Theo chứng khoán Rồng Việt, Việt Nam đang phải giải quyết tình huống khó khăn khi thặng dư thương mại Việt Nam với Mỹ tăng từ hạng 11 lên hạng 7 trong khi thâm hụt thương mại với Trung Quốc tăng trưởng 2 chữ số.
Số liệu từ Tổng cục Hải Quan cho thấy, tổng kim ngạch thương mại Việt Nam trong 11 tháng 2019 ước đạt 473 tỷ USD, tăng 8,1% YoY, thấp hơn mức tăng 12,9% YoY cùng kỳ năm trước. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu đạt 242 tỷ USD, tăng 8,4% YoY, và kim ngạch nhập khẩu tăng 232 tỷ USD, tăng 7,7% YoY. Cán cân thương mại cả năm ước đạt trên 10 tỷ USD, mức kỷ lục trong lịch sử thương mại Việt Nam. Đáng chú ý, trong tháng 11 vừa qua, cán cân thương mại Việt Nam tăng thêm 2 tỷ USD, qua đó giúp NHNN tiếp tục củng cố nguồn dự trữ ngoại hối, ước đạt trên 73 tỷ USD.
Nhìn lại diễn biến hoạt động xuất khẩu trong năm 2019, tốc độ tăng trưởng xuất khẩu liên tục hồi phục kể từ mức đáy 1,9% YoY trong tháng 02/2019 lên 8,8% YoY vào tháng 09/2019 trước khi đảo chiều suy yếu trong 2 tháng trở lại đây. Đáng chú ý, lũy kế kim ngạch xuất khẩu của khu vực kinh tế trong nước đạt gần 77 tỷ USD, tăng 18,2% YoY, mức cao nhất kể từ tháng 02/2018.
Mức tăng trưởng kể trên cũng vượt xa so với khu vực FDI với mức tăng trưởng chỉ 4,4% YoY. Xét theo ngành hàng, quặng khoáng sản, sản phẩm hóa chất, sản phẩm chất dẻo, sản phẩm mây tre, đồ gỗ và đồ chơi là những lĩnh vực ghi nhận tăng trưởng vượt trội so với mức trung bình 4 năm trước đó. Ngược lại, các mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam, gồm sản phẩm điện, điện tử, và hàng dệt may đều tăng trưởng thấp hơn. Đặc biệt, kim ngạch xuất khẩu nông sản tăng trưởng âm do thị trường Trung Quốc siết chặt tiêu chuẩn đầu vào.
Trong khi đó, hoạt động nhập khẩu sôi động ngay từ đầu năm khi tăng trưởng nhập khẩu tăng từ 4,1% YoY lên mức 12% YoY trong tháng 06/2019. Kim ngạch nhập khẩu khu vực kinh tế trong nước đạt 98,5 tỷ USD, tăng 14,2% YoY, trong khi con số này tại khu vực FDI lần lượt là 133 tỷ USD và tăng 3,3% YoY. Ngay đầu năm, nhập khẩu ô tô đã tăng trưởng mạnh, lên tới 400% trong 1H2019, sau khi các doanh nghiệp đáp ứng quy định điều hành của Chính phủ.
Bên cạnh đó, nhu cầu nhập khẩu máy móc, thiết bị cho dự án điện mặt trời cũng được đẩy mạnh để kịp tiến độ vào 31/06/2019. Tuy nhiên, bước sang 2H2019, tốc độ tăng trưởng nhập khẩu liên tục sụt giảm và hiện tại ở mức 4,4% YoY. Trong năm 2019, bên cạnh ô tô và linh kiện phụ tùng, than đá và dầu thô là những mặt hàng nhập khẩu nhiều với số lượng lớn cùng tốc độ tăng trưởng cao nhằm đáp ứng nhu cầu của các nhà máy nhiệt điện và lọc hóa dầu trong nước.
Dưới góc độ đối tác thương mại, thị trường Mỹ tiếp tục là thị trường xuất khẩu trọng điểm quy mô và mức tăng trưởng cao, lần lượt đạt 55,6 tỷ USD và tăng 27,9% YoY, trong khi các thị trường chính còn lại đều giảm tốc. Đáng kể nhất là trường hợp của EU khi kim ngạch xuất khẩu sang khu vực này giảm 2,3% YoY. Ở khía cạnh cán cân thương mại, Việt Nam đang phải giải quyết tình huống khó khăn khi thặng dư thương mại Việt Nam với Mỹ tăng từ hạng 11 lên hạng 7 trong khi thâm hụt thương mại với Trung Quốc tăng trưởng 2 chữ số.
Những cuộc điều tra về gian lận xuất xứ hàng hóa ngày càng xuất hiện nhiều và mới đây Mỹ chính thức áp thuế 456% lên một số sản phẩm thép sản xuất tại Hàn Quốc, Đài Loan được gán mác xuất xứ Việt Nam. Điều này khiến nhu cầu đa dạng hóa thị trường xuất khẩu trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết và EVFTA được kỳ vọng sẽ là điểm nhấn trong năm 2020. Vào tháng 2/2020 sắp tới, EVFTA có thể sẽ được bàn thảo và bỏ phiếu tại cuộc họp của Nghị Viện Châu Âu, kỳ vọng hiệp định thương mại EVFTA có thể được ký kết vào giữa năm 2020 và có hiệu lực vào đầu năm 2021. Trong năm 2020, Chứng khoán Rồng Việt cho rằng Việt Nam vẫn sẽ đạt thặng dư thương mại ở mức cao, ước tính đạt 8,6 tỷ USD.
Hải Đăng / Thị Trường Giao Dịch
