Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Cảnh Sảng cho rằng Mỹ nên đáp lại lời kêu gọi của Nga về việc gia hạn Hiệp ước cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược (START-3), cũng như giảm kho vũ khí hạt nhân khổng lồ của mình để tạo điều kiện cho các quốc gia hạt nhân khác tham gia đàm phán.
Phát biểu trong cuộc họp báo ngày 5/11, ông Cảnh khẳng định Trung Quốc không thấy các điều kiện tiên quyết và cần thiết để tiến hành các cuộc đàm phán giải trừ vũ khí ba bên với Mỹ và Nga.
“Quan điểm của chúng tôi rất rõ ràng. Trung Quốc sẽ không tham gia vào đó. Chúng tôi đã nói rằng Mỹ không ngừng cố gắng lôi kéo Trung Quốc vào thỏa thuận này. Cuối cùng họ muốn giảm kho vũ khí hạt nhân của mình bằng mức của Trung Quốc hay nâng số lượng vũ khí hạt nhân của Trung Quốc cho bằng Mỹ?” ông Cảnh Sảng nói trong cuộc họp báo định kỳ.
Ông cho rằng Mỹ có kho vũ khí hạt nhân lớn nhất và hiện đại nhất và do đó nên có trách nhiệm đặc biệt.
“Mỹ nên đáp lại lời kêu gọi của Nga về việc gia hạn START-3, cũng như giảm kho vũ khí hạt nhân khổng lồ của mình để tạo điều kiện cho các quốc gia hạt nhân khác tham gia đàm phán”, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc nói thêm.
Tuyên bố của ông Cảnh nhằm đáp lại tuyên bố trước đó của Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng Mỹ muốn ký kết thỏa thuận kiểm soát vũ khí quy mô lớn với Nga, Trung Quốc và có thể cả một số quốc gia khác, trong bối cảnh Hiệp ước START-3 hết hạn vào đầu năm 2021.
Ông Trump cũng nhấn mạnh rằng Nga và Trung Quốc muốn đạt được thỏa thuận với Mỹ trong lĩnh vực kiểm soát vũ khí, đặc biệt là khi nói đến vũ khí hạt nhân.
Hiệp ước START-3 được Mỹ và Nga ký năm 2010, có hiệu lực vào ngày 5/2/2011. Hiệp ước quy định mỗi bên cắt giảm kho vũ khí tấn công chiến lược của mình để sau 7 năm kể từ ngày hiệp ước có hiệu lực, tổng số lượng vũ khí không vượt quá 700 tên lửa đạn đạo liên lục địa, tên lửa đạn đạo gắn trên tàu ngầm và máy bay ném bom hạng nặng, cũng như 1.550 đầu đạn và 800 thiết bị phóng tên lửa đã được triển khai và chưa được triển khai.
Hiệp ước cũng bắt buộc Nga và Mỹ trao đổi thông tin về số lượng đầu đạn và phương tiện phóng 2 lần mỗi năm. Nga coi START mới là “hòn đá tảng đối với an ninh thế giới,” song Washington nhiều lần đề cập khả năng không gia hạn hiệp ước này.
START-3 được xem là hiệp ước kiểm soát vũ khí quan trọng cuối cùng giữa hai cường quốc hạt nhân lớn nhất thế giới là Nga và Mỹ. Tuy nhiên hiệp ước này dự kiến sẽ hết hạn vào đầu năm 2021.
Giống Hiệp ước các lực lượng hạt nhân tầm trung (INF) mà Nga và Mỹ đã cùng rút ra trong năm nay, chính quyền ông Trump cho rằng START mới không nên được gia hạn nếu Trung Quốc vẫn đứng ngoài lề.
Tuy nhiên, bất chấp các nỗ lực của Mỹ, Trung Quốc cho tới nay vẫn từ chối các cuộc đàm phán ba bên, cho rằng nước này còn kém xa Mỹ và Nga, 2 nước hiện chiếm hơn 90% vũ khí hạt nhân của thế giới.
Ngoài Trung Quốc, các cuộc đàm phán của Mỹ với Nga cũng trở nên phức tạp do sự mất niềm tin ngày càng gia tăng giữa hai nước.
Trong một bài phỏng vấn với tờ Financial Times mới đây, Tổng thống Nga Vladimir Putin từng cho biết nếu Hiệp ước New START bị xóa bỏ, sẽ không còn công cụ nào trên thế giới có thể kiềm chế một cuộc chạy đua vũ trang.
Minh Đăng / Theo RT / Vietnamfinance
