Mặc dù nhiều chi tiết vẫn chưa được hé lộ, thông báo chính sách thương mại “Ngày giải phóng” của chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump được dự đoán sẽ là động thái thuế quan mạnh mẽ nhất từ trước đến nay của vị tổng thống bị ám ảnh bởi thuế quan nhất trong lịch sử hiện đại.
Thuế quan “sẽ có hiệu lực ngay lập tức”
Tổng thống Trump đã họp với nhóm thương mại của mình vào ngày 1/4 (theo giờ Mỹ) và mức thuế mà ông công bố tại một buổi lễ ở Vườn Hồng lúc 16h ngày 2/4 sẽ có hiệu lực “ngay lập tức”, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết trong một cuộc họp báo vào ngày 1/4.
Tổng thống Trump đã tuyên bố sẽ áp thuế mạnh tay đối với hàng nhập khẩu của Mỹ như một giải pháp chung cho hầu hết mọi vấn đề. Nhưng theo các nhà kinh tế, những nỗ lực áp thuế của ông Trump cho đến nay có thể không đáng kể so với những gì sắp diễn ra.

Tổng thống Trump nói với các phóng viên vào cuối ngày 31/3 rằng ông đã “quyết định” về một kế hoạch áp thuế quan mới toàn diện sẽ được công bố vào giữa tuần.
Vẫn chưa rõ liệu ông Trump có kế hoạch áp dụng mức thuế riêng lẻ đối với tất cả các đối tác thương mại của Mỹ hay chỉ áp dụng thuế đối với một số quốc gia hoặc áp dụng mức thuế chung (có thể lên tới 20%) đối với tất cả hàng nhập khẩu.
Nhà kinh tế trưởng Mark Zandi của Moody’s Analytics nói với CNN rằng mức thuế quan chung 20% kết hợp với hành động trả đũa toàn diện từ các quốc gia khác đối với hàng hóa của Mỹ, sẽ là “kịch bản xấu nhất” đối với nền kinh tế Mỹ.
Theo ước tính của Moody’s, sự leo thang của cuộc chiến thuế quan như vậy sẽ xóa sổ 5,5 triệu việc làm, nâng tỷ lệ thất nghiệp lên 7% và khiến GDP của Mỹ giảm 1,7% từ đỉnh xuống đáy.
Bất kể Tổng thống Trump cuối cùng tuyên bố điều gì, tất cả các đề xuất có thể đều mang tính lịch sử.
Theo ông Erica York, phó chủ tịch chính sách thuế liên bang tại Tax Foundation, trong khi các tổng thống trước đây đã áp thuế đối với thép, lốp xe, xe điện hoặc các hàng hóa khác, những hành động đó “hoàn toàn không giống” những gì ông Trump sắp thực hiện.
3,3 nghìn tỷ USD hàng nhập khẩu đều bị áp thuế?
Nhiều nhà kinh tế dự đoán mức thuế Ngày giải phóng của Tổng thống Trump sẽ không mang tính tương hỗ mà mang tính toàn cầu, làm sống lại lời hứa trong chiến dịch tranh cử là áp dụng thuế đối với tất cả hàng nhập khẩu từ mọi quốc gia.
Nói cách khác, theo dữ liệu thương mại liên bang năm ngoái, thuế quan sẽ được áp dụng cho khoảng 3,3 nghìn tỷ USD hàng hóa nhập khẩu.

Điều này hoàn toàn khác xa những gì ông Trump đã làm trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình. Theo Tax Foundation, trong suốt 4 năm đầu tiên tại Nhà Trắng, ông Trump đã áp thuế đối với hàng nhập khẩu trị giá khoảng 380 tỷ USD.
Đợt áp thuế quan này có phạm vi lớn hơn gần 10 lần so với những gì đã thực hiện trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump.
Và mức thuế quan của Tổng thống Trump sẽ được áp dụng theo lộ trình với những bước đi rất quyết liệt mà ông đã thực hiện trong nhiệm kỳ này.
Kể từ khi nhậm chức vào tháng 1, Tổng thống Mỹ đã tăng thuế đối với hàng hoá Trung Quốc thêm 20%, áp dụng mức thuế giới hạn 25% đối với Canada và Mexico, và tăng thuế đối với thép và nhôm lên 25%.
Theo Tax Foundation, thuế quan Trump 2.0 cho tới nay đã tác động đến hơn 1 nghìn tỷ USD hàng nhập khẩu, nhiều hơn gấp đôi so với toàn bộ nhiệm kỳ đầu tiên của ông. Con số này có thể tăng lên 1,4 nghìn tỷ USD trong những ngày tới nếu các miễn trừ cho Canada và Mexico hết hạn.
Ít nhất cho đến nay, ông Trump vẫn không hề nao núng trước mối lo ngại ngày càng tăng trên Phố Wall về chiến lược thuế quan của ông.
Các nhà đầu tư Phố Wall đang ngày càng lo ngại rằng kế hoạch thương mại của Tổng thống Trump sẽ gây tổn hại đến nền kinh tế Mỹ.
Lần thứ hai trong vòng chưa đầy 1 tháng, Goldman Sachs đã tăng mức dự đoán về thuế quan. Ngân hàng Phố Wall hiện thấy khả năng xảy ra suy thoái kinh tế ở Mỹ trong 12 tháng tới là 35%, tăng từ mức 20% trước đó.
Nhà Trắng đã bác bỏ những lo ngại về sự bất ổn kinh tế và thị trường ngắn hạn bằng cách lập luận rằng những nỗ lực của ông Trump sẽ mang lại hiệu quả về lâu dài.
“Tổng thống sẽ công bố một kế hoạch thuế quan sẽ đảo ngược các hoạt động thương mại không công bằng đã bóc lột đất nước chúng ta trong nhiều thập kỷ. Ông ấy làm điều này vì lợi ích tốt nhất của người lao động Mỹ”, thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt nói với các phóng viên đầu tuần qua.
Theo CNN
Hoàng Hùng / Vietnamfinance.vn