Hàn Quốc chao đảo sau 6 giờ hỗn loạn khi Tổng thống Yoon Suk Yeol ban bố thiết quân luật nhưng buộc phải dỡ bỏ lệnh này sau khi bị lên án rộng rãi. Đảng Dân chủ đối lập Hàn Quốc tuyên bố sẽ bắt đầu thủ tục luận tội Tổng thống Yoon Suk Yeol nếu ông không từ chức ngay lập tức.
Chuyện gì đã xảy ra?
Chuyện gì đã xảy ra?
Câu chuyện bắt đầu diễn ra vào đêm 3/12 khi hầu hết người dân Hàn Quốc chuẩn bị đi ngủ. Tổng thống Yoon Suk Yeol đã ban bố lệnh thiết quân luật vào khoảng 22:30 (theo giờ địa phương), trong một bài phát biểu trên truyền hình.
Thiết quân luật đề cập đến việc trao quyền lãnh đạo tạm thời cho quân đội trong trường hợp khẩn cấp. Theo Hiến pháp Hàn Quốc, tổng thống có quyền tuyên bố thiết quân luật.
Thiết quân luật tại Hàn Quốc được chia làm hai loại gồm khẩn cấp và an ninh. Tình trạng thiết quân luật mà Tổng thống Yoon ban bố là loại khẩn cấp, có hiệu lực trên toàn quốc từ 23h ngày 3/12.
Sắc lệnh của ông Yoon đã gây chấn động như một quả bom, gây ra làn sóng phản đối và một cuộc đối đầu chính trị căng thẳng ngạc vào đêm khuya.
Sắc lệnh nghiêm cấm mọi hoạt động chính trị, trong đó có họp quốc hội và các hội đồng địa phương, hoạt động của các đảng phái, hội đoàn chính trị, cũng như các cuộc tuần hành, biểu tình kích động bất ổn xã hội.
Toàn bộ các cơ quan truyền thông, báo chí được đặt dưới sự kiểm soát của Bộ tư lệnh Thiết Quân luật, quyền tự do ngôn luận bị hạn chế. Quyền lực của chính phủ và tòa án được điều chỉnh theo những điều luật liên quan.
Nhưng cuối cùng, sắc lệnh gây tranh cãi này này chỉ có hiệu lực trong vài giờ.
Các nhà lập pháp đã giận dữ xông vào tòa nhà quốc hội, chen lấn qua những người lính được triển khai để phong tỏa tòa nhà trong khi những người biểu tình yêu cầu Tổng thống Yoon Suk Yeol phải từ chức.
Trong cuộc họp khẩn cấp bất thường vào đêm khuya, những người có mặt đã bỏ phiếu nhất trí ngăn chặn sắc lệnh này.
Theo luật pháp Hàn Quốc, tổng thống phải ngay lập tức dỡ bỏ tình trạng thiết quân luật nếu quốc hội yêu cầu bằng đa số phiếu.
Đến 4h30 sáng 4/12, ông Yoon tuyên bố ông sẽ tuân thủ và dỡ bỏ lệnh thiết quân luật, nói rằng ông đã rút quân được triển khai trước đó trong đêm. Nhưng ông đã tăng gấp đôi cáo buộc rằng đảng đối lập đang cản trở các động thái của chính phủ ông.
Thiết quân luật là điều chưa từng có trong thời đại dân chủ hiện đại, khi Hàn Quốc trở thành một cường quốc xuất khẩu và văn hóa, một phần nhờ vào sự phổ biến toàn cầu của K-pop và K-drama.
Lần cuối cùng một tổng thống Hàn Quốc tuyên bố thiết quân luật là vào năm 1980 trong một cuộc nổi dậy trên toàn quốc do sinh viên và các công đoàn lãnh đạo.
Tê liệt chính trị
Hàn Quốc đã rơi vào bế tắc chính trị trong nhiều tháng khi các đảng đối lập tự do của nước này giành được đa số ghế trong quốc hội vào tháng 4. Tỷ lệ ủng hộ ông Yoon đã giảm mạnh do một số vụ bê bối và tranh cãi kể từ khi ông nhậm chức vào năm 2022.
