Tăng trưởng GDP Việt Nam đạt 9,95% trong quý III/2026, mức cao nhất kể từ quý III/2022, đưa tốc độ tăng trưởng 9 tháng lên 9,01%. Trước kết quả vượt kỳ vọng, UOB nâng dự báo tăng trưởng cả năm lên 9,2%, đồng thời điều chỉnh dự báo lạm phát lên 4,7%, qua đó kỳ vọng Ngân hàng nhà nước giữ nguyên lãi suất đến hết năm 2027.
Sản xuất và đầu tư dẫn dắt tăng trưởng
Theo báo cáo phân tích kinh tế vĩ mô công bố tháng 10/2026 của UOB, UOB nâng dự báo tăng trưởng GDP năm 2026 từ 8,5% lên 9,2%, tương ứng mức tăng khoảng 9,7% trong quý IV.
Ngân hàng cho rằng tăng trưởng những tháng cuối năm sẽ được hỗ trợ bởi giải ngân đầu tư công, mùa cao điểm xuất khẩu và dòng vốn FDI ở mức cao. Tuy nhiên, tốc độ tăng có thể chậm lại so với quý III do nền so sánh cao của quý IV/2025 và sự suy yếu của đơn hàng xuất khẩu mới.
Với năm 2027, UOB nâng dự báo tăng trưởng từ 8,4% lên 8,8%. Theo ngân hàng, dòng vốn FDI hiện nay có thể dần chuyển hóa thành năng lực sản xuất thực tế, trong khi Nghị quyết 19-NQ/TW ban hành ngày 28/7/2026 tiếp tục định hướng thúc đẩy tăng trưởng, nâng cấp công nghiệp và phát triển các ngành sản xuất có giá trị gia tăng cao.
Dù vậy, mục tiêu tăng trưởng 10% trong năm 2026 vẫn là thách thức. Theo tính toán của UOB, GDP quý IV phải tăng khoảng 12,5 đến 13% so với cùng kỳ mới đủ đưa tăng trưởng cả năm lên mức này. Ngân hàng cho rằng khả năng đạt mục tiêu vẫn thấp, dù tăng trưởng năm nay nhiều khả năng vượt đáng kể mức 8% của năm 2025.
Sản xuất và đầu tư tiếp tục là những động lực dẫn dắt. Riêng tháng 9, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 16,7% so với cùng kỳ, trong đó ngành chế biến, chế tạo tăng 17,1% và sản lượng điện tăng 15,5%. Lũy kế 9 tháng, sản xuất công nghiệp tăng 12,3%. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 13,4% trong cùng kỳ, riêng tháng 9 tăng 14,1%.
Động lực đầu tư cũng duy trì mạnh mẽ nhờ xu hướng đa dạng hóa chuỗi cung ứng và dịch chuyển sản xuất vào Việt Nam. Vốn FDI đăng ký trong 9 tháng đầu năm tăng 76,4% so với cùng kỳ, lên 50,36 tỷ USD. Vốn FDI giải ngân tăng 12,1%, đạt 21,07 tỷ USD, mức cao nhất trong cùng kỳ 9 tháng của 5 năm qua.
Đối với đầu tư công, đến cuối tháng 8, giải ngân vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước đạt 50,5% kế hoạch năm, tăng 18,5% so với cùng kỳ. Riêng tháng 9, mức giải ngân tăng 20,4%. Như vậy, khoảng một nửa kế hoạch đầu tư công kỷ lục 1,08 triệu tỷ đồng vẫn còn cần được triển khai trong quý IV.
Cùng với các yếu tố hỗ trợ, UOB lưu ý một số rủi ro có thể ảnh hưởng đến triển vọng tăng trưởng, gồm khả năng giá năng lượng tăng mạnh do xung đột Mỹ và Iran, các biện pháp thuế quan của Mỹ nghiêm ngặt hơn, hạn chế về nguồn cung điện và hạ tầng, cũng như nguy cơ chậm giải ngân đầu tư công.
Về cán cân thương mại, trong tháng 9, Việt Nam ghi nhận thặng dư thương mại 1,27 tỷ USD, chấm dứt chuỗi 9 tháng liên tiếp thâm hụt. Tuy nhiên, tính chung 9 tháng, cán cân thương mại thâm hụt 19,42 tỷ USD, mức kỷ lục, trái ngược khoản thặng dư 16,87 tỷ USD cùng kỳ năm trước.
Mỹ tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam, với kim ngạch 140 tỷ USD trong 9 tháng. Thặng dư thương mại với thị trường này tăng 23,8%, lên 122,62 tỷ USD. Theo UOB, điều đó đồng nghĩa Việt Nam vẫn đối mặt với rủi ro từ cơ chế thuế quan theo Mục 301, gồm mức thuế 12,5%, cùng mức phạt 40% đối với hàng hóa bị xác định là trung chuyển.
UOB kỳ vọng các tháng cuối năm tiếp tục ghi nhận thặng dư nhờ mùa xuất khẩu cao điểm và giá năng lượng giảm so với đỉnh trước đó. Tuy nhiên, cán cân thương mại cả năm nhiều khả năng vẫn thâm hụt, còn thặng dư tài khoản vãng lai sẽ thấp hơn đáng kể so với năm 2025.
Lạm phát vượt mục tiêu, lãi suất giữ nguyên
Bên cạnh triển vọng tăng trưởng tích cực, áp lực lạm phát đang trở thành thách thức lớn hơn đối với điều hành kinh tế vĩ mô. Theo UOB, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) toàn phần tháng 9 tăng 0,62% so với tháng trước, đưa mức tăng theo năm lên 5,08%, từ 4,89% trong tháng 8. Đây là mức cao nhất kể từ tháng 5.
