Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa ký ban hành một tuyên bố áp đặt các biện pháp kiểm soát nhập cảnh đối với công dân của 19 quốc gia, trong đó có 12 nước bị cấm hoàn toàn nhập cảnh vào Mỹ. Đây là động thái mới nhất trong nỗ lực siết chặt an ninh quốc gia của chính quyền Mỹ.
Theo tuyên bố được ban hành ngày 4/6, 12 nước bị cấm hoàn toàn nhập cảnh, gồm: Afghanistan, Myanmar, Chad, Cộng hòa Congo, Guinea Xích đạo, Eritrea, Haiti, Iran, Libya, Somalia, Sudan và Yemen.
Ngoài ra, bảy quốc gia gồm Burundi, Cuba, Lào, Sierra Leone, Togo, Turkmenistan và Venezuela chịu các lệnh hạn chế một phần, tức công dân vẫn có thể vào Mỹ với một số loại visa nhất định.
Tuyên bố nêu rõ lý do cho các hạn chế này là do “thiếu thông tin đáng tin cậy trong quá trình kiểm tra, xác minh lý lịch người nhập cảnh” từ các quốc gia nêu trên, hoặc “tỷ lệ lưu trú quá hạn visa ở mức cao và thiếu hợp tác trong việc tiếp nhận công dân bị trục xuất”.
Động thái trên diễn ra trong bối cảnh đồng USD suy yếu và những lo ngại ngày càng gia tăng về các nguy cơ an ninh đến từ việc nhập cảnh không được kiểm soát chặt chẽ. Tổng thống Trump khẳng định đây là biện pháp cần thiết để bảo vệ nước Mỹ khỏi các nguy cơ khủng bố và vi phạm luật nhập cư.
“Chúng tôi không thể tiếp tục chấp nhận tình trạng người nước ngoài vào Mỹ rồi ở lại quá hạn, hay không được kiểm tra an ninh kỹ càng. Lệnh cấm này là nhằm bảo vệ người dân và an ninh quốc gia”, ông Trump phát biểu trong video được đăng tải bởi Nhà Trắng.
Ông cũng viện dẫn vụ việc gần đây tại Boulder, Colorado để minh họa cho nguy cơ đến từ việc kiểm soát nhập cảnh lỏng lẻo. Dù nghi phạm trong vụ việc không đến từ quốc gia nằm trong danh sách cấm, ông Trump vẫn nhấn mạnh đây là “hồi chuông cảnh báo” cho chính phủ Mỹ.
Bên cạnh danh sách các quốc gia bị hạn chế, tuyên bố cũng đưa ra một số ngoại lệ nhất định, bao gồm người có thẻ xanh (thường trú nhân hợp pháp tại Mỹ), người có visa đặc biệt của Afghanistan, thị thực ngoại giao, visa cho thành viên gia đình trực tiếp, và một số trường hợp đặc biệt khác như vận động viên tham dự World Cup hoặc Olympic.
Sau thông báo, chính quyền Mỹ cho biết họ đã phối hợp với Bộ Tư pháp, Bộ An ninh Nội địa và Giám đốc Tình báo Quốc gia để đánh giá từng quốc gia dựa trên tiêu chí về an ninh, hợp tác trong visa, khả năng xác minh danh tính và tỷ lệ vi phạm visa.
Đây không phải lần đầu tiên Tổng thống Trump ban hành lệnh cấm nhập cảnh. Trong nhiệm kỳ đầu tiên, ông từng áp dụng lệnh cấm nhập cảnh với 6 quốc gia có đa số dân theo đạo Hồi, với lý do an ninh. Chính sách này sau đó được Tòa án Tối cao Mỹ giữ nguyên, bất chấp nhiều tranh cãi từ phía đảng Dân chủ.
Theo giới quan sát, động thái lần này của ông Trump cho thấy chính sách nhập cư vẫn là ưu tiên hàng đầu của ông trong nhiệm kỳ mới.
Tuy nhiên, các chuyên gia cũng cảnh báo lệnh cấm mới có thể tác động đến số lượng người nhập cư vào Mỹ trong ngắn hạn, đặc biệt là các đối tượng đến từ khu vực châu Phi và Trung Đông. Tuy nhiên, các cơ chế miễn trừ cho các diện visa nhất định vẫn mở ra một số hướng đi cho công dân các nước nằm trong danh sách nếu đáp ứng đủ điều kiện.
Tuyên bố sẽ có hiệu lực từ ngày 8/6 tới, cho thấy chính quyền Tổng thống Trump đang đẩy mạnh các chính sách siết chặt biên giới và kiểm soát người nước ngoài trong bối cảnh các lo ngại về an ninh và nhập cư vẫn còn hiện hữu.
