Nghiên cứu phát triển mạng 5G chuyên dụng cho đường sắt tốc độ cao

Trong tháng 9/2026, Bộ Xây dựng đã ban hành các quyết định phê duyệt hai nhiệm vụ nghiên cứu, phát triển công nghệ chiến lược thuộc Chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia đặc biệt về công nghệ chiến lược. Hai nhiệm vụ được triển khai theo phương thức tuyển chọn để đặt hàng thực hiện, do Tập đoàn Công nghiệp – Viễn thông quân đội và Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam đề xuất.

Phát triển mạng 5G chuyên dụng cho đường sắt tốc độ cao

Nhiệm vụ thứ nhất là “Nghiên cứu, phát triển mạng 5G dành cho đường sắt tốc độ cao”, do Tập đoàn Công nghiệp – Viễn thông quân đội đề xuất.

Mục tiêu của nhiệm vụ là nghiên cứu, thiết kế và phát triển mạng 5G dành cho đường sắt tốc độ cao (5G Rail), gồm mạng lõi và trạm gốc 5G Rail thuộc tầng Giao vận (Transport Stratum) theo kiến trúc mạng của tiêu chuẩn FRMCS.

Hệ thống phục vụ các dịch vụ đường sắt trên băng tần n101 TDD 1900 – 1910 MHz, hỗ trợ các chức năng bảo đảm chất lượng dịch vụ, ưu tiên và giao diện cần thiết cho những dịch vụ thiết yếu. Đồng thời, mạng phải có cơ chế dự phòng, tự động chuyển đổi và phục hồi dịch vụ phù hợp với từng lớp mạng.

Sản phẩm mạng 5G Rail phải có khả năng kết nối, tương thích với tầng Dịch vụ (Service Stratum) và tầng Ứng dụng (Application Stratum) từ các nhà cung cấp tương ứng, qua đó hình thành hệ thống thông tin, tín hiệu đường sắt hoàn chỉnh.

Theo yêu cầu, sản phẩm phải đạt mức độ sẵn sàng công nghệ TRL 8, tức hoàn thành sản phẩm, được đo kiểm và chứng nhận. Sản phẩm đầu ra của nhiệm vụ gồm một hệ thống phần mềm mạng lõi 5G Rail và 8 thiết bị trạm gốc 5G Rail.

Mạng 5G Rail phải đáp ứng các tiêu chuẩn FRMCS/3GPP/ETSI dành cho tầng Giao vận mạng 5G đường sắt và hệ thống tiêu chuẩn EN dành cho mạng thông tin đường sắt. Hệ thống cần hỗ trợ các dịch vụ trọng yếu, đáp ứng tốc độ di chuyển của thiết bị đầu cuối lên tới 350 km/h, đồng thời tương thích với thiết bị 5G cầm tay và thiết bị 5G trên tàu.

Bên cạnh đó, sản phẩm phải đáp ứng các chỉ tiêu về độ tin cậy truyền tải, thời gian thiết lập dịch vụ và độ trễ truyền dữ liệu. Chất lượng sản phẩm phải được đo kiểm, chứng nhận bởi các tổ chức đánh giá được công nhận.

Làm chủ công nghệ liên khóa máy tính điều khiển chạy tàu đô thị

Nhiệm vụ thứ hai là “Nghiên cứu phát triển hệ thống liên khóa máy tính (CBI) cho điều khiển chạy tàu đường sắt đô thị”, do Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam đề xuất.

Nhiệm vụ hướng tới nghiên cứu, làm chủ thiết kế, công nghệ và phát triển hệ thống liên khóa máy tính (CBI) phục vụ điều khiển chạy tàu đường sắt đô thị, đạt mức toàn vẹn an toàn SIL 4, đáp ứng các yêu cầu về kỹ thuật, an toàn, độ tin cậy và khả năng tích hợp với hệ thống tín hiệu đường sắt đô thị.

Hệ thống CBI thực hiện các chức năng liên khóa an toàn phục vụ điều khiển chạy tàu tại ga, bao gồm thiết lập, khóa, giám sát và giải phóng đường chạy; điều khiển, giám sát tín hiệu, ghi và các thiết bị hiện trường; ngăn ngừa các trạng thái và đường chạy xung đột, không an toàn.

Số lượng sản phẩm dự kiến gồm hai hệ thống cho hai nhà ga ba đường.

Nền tảng phát triển CBI bao gồm phần mềm, mã nguồn, bộ công cụ phát triển, hệ thống phòng thí nghiệm (LAB), sa bàn và mô hình 3D. Các thành phần này phục vụ công tác thiết kế, phát triển, tích hợp, kiểm thử, xác minh và xác nhận hệ thống.

Theo yêu cầu, sản phẩm phải hỗ trợ tối thiểu 24 trường hợp chạy tàu, thực hiện các chức năng liên khóa an toàn và đáp ứng các yêu cầu về độ tin cậy, tính sẵn sàng, khả năng bảo trì và an toàn (RAMS).

Hệ thống cũng phải có khả năng kết nối, trao đổi dữ liệu với thiết bị hiện trường và các hệ thống liên quan. Giao diện giữa hệ thống liên khóa và thiết bị hiện trường hướng tới đáp ứng các đặc tả EULYNX phù hợp.

Đặc biệt, các chức năng liên quan đến an toàn phải đạt mức SIL 4. Quá trình thiết kế, phát triển, xác minh, xác nhận và chứng minh an toàn phải tuân thủ các tiêu chuẩn liên quan, đồng thời đáp ứng yêu cầu về an ninh mạng theo CLC/TS 50701 và các tiêu chuẩn phù hợp.

Hệ thống CBI phải được kiểm thử, xác minh và xác nhận trong môi trường phát triển, phòng thí nghiệm, mô hình 3D, sa bàn, môi trường thử nghiệm quy mô thực và môi trường vận hành thực tế phù hợp với điều kiện triển khai.

Tương tự nhiệm vụ phát triển mạng 5G Rail, sản phẩm CBI phải đạt mức độ sẵn sàng công nghệ TRL 8 và được tổ chức đánh giá sự phù hợp độc lập đánh giá, chứng nhận.

Phan Trang / Báo Chính Phủ