Sáng 5-7, tại TPHCM, Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) cùng với Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) và Ủy ban Trọng tài Thương mại Hàn Quốc (KCAB) tổ chức Hội thảo Phòng ngừa và giải quyết tranh chấp hợp đồng đối tác công tư trong lĩnh vực kết cấu hạ tầng: Kinh nghiệm Việt Nam, Thực tiễn quốc tế & Định hướng chính sách. Hội thảo diễn ra với sự đồng hành của nhà tài trợ – công ty Luật TNHH Tinh tú (EP Legal).
Gần 200 đại biểu tham dự Hội thảo là các đại diện đến từ các Ban quản lý dự án cấp tỉnh/thành phố; Ban quản lý dự án trực thuộc các Bộ, ngành; các UBND cấp tỉnh/thành phố; các Tập đoàn lớn đã và đang quan tâm với hình thức đối tác công – tư, các công ty xây dựng, các Ngân hàng tham gia tích cực vào quá trình cơ cấu nên mô hình tài chính của các dự án PPP về kết cấu hạ tầng và các doanh nghiệp khác có quan tâm đến chủ đề này; các công ty luật hoạt động trong lĩnh vực tư vấn dự án đầu tư, tư vấn hợp đồng, dịch vụ giải quyết tranh chấp, cũng như các cơ quan truyền thông.
Ông Trần Ngọc Liêm – Phó Giám đốc Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) – CN Tp. Hồ Chí Minh đã phát biểu khai mạc buổi lễ, nhấn mạnh nỗ lực của VCCI, với tư cách là tổ chức đại diện cho tiếng nói từ cộng đồng doanh nghiệp, tham gia tích cực vào quá trình góp ý chính sách, xây dựng pháp luật, góp phần cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh tại Việt Nam trong thời kỳ hội nhập sâu rộng của nền kinh tế đất nước. Việc VCCI cùng với VIAC – tổ chức trọng tài bên cạnh VCCI, hợp tác cùng KCAB – tổ chức trọng tài duy nhất của Hàn Quốc để tổ chức ra hội thảo chuyên sâu về lĩnh vực giải quyết tranh chấp thương mại và phòng ngừa leo thang thành các vụ kiện nhà đầu tư – nhà nước trong phát sinh từ hoạt động đầu tư công theo hình thức đối tác công tư (PPP) đang được xã hội rất quan tâm hiện nay chính là cụ thể hóa nỗ lực và hướng đi của VCCI. Ông Liêm nhận định, Việt Nam được kỳ vọng sẽ tiếp tục có tốc độ tăng trưởng kinh tế nhanh do đó nhu cầu về phát triển cơ sở hạ tầng sẽ tiếp tục cần nhiều nguồn lực trong thời gian tới và mô hình hợp tác công tư được đánh giá là nguồn thu hút vốn đầu tư từ xã hội vào phát triển cơ sở hạ tầng.
Ông Lee Ho Won, Chủ tịch Ủy Ban Trọng tài Thương mại Hàn Quốc (KCAB) cũng đã có bài phát biểu chào mừng các đại biểu tới tham dự hội thảo. Ông Lee khẳng định mối quan hệ tốt đẹp giữa KCAB và VIAC và mục tiêu chung của hai tiếp tục tổ chức nhiều sự kiện chuyên môn phục vụ không chỉ cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam và Hàn Quốc mà còn các nhà đầu tư nước ngoài đang và sẽ tìm tới Việt Nam như là một điểm đến đầu tư khả thi và ổn định.
Hội thảo bao gồm hai phiên: Phiên 1: Một số thông tin về khuôn khổ pháp lý và triển vọng của mô hình PPP kết cấu hạ tầng tại Việt Nam và một số chia sẻ kinh nghiệm từ Hàn Quốc và Phiên 2: Giải quyết tranh chấp hợp đồng và Phòng ngừa tranh chấp đầu tư tại các dự án PPP kết cấu hạ tầng bằng trọng tài thương mại và hòa giải thương mại
Phiên đầu tiên được điều phối bởi ông Đậu Anh Tuấn, Trưởng Ban Pháp chế VCCI, cùng với chia sẻ từ Ls. Trương Trọng Nghĩa – Luật sư thành viên YKVN, Trọng tài viên VIAC – phiên 1 đã giúp người dự có cái nhìn khái quát về nội dung dự thảo Luật PPP hiện tại cũng như sự kỳ vọng luật mới ban hành sẽ giúp xây dựng một khuôn khổ đảm bảo hoạt động hợp tác công tư sẽ được diễn ra minh bạch, công bằng; đảm bảo vai trò giám sát tài sản công của Nhà nước nhưng cũng tôn trọng đầy đủ các quyền lợi của nhà đầu tư tư nhân trong mối quan hệ đối tác. Hiện nay, dự thảo cũng đã được đăng tải công khai trên Cổng thông tin điện tử của Bộ Kế hoạch Đầu tư để lấy ý kiến góp ý để tiếp tục được chỉnh sửa và tin tưởng rằng Luật đầu tư công theo hình thức đối tác công tư sẽ giúp tăng niềm tin và thu hút nhiều nguồn lực của xã hội vào các dịch vụ công trong đó có việc phát triển cơ sở hạ tầng của đất nước.