Nhóm giao thông tăng giá mạnh nhất, với mức tăng 3,97% so với tháng trước, chủ yếu do giá nhiên liệu trong nước tăng. Việc điều chỉnh học phí khi bước vào năm học mới cũng góp phần làm tăng chi phí giáo dục. Trong khi đó, lạm phát cơ bản tăng 4,45% so với cùng kỳ và tăng 0,11% so với tháng trước.
Sau khi hạ nhiệt trong tháng 6 và tháng 7, lạm phát đã tăng trở lại. CPI bình quân quý III đạt 4,8% so với cùng kỳ, còn mức bình quân 9 tháng lên 4,52%, vượt ngưỡng mục tiêu kiểm soát 4,5%. Lạm phát cơ bản bình quân trong cùng kỳ ở mức 4,26%.
Trong 9 tháng, giá nhiên liệu tăng 10,89%. Nhóm nhà ở và vật liệu xây dựng tăng 6,68%, đóng góp 1,26 điểm phần trăm vào CPI; nhóm lương thực, thực phẩm tăng 4,72%, đóng góp 1,59 điểm phần trăm; nhóm giáo dục tăng 3,36%, đóng góp 0,21 điểm phần trăm.
Triển vọng giá cả trong quý IV vẫn có những yếu tố trái chiều. Theo UOB, tác động từ giá năng lượng tiếp tục hiện hữu, trong khi nhu cầu trong nước duy trì ở mức cao và tăng trưởng tín dụng vẫn quanh 16% so với cùng kỳ tính đến cuối tháng 8. Đây là những yếu tố có thể duy trì áp lực lên mặt bằng giá.
Ở chiều ngược lại, lạm phát giá đầu ra trong khảo sát PMI đã giảm tháng thứ năm liên tiếp. Nền so sánh của quý IV/2025 cũng cao hơn giai đoạn đầu năm, với CPI tháng 11/2025 tăng 3,58% so với cùng kỳ. UOB dự báo CPI toàn phần sẽ duy trì quanh 5% trong quý IV, đưa lạm phát bình quân cả năm lên khoảng 4,7%, cao hơn dự báo trước đó của ngân hàng là 4,1% và vượt mục tiêu chính thức 4,5%.
Trước áp lực lạm phát gia tăng, bài toán điều hành lãi suất của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) trở nên khó khăn hơn. Tăng trưởng tín dụng cao hơn tăng trưởng huy động, trong khi GDP đang tiến gần mức hai chữ số. Những yếu tố này làm gia tăng sức ép thắt chặt chính sách tiền tệ để kiểm soát lạm phát và duy trì ổn định kinh tế vĩ mô.
Tuy nhiên, UOB cho rằng việc tăng lãi suất có thể không mang lại nhiều hiệu quả trong việc kiềm chế các áp lực lạm phát chủ yếu xuất phát từ phía cung, đồng thời có nguy cơ làm suy giảm động lực tăng trưởng. Vì vậy, trong kịch bản cơ sở, ngân hàng tiếp tục dự báo NHNN giữ lãi suất tái cấp vốn ở mức 4,5% đến hết năm 2027.
Theo UOB, NHNN có thể tiếp tục sử dụng các nghiệp vụ thị trường mở và định hướng hạn mức tăng trưởng tín dụng để điều tiết thanh khoản, thay vì sớm điều chỉnh lãi suất điều hành. Dù vậy, ngân hàng lưu ý rủi ro hiện đã nghiêng nhiều hơn về khả năng tăng lãi suất so với trước đây.
Diễn biến chính sách tiền tệ tại Mỹ cũng là yếu tố ảnh hưởng đến dư địa điều hành trong nước. Theo báo cáo, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã nâng lãi suất lên 4% tại cuộc họp tháng 9/2026 và được dự báo có thể tăng thêm hai lần trước quý I/2027. Khi chênh lệch lãi suất giữa Việt Nam và Mỹ thu hẹp, đồng Việt Nam có thể nhạy cảm hơn với các dòng vốn đầu tư gián tiếp.
Tính đến ngày 2/10, đồng Việt Nam tăng khoảng 1% so với đầu năm, giao dịch quanh mức 25.987 đồng/USD. UOB đánh giá sự ổn định này phần lớn nhờ các biện pháp điều hành của NHNN. Dù vậy, cán cân thương mại trở lại thặng dư, dòng vốn FDI ở mức cao và tăng trưởng GDP trên 9% được kỳ vọng tiếp tục hỗ trợ đồng nội tệ.
UOB dự báo tỷ giá USD/VND ở mức 26.300 trong quý IV/2026, 26.600 trong quý I/2027 và 26.800 trong quý II và quý III/2027.
Nhìn chung, UOB đánh giá kinh tế Việt Nam đang duy trì đà tăng trưởng mạnh nhờ sản xuất và đầu tư, song áp lực lạm phát, thâm hụt thương mại lũy kế và khả năng biến động của dòng vốn quốc tế sẽ tiếp tục là những yếu tố cần theo dõi. Tăng trưởng cao tạo dư địa cho hoạt động kinh tế, nhưng việc cân bằng giữa mục tiêu hỗ trợ tăng trưởng và kiểm soát giá cả sẽ là thách thức quan trọng đối với chính sách tiền tệ trong thời gian tới.
Gia Phúc / Vietnamfinance.vn
