Thủ tướng yêu cầu đẩy nhanh tiến độ triển khai tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, dự kiến khởi công vào tháng 12/2025, đồng thời yêu cầu bắt đầu xây dựng tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam vào cuối năm 2026.
Ngày 5/4, Văn phòng Chính phủ ban hành Thông báo số 157 về chỉ đạo của Thủ tướng Phạm Minh Chính tại Phiên họp lần thứ nhất Ban Chỉ đạo các công trình, dự án quan trọng quốc gia trong lĩnh vực đường sắt. Thông báo này không chỉ đề cập đến tiến độ triển khai các dự án đường sắt trọng điểm mà còn đặt ra những yêu cầu quyết liệt về cơ chế, chính sách để thúc đẩy sự phát triển của ngành giao thông đường sắt tại Việt Nam trong thời gian tới.
Một trong những dự án nổi bật được Thủ tướng đặc biệt chú trọng là tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam, dự án có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển hạ tầng giao thông quốc gia. Tuyến đường sắt này, dài 1.541 km, sẽ kết nối hai đầu đất nước, từ Hà Nội đến TP.HCM, đi qua 20 tỉnh thành và có tổng mức đầu tư dự kiến lên đến 1,7 triệu tỷ đồng (tương đương 67 tỷ USD). Được thiết kế để đạt tốc độ lên đến 350 km/h, dự án sẽ không chỉ đáp ứng nhu cầu vận chuyển hành khách với 23 ga hành khách và 5 ga hàng hóa mà còn đảm bảo tải trọng lên đến 22,5 tấn/trục, phục vụ cho nhu cầu vận chuyển hàng hóa và góp phần bảo đảm an ninh quốc phòng.
Thủ tướng Phạm Minh Chính đã yêu cầu Bộ Xây dựng khẩn trương hoàn thiện các thủ tục để dự án có thể khởi công vào cuối năm 2026, sớm hơn một năm so với kế hoạch ban đầu. Đây là một quyết định quan trọng, nhằm tạo động lực cho sự phát triển kinh tế của đất nước. Bên cạnh đó, Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng nhanh chóng bổ sung cơ chế chỉ định thầu trong tháng 4 và trình Chính phủ để kịp trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Quốc hội vào tháng 5 tới, nhằm rút ngắn thời gian triển khai và bảo đảm tiến độ.
Thủ tướng cũng nhấn mạnh việc thực hiện các thủ tục pháp lý một cách nghiêm túc và kịp thời, với sự hỗ trợ của Bộ Tư pháp trong việc hoàn thiện các ý kiến để Bộ Xây dựng có thể ban hành nghị định về thiết kế tổng thể dự án, áp dụng thủ tục rút gọn để thúc đẩy tiến độ. Các cơ quan chức năng cũng được yêu cầu nghiên cứu và đề xuất các cơ chế, chính sách phù hợp để đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án, bảo đảm dự án được thực hiện đúng tiến độ và đạt chất lượng cao.
Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam là một trong những công trình trọng điểm mang tầm quốc gia, không chỉ giúp cải thiện cơ sở hạ tầng giao thông mà còn có tác động tích cực đến phát triển kinh tế, tạo ra động lực phát triển cho các khu vực và thúc đẩy sự liên kết giữa các vùng miền. Tuyến đường này sẽ đóng vai trò then chốt trong việc giảm tải cho hệ thống giao thông hiện tại, đồng thời tạo ra một hệ thống giao thông hiện đại và bền vững.
Hơn nữa, đây còn là yếu tố quan trọng trong chiến lược phát triển cơ sở hạ tầng giao thông quốc gia, giúp nâng cao khả năng vận chuyển hàng hóa và hành khách, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam đang hướng tới trở thành một quốc gia có hạ tầng giao thông hiện đại, đồng bộ.
Song song với dự án này, Thủ tướng cũng yêu cầu đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án đường sắt quan trọng khác, như tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, tuyến Hà Nội – Lạng Sơn, và Hải Phòng – Hạ Long – Móng Cái. Những tuyến đường sắt này sẽ góp phần tăng cường kết nối giữa các khu vực miền Bắc, miền Trung và miền Nam, tạo ra hệ thống giao thông liên kết mạnh mẽ giữa các địa phương, đồng thời thúc đẩy sự phát triển kinh tế của cả nước.
Đặc biệt, trong bối cảnh các thành phố lớn như Hà Nội và TP.HCM đang chứng kiến nhu cầu gia tăng về giao thông đô thị, Thủ tướng yêu cầu các địa phương rà soát và đẩy nhanh triển khai các dự án đường sắt đô thị (metro). Hai thành phố này cần phải đảm bảo tiến độ và nguồn vốn cho các tuyến metro quan trọng như tuyến số 3 tại Hà Nội và tuyến Bến Thành – Tham Lương tại TP.HCM. Đây là những tuyến metro sẽ giúp giải quyết tình trạng ùn tắc giao thông đô thị, tạo ra hệ thống giao thông công cộng hiện đại, giảm thiểu ô nhiễm môi trường và tạo ra môi trường sống thuận lợi cho người dân.
Bên cạnh đó, Thủ tướng Phạm Minh Chính cũng đặc biệt nhấn mạnh mục tiêu phát triển ngành công nghiệp đường sắt trong nước. Chính phủ sẽ hỗ trợ các doanh nghiệp trong nước tham gia vào các dự án phát triển hạ tầng giao thông đường sắt, từ đó tạo ra các cơ hội kinh tế mới.
Thủ tướng yêu cầu tăng cường đào tạo nguồn nhân lực cho ngành công nghiệp đường sắt, đồng thời khuyến khích hình thành các tập đoàn, doanh nghiệp lớn trong lĩnh vực này, bao gồm cả các doanh nghiệp nhà nước và tư nhân. Chính phủ cam kết tạo điều kiện thuận lợi để các doanh nghiệp tham gia vào các dự án phát triển đường sắt, đồng thời huy động các nguồn lực tài chính từ ngân sách Nhà nước, vay vốn, ODA, phát hành trái phiếu, và khai thác quỹ đất theo hình thức TOD (Transit-Oriented Development).
Việc phát triển công nghiệp đường sắt không chỉ giúp cải thiện cơ sở hạ tầng giao thông mà còn đóng góp vào sự phát triển kinh tế bền vững của đất nước. Đây cũng là cơ hội để ngành công nghiệp trong nước nâng cao năng lực sản xuất, tạo việc làm và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân. Chính phủ kỳ vọng rằng, với các bước đi quyết liệt và đồng bộ, các dự án đường sắt tốc độ cao và các dự án hạ tầng giao thông trọng điểm khác sẽ không chỉ nâng cao khả năng vận tải mà còn thúc đẩy sự phát triển kinh tế, tạo bước ngoặt lớn trong công cuộc hiện đại hóa giao thông quốc gia.
Tiểu An / Vietnamfinance.vn
