Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây tiết lộ ông đã ngăn Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình điều quân vào Hong Kong bởi vì làm như vậy sẽ ảnh hưởng tới các cuộc đàm phán thương mại với Mỹ.
Trả lời trong cuộc phỏng vấn với Fox News ngày 22/11, ông Trump tuyên bố: “Nếu không nhờ tôi thì Hong Kong đã bị xóa xổ trong 14 phút chẵn.”
Ông Trump nói thêm rằng ông Tập Cận Bình có “hàng triệu binh sĩ đứng sẵn sàng ngay bên ngoài Hong Kong, và họ không tiến vào chỉ bởi vì tôi đã yêu cầu ông ấy: “Xin đừng làm thế. Ông sẽ mắc một sai lầm lớn, điều đó sẽ có tác động hết sức tiêu cực đến thỏa thuận thương mại'”.
Đây là lần đầu tiên Tổng thống Trump công khai việc ông đã can thiệp vào tình hình Hong Kong. Hồi tháng 8, ông Trump viết trên Twitter rằng ông Tập có thể chấm dứt cuộc tranh chấp ở Hong Kong “một cách nhân đạo.”
Cũng trong cuộc phỏng vấn với Fox, ông Trump từ chối không nói liệu ông sẽ ký các dự luật liên quan tới Hong Kong do quốc hội chuyển qua hay không.
“Chúng ta phải sát cánh với Hong Kong song tôi vẫn đang đứng cùng Chủ tịch Tập Cận Bình. Điều quan trọng là phải đàm phán về thỏa thuận thương mại”, người đứng đầu Nhà Trắng khẳng định.
Dự luật “Dân chủ và Nhân quyền Hong Kong” đã được Hạ viện Mỹ biểu quyết thông qua với 417 phiếu thuận, 1 phiếu chống trong cuộc bỏ phiếu ngày 20/11. Trước đó một ngày, thượng viện Mỹ cũng đã thông qua dự luật này.
Tiếp theo, hai viện quốc hội sẽ phải thống nhất các điều khoản dự luật trước khi trình lên Tổng thống Mỹ Donald Trump để ký thông qua luật hoặc phủ quyết.
Theo dự luật, Bộ Ngoại giao Mỹ hàng năm có trách nhiệm xác định Hong Kong còn đủ khả năng tự trị để được hưởng quy chế đặc biệt theo luật pháp Mỹ hay không.
Dự luật cũng cho phép trừng phạt những quan chức bị Washington xác định là vi phạm nhân quyền ở Hong Kong.
Dự luật thứ hai được Hạ viện và Thượng viện Mỹ thông qua liên quan tới việc cấm xuất khẩu một số vũ khí kiểm soát đám đông phi sát thương cho cảnh sát Hong Kong, bao gồm đạn và bình xịt hơi cay, đạn cao su và súng điện.
Theo Reuters, Tổng thống Trump sẽ có 10 ngày, kể cả các ngày Chủ Nhật, để ký dự luật đã được Quốc hội thông qua này, trừ khi ông Trump sử dụng quyền phủ quyết của mình.
Về phía Trung Quốc, các quan chức nước này phản đối mạnh mẽ việc quốc hội Mỹ thông qua các dự luật và hối thúc ông Trump phủ quyết chúng.
Tranh cãi về dự luật “Dân chủ và Nhân quyền Hong Kong” diễn ra trong bối cảnh Mỹ và Trung Quốc đang nỗ lực đạt được thỏa thuận thương mại giai đoạn một nhằm hạ nhiệt căng thẳng thương mại đã kéo dài hơn 1 năm qua.
Bộ Thương mại Trung Quốc ngày 21/11 cho biết vẫn duy trì các kênh liên lạc với Mỹ và thỏa thuận thương mại giai đoạn 1 “hoàn toàn phù hợp với lợi ích của Trung Quốc, Mỹ và thế giới”.
Tuy nhiên ông Trump cảnh báo nếu hai nước không đạt thỏa thuận thương mại, Mỹ sẽ tăng thuế mạnh hơn đối với hàng hóa Trung Quốc.
Minh Đăng / Theo CBS / Theo Vietnamfinance
