Bộ Công Thương đề xuất loại Quỹ bình ổn giá xăng dầu khỏi danh mục các biện pháp bình ổn giá, đồng thời chấm dứt trích lập, chi sử dụng quỹ từ ngày 1/1/2027, theo dự thảo Nghị định về kinh doanh xăng dầu trình Chính phủ.
Theo dự thảo Nghị định về kinh doanh xăng dầu tại Tờ trình số 8153/TTr-BCT ngày 8/10/2026, Bộ Công Thương đề xuất sửa đổi quy định về nguyên tắc bình ổn giá xăng dầu theo hướng không còn liệt kê Quỹ bình ổn giá trong nhóm công cụ điều hành giá.
Thay vào đó, cơ quan quản lý sẽ kết hợp các biện pháp điều hòa cung cầu giữa nguồn cung trong nước và xuất nhập khẩu, giữa các vùng, địa phương; quản lý tổng nguồn xăng dầu tối thiểu, dự trữ lưu thông, dự trữ xăng dầu quốc gia cùng các công cụ về thuế, tài chính, tiền tệ và những biện pháp khác theo quy định.
Trong trường hợp cần thiết, cơ quan có thẩm quyền có thể áp dụng các biện pháp điều hành giá cụ thể như quy định giá tối đa, khung giá hoặc giá cụ thể trong một thời hạn nhất định.
Theo Bộ Công Thương, việc sửa đổi nhằm hoàn thiện nguyên tắc và công cụ bình ổn giá, phù hợp với định hướng tại các văn bản chỉ đạo của Chính phủ.
Dự thảo đồng thời yêu cầu việc bình ổn giá xăng dầu phải tuân thủ cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng, không làm méo mó tín hiệu thị trường trong trung và dài hạn.
Các biện pháp bình ổn cũng phải công khai, minh bạch, kịp thời, phù hợp với diễn biến thị trường trong nước và thế giới, có thời hạn áp dụng và được rà soát, điều chỉnh khi những yếu tố gây biến động bất thường không còn.
Đáng chú ý, tại Điều 33 của dự thảo, Bộ Công Thương đề xuất chấm dứt việc trích lập và chi sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu từ ngày 1/1/2027.
Sau khi hoàn tất bù trừ số dư quỹ, Bộ Tài chính sẽ bàn giao tài khoản Quỹ bình ổn giá xăng dầu mở tại Kho bạc Nhà nước cho Bộ Công Thương. Hai cơ quan sẽ phối hợp tổng hợp số liệu, báo cáo Chính phủ; phần số dư thặng dư còn lại, nếu có, phải nộp toàn bộ vào ngân sách nhà nước trong vòng 15 ngày làm việc kể từ khi Chính phủ phê duyệt báo cáo.
Đối với khoản Quỹ bình ổn giá xăng dầu được tạm ứng từ ngân sách nhà nước theo Nghị quyết số 69/NQ-CP ngày 27/3/2026, Bộ Công Thương có trách nhiệm xây dựng phương án hoàn trả.
Trường hợp đến ngày 1/1/2027, số dư quỹ được tạm ứng tại các thương nhân đầu mối chưa đủ để hoàn trả ngân sách, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục điều hành việc trích lập quỹ kể từ khi nghị định có hiệu lực cho đến khi đủ nguồn hoàn trả.
Dự thảo cũng siết trách nhiệm của các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu trong việc quyết toán và quản lý quỹ. Doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm về tính chính xác của số liệu và thực hiện nghiêm việc phong tỏa tài khoản Quỹ bình ổn giá xăng dầu.
Nếu chậm quyết toán quá 60 ngày, thương nhân có thể bị đình chỉ kinh doanh tạm thời; trường hợp quá 90 ngày sẽ bị thu hồi Giấy xác nhận đủ điều kiện làm thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu.
Đối với hành vi tẩu tán hoặc chiếm dụng tiền quỹ, dự thảo quy định xử phạt vi phạm hành chính, buộc hoàn trả số tiền vi phạm và chuyển hồ sơ đến cơ quan có thẩm quyền để xem xét xử lý hình sự.
Kỳ Thư / Vietnamfinance.vn