Ông Yoon đã xung đột với phe đối lập về nhiều chính sách đòi hỏi phải có luật, ngăn cản ông thực hiện các lời hứa trong chiến dịch tranh cử là cắt giảm thuế và nới lỏng các quy định kinh doanh.
Theo Yonhap, ông Yoon cũng ngày càng thất vọng với những nỗ lực của phe đối lập nhằm luận tội các quan chức chính phủ, trong đó có một số người do ông bổ nhiệm, bao gồm chủ tịch cơ quan giám sát phát thanh truyền hình, chủ tịch kiểm toán nhà nước và một số công tố viên hàng đầu.
Các nhà lập pháp đối lập cho rằng họ đã không truy tố được vợ của ông Yoon, Đệ nhất phu nhân Kim Keon-hee, người đã vướng vào vụ bê bối và cáo buộc thao túng cổ phiếu.
Sự phẫn nộ, sốc và hoang mang lan rộng khắp đất nước và cả thế giới ngay sau sắc lệnh của ông Yoon.
Đêm muộn 3/12, người dân thủ đô Seoul vội vã đến gặp người thân trong khi những người khác tập trung trước tòa nhà quốc hội, nơi cơ quan thực thi pháp luật thông báo rằng một số người có thể bị bắt mà không cần lệnh.
Nhiều người biểu tình mang theo biểu ngữ và cờ kêu gọi luận tội ông Yoon.
Một số thành viên quốc hội dường như đã đụng độ với chính quyền bên ngoài tòa nhà quốc hội, các cảnh quay trên truyền hình cho thấy quân đội cố gắng tiến vào hội trường chính – mặc dù họ đã bắt đầu rút lui vài giờ sau đó khi các nhà lập pháp chặn sắc lệnh.
Tổng thống Yoon Suk Yeol đối mặt nguy cơ luận tội
Theo văn phòng tổng thống, chánh văn phòng của ông Yoon và hơn 10 thư ký cấp cao của tổng thống đã nộp đơn từ chức.
Đảng Dân chủ (DP) đối lập chính ở Hàn Quốc ngày 4/12 đã kêu gọi Tổng thống Yoon Suk-yeol từ chức ngay lập tức, đồng thời tuyên bố sẽ theo đuổi việc luận tội nếu ông không tự nguyện từ chức.
Trong nghị quyết thông qua tại phiên họp khẩn cấp ở Quốc hội sáng 4/12, DP nêu rõ: “Tuyên bố thiết quân luật của Tổng thống Yoon vi phạm Hiến pháp” và “mọi yêu cầu cần thiết cho việc ban bố tình trạng thiết quân luật đều không được tuân thủ.”
Người đứng đầu đảng của ông Yoon cũng đã kêu gọi cách chức bộ trưởng quốc phòng vì đã đề xuất thiết quân luật.
Công đoàn lớn nhất Hàn Quốc cũng cho biết vào ngày 4/12 rằng các thành viên của công đoàn sẽ tiến hành cuộc tổng đình công vô thời hạn cho đến khi ông Yoon từ chức.
Tính đến sáng 4/12, vẫn còn rất đông cảnh sát có mặt tại tòa nhà quốc hội. Ông Yoon đã hoãn cuộc họp công khai đầu tiên theo lịch trình vào sáng 4/12, sau khi dỡ bỏ lệnh thiết quân luật.
Đây không phải là lần đầu tiên ông phải đối mặt với những lời kêu gọi luận tội – với các cuộc biểu tình thường xuyên kêu gọi ông từ chức và một bản kiến nghị nhận được hàng trăm nghìn chữ ký, Reuters đưa tin.
Hiện vẫn còn nhiều câu hỏi xoay quanh tương lai nhiệm kỳ tổng thống của ông Yoon, sự cai trị của đảng ông, và những gì sẽ xảy ra tiếp theo tại một trong những nền kinh tế quan trọng nhất thế giới và là đồng minh lớn của Mỹ.
Theo CNN, Reuters
Theo Thanh Tú / Vietnamfinance.vn