Cũng trong phiên 1, ông Trương Trọng Nghĩa đã trình bày về khái quát về bản chất mối quan hệ công – tư trong mô hình hợp tác này; một số yếu tố tiềm ẩn rủi ro cho cả phía Nhà nước và cả phía nhà đầu tư. Ông Nghĩa cũng nêu ra các phương thức mà luật pháp cũng như các Hiệp định bảo hộ đầu tư, Hiệp đình thương mại mà Việt Nam tham gia đã cung cấp cho khối tư nhân để bảo vệ khoản đầu tư của mình khi có tranh chấp; trong đó ông Nghĩa nhấn mạnh những ưu điểm của các phương thức dân sự/thương mại & phương thức đối thoại (hòa giải), giúp giảm thiểu căng thẳng; tránh nguy cơ tạo ra các vụ kiện chính phủ.
Ông Youn Joon HAN – Luật sư cao cấp nước ngoài Lee & Ko tiếp tục điều phối Phiên 2: Giải quyết tranh chấp hợp đồng và Phòng ngừa tranh chấp đầu tư tại các dự án PPP kết cấu hạ tầng bằng trọng tài thương mại và hòa giải thương mại. Phiên 2 bắt đầu bằng bài trành bày của bà Ngô Quỳnh Anh, Luật sư điều hành điều hành Công ty Luật EP Legal, đưa ra các thông tin cụ thể hơn về một số loại tranh chấp điển hình có thể phát sinh trong mô hình tài chính của một dự án PPP trong lĩnh vực kết cấu hạ tầng. Bà Quỳnh Anh còn trình bày thêm về các đặc điểm, tính chất của các tranh chấp này và đặc biệt nhấn mạnh phương thức giải quyết thông qua hòa giải thương mại – được đánh giá là phương án tốt nhất cho các tranh chấp giữa doanh nghiệp và cơ quan nhà nước trong mối quan hệ đối tác công – tư tại Việt Nam hiện nay.
Tiếp sau đó, ông Phan Trọng Đạt, Phó Giám đốc thường trực Trung tâm Hòa giải Việt Nam, thuộc Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam đã có bài phân tích nối tiếp; chỉ ra những ưu điểm của việc sử dụng phương án trọng tài thương mại hay hòa giải thương mại cho các tranh chấp trong mô hình PPP giữa nhà đầu tư (khối tư nhân) và nhà nước. Ông Đạt cũng đồng tình với quan điểm của bà Quỳnh Anh về tính ưu việt của hòa giải thương mại tại Việt Nam và cho rằng Chính phủ cũng đang tiếp cận theo hướng nỗ lực xử lý ngay, dứt điểm các tranh chấp phát sinh ở cấp độ hợp đồng (dân sự/thương mại) và xử lý tranh chấp thông qua đối thoại; tránh nguy cơ leo thang thành tranh chấp đầu tư; tạo môi trường kinh doanh ổn định.
Hai luật sư thành viên của hai công ty Luật hàng đầu tại Hàn Quốc: ông IM Byung Woo – Công ty Luật KIM & CHANG và ông Kim Seung Hyeon (Alex) – Công ty Luật KIM & LEE tiếp tục mang tới phần trình bày từ kinh nghiệm tư vấn cho các cơ quan thuộc Chính phủ Hàn Quốc cũng như các nhà đầu tư tư nhân trong các dự án PPP kết cấu hạ tầng; qua đó tiếp tục nhấn mạnh một số lưu ý phòng tránh rủi ro và quản lý tranh chấp đối với nhà đầu tư trong khi tham gia vào quan hệ PPP với nhà nước.
Trong suốt quá trình diễn ra Hội thảo, các đại biểu tham dự đã tích cực tham gia phát biểu ý kiến cũng như đặt câu hỏi cho các chuyên gia. Không khí sôi nổi được kéo dài đến tận 12 giờ trưa trước khi kết thúc bằng lời cảm ơn đến từ Ban tổ chức tới tất cả các diễn giả và đại biểu tham dự. Hội thảo sẽ tiếp tục được tổ chức tại Thành phố Hồ Chí Minh vào ngày 05 tháng 07 năm 2019 và hứa hẹn sẽ mang đến một cái nhìn mới hơn, thực tiễn hơn với đội ngũ diễn giả có nhiều gương mặt mới.
Đức Quỳnh/TTGD
