Cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm ở Quốc hội Áo ngày 27-5 cho ra kết quả không thể tồi tệ hơn cho Thủ tướng Kurz.
Thủ tướng Áo Sebastian Kurz – Ảnh: REUTERS
Sau khoảng 3 tiếng tranh luận, các nhà lập pháp nhất trí đa số rút lại niềm tin họ đã đặt vào nhà lãnh đạo trẻ tuổi và điển trai, qua đó biến ông này trở thành vị thủ tướng đầu tiên của Áo bị Quốc hội truất quyền trong suốt 70 năm qua, chỉ sau 525 ngày từ lúc nắm quyền.
Nhưng việc mất ghế của ông Kurz đã được “tiên tri” trước đó bởi cây hài người Đức nổi tiếng Jan Böhmermann. Ông này vô tình nói trúng một vụ bê bối của giới chức nước bạn, để rồi Thủ tướng Kurz và hàng loạt nhân vật cao cấp nhất chính trường Áo mất việc.
Lời “tiên tri” của cây hài
Việc bỏ phiếu bất tín nhiệm trên chấm dứt 10 ngày hỗn loạn trên chính trường Áo, đồng thời quét sạch bóng dáng liên minh cầm quyền gồm Đảng Nhân dân (ÖVP) của ông Kurz và Đảng Tự do nước Áo (FPÖ) của Phó thủ tướng Heinz-Christian Strache.
Trước đó, ông Strache đã từ chức sau khi hai tờ báo Đức công bố đoạn video cho thấy vị này đồng ý với kế hoạch hợp tác cùng một nhà đầu tư người Nga, trong đó họ thỏa thuận thao túng dư luận và báo chí trong các chiến dịch chính trị khi trò chuyện tại một khu nghỉ dưỡng ở Ibiza, hòn đảo xinh đẹp tại Tây Ban Nha.
Sau khi ông Strache từ chức, ông Kurz đã sa thải Bộ trưởng Nội vụ Herbert Kickl – một nhân vật hàng đầu của FPÖ bên phe Strache. Điều này khiến các bộ trưởng trong nội các cực hữu còn lại từ chức tiếp để phản đối.
Ông Kurz vì vậy đã yêu cầu tổ chức bầu cử vào tháng 9 để cải tổ và hiện dùng những chuyên gia trong lĩnh vực, những nhà kỹ trị, nhằm tạm thay các vị trí bộ trưởng. Tuy nhiên, các lãnh đạo đối lập cáo buộc ông Kurz lạm dụng lòng tin vào chính phủ của mình bằng việc không hợp tác tổ chức chính phủ lâm thời, và cho rằng ông Kurz không làm tròn trách nhiệm trong vụ bê bối trên.
Tự do báo chí là vấn đề nhạy cảm tại Áo và cũng thường xuyên bị các tờ báo… Đức phê phán. Vấn đề bắt đầu trở nên vui nhộn tại đây.
Một tháng trước khi đoạn video trên được công bố, MC truyền hình và là nhà sản xuất hài kịch Böhmermann đã đùa về việc FPÖ chè chén trong căn villa một nhà tài phiệt ở… Ibiza.
Chuyện sẽ không lùm xùm nếu câu đùa ấy không phải do Böhmermann nói ra. Cây hài sinh năm 1981 này nổi như cồn vì từng chỉ trích Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan.
Phe Strache nổi đóa sau vụ bê bối, khẳng định bị gài bẫy và quyết truy lùng người đứng sau đoạn video ở Ibiza.
Ông Kurz có khả năng tái đắc cử
Cách đây 6 năm, ông Kurz ở tuổi 27 là bộ trưởng trẻ nhất lịch sử Áo. Năm 2017, ông lại là thủ tướng trẻ nhất. Thoạt nhìn, đây có vẻ là cái kết buồn cho vị thủ tướng đẹp trai, trẻ tuổi và tài năng của Áo. Nhưng giới quan sát lại cho rằng đây mới chính là diễn biến then chốt để ông này tái đắc cử.
Báo Guardian mô tả chính trường Áo kịch tính khi ông Kurz bị phế truất, bất chấp vừa giành chiến thắng vang dội ở cuộc bầu cử Nghị viện châu Âu cuối tuần rồi. Trong đêm 26-5, phe bảo thủ của ông Kurz được dự báo thắng tới 34,5%, tăng 7 điểm phần trăm so với cuộc bầu cử lần trước.
Bầu cử Nghị viện châu Âu tổ chức theo hình thức bầu trực tiếp và điều này có nghĩa kết quả trên phần nào phản ánh thước đo về sự tin tưởng của người dân dành cho ông Kurz vẫn rất lớn, trái ngược với Quốc hội Áo.
Trang Politico cho rằng ông Kurz sẽ tận dụng chính cuộc lật đổ này để giành sự ủng hộ, nếu diễn tốt vai nạn nhân trong cuộc đấu đá chính trị ở Áo.
Tổng thống Áo Alexander Van der Bellen hôm 27-5 cũng lên tiếng ủng hộ Thủ tướng Kurz và cáo buộc các đảng khác gây rối. Ông nói: “FPÖ đã nhanh chóng xây dựng liên minh mới với Đảng Dân chủ xã hội để chống lại ÖVP, với mục tiêu duy nhất là đẩy ông Kurz ra ngoài”.
Thomas Hofer, giáo sư truyền thông tại Đại học Vienna, nhận xét với New York Times rằng Kurz đang giữ vị trí rất tốt để tái đắc cử. Tuy nhiên, điều kiện cần cho cuộc trở lại hoành tráng sắp tới là ông Kurz có khi buộc phải liên minh với FPÖ hoặc Đảng Dân chủ xã hội, song cả hai đảng này đều không có mối quan hệ tốt với thủ tướng vừa bị phế. Chính vì vậy, việc hình thành chính phủ sau khi tái đắc cử là thử thách lớn, theo ông Hofer.
Bê bối Ibiza
Vào tuần trước, hai tờ báo Đức Der Spiegel và Süddeutsche Zeitung công bố một đoạn video quay cảnh Phó thủ tướng Strache gặp gỡ một nữ tài phiệt “người Nga”. Cuộc gặp 6 tiếng này tổ chức tại khu nghỉ dưỡng sang trọng ở Ibiza, trong đó người phụ nữ trên ngỏ ý muốn kiểm soát Kronen Zeitung – tờ báo lá cải có lượng phát hành lớn nhất nước Áo.
Ông Strache đáp lại rằng nếu thay đổi nhân sự của tờ này, FPÖ của ông sẽ thuận lợi trong các chiến dịch tranh cử. Thêm nữa, ông Strache nói rằng người phụ nữ trên sẽ được quyền tiếp cận các hợp đồng cấp nhà nước.
Nhật Đăng/Tuổi Trẻ
