Hơn 300.000 tấn thực phẩm nhập khẩu bị tồn đọng tại các cửa khẩu sau khi Nghị định 46/2026/NĐ-CP có hiệu lực, gây áp lực lớn cho doanh nghiệp và cơ quan kiểm tra. Trước tình trạng ách tắc kéo dài, Phó Thủ tướng Lê Thành Long đã yêu cầu các bộ, ngành khẩn trương phối hợp xử lý và báo cáo kết quả trước ngày 1/2.
Văn phòng Chính phủ vừa truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Lê Thành Long về việc xử lý kiến nghị của UBND tỉnh Tây Ninh liên quan tình trạng hàng hóa nhập khẩu ùn ứ tại cảng khi triển khai Nghị định 46/2026/NĐ-CP. Phó Thủ tướng yêu cầu các cơ quan liên quan khẩn trương phối hợp kiểm tra, xử lý theo quy định và báo cáo Thủ tướng kết quả trước 12h ngày 1/2.
Nghị định 46/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ 26/1/2026, quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật An toàn thực phẩm, theo hướng tăng cường quản lý rủi ro và tiệm cận thông lệ quốc tế.
Tuy nhiên, do thay đổi phương thức kiểm tra so với trước đây, việc triển khai đồng loạt kiểm tra nhà nước đối với thực phẩm nhập khẩu tại các cửa khẩu đã phát sinh vướng mắc.
Theo tổng hợp của các cơ quan chức năng, từ ngày 26–29/1, cả nước tồn đọng hơn 700 lô hàng nhập khẩu, tương đương khoảng 300.000 tấn, chủ yếu là nông sản tươi, sản phẩm sơ chế nguồn gốc thực vật và một số thực phẩm chế biến, đóng gói sẵn. Riêng ngày 30/1, Cục Hải quan ghi nhận hơn 1.300 phương tiện chở nông sản, thực phẩm chưa có kết quả kiểm tra an toàn thực phẩm bị ách tắc tại các cửa khẩu đường bộ, đường thủy.
Tại một số cửa khẩu, lượng phương tiện tồn đọng lớn như Kim Thành (Lào Cai) khoảng 300 xe; Hoa Lư (Đồng Nai) 251 xe; Lao Bảo 50 xe; Dinh Bà 100 xe; Vĩnh Xương 200 ghe thuyền; Tịnh Biên 200 xe. Phần lớn là hàng tươi sống, dễ hư hỏng hoặc thực phẩm có hạn sử dụng ngắn, nếu không thông quan kịp thời sẽ gây thiệt hại lớn, phát sinh chi phí lưu kho, lưu bãi và phạt chậm giao hàng.
Nguyên nhân chủ yếu do Nghị định 46 có hiệu lực ngay nhưng chưa có hướng dẫn chi tiết về phương thức kiểm tra, trình tự lấy mẫu, thời gian kiểm nghiệm, đồng thời thiếu quy định chuyển tiếp đối với các lô hàng đã nhập khẩu hoặc đang làm thủ tục. Việc áp dụng phương thức kiểm tra mới với thời gian trả kết quả 5–7 ngày cũng tạo áp lực lớn cho cơ quan kiểm tra và doanh nghiệp, nhất là với hàng tươi sống.
Trước tình hình này, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật và Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đã phối hợp với Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) rà soát, đánh giá và làm việc với các cơ quan kiểm dịch thực vật vùng để nắm bắt vướng mắc, đề xuất phương án xử lý.
Thực hiện chỉ đạo của Phó Thủ tướng, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ báo cáo Bộ Y tế trong ngày 1/2 để tổng hợp, trình Chính phủ về các khó khăn, vướng mắc và kiến nghị sớm ban hành hướng dẫn, bảo đảm triển khai Nghị định 46 thống nhất, hiệu quả.
Kỳ Thư / Vietnamfinance.vn
