Theo quy định, Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ có 10 ngày (bao gồm cả Chủ Nhật) để ký ban hành dự luật “Dân chủ và Nhân quyền Hong Kong” đã được Hạ viện và Thượng viện thông qua trước đó.
Dự luật “Dân chủ và Nhân quyền Hong Kong” đã được Hạ viện Mỹ biểu quyết thông qua với 417 phiếu thuận, 1 phiếu chống trong cuộc bỏ phiếu ngày 20/11. Trước đó một ngày, thượng viện Mỹ cũng đã thông qua dự luật này.
Tiếp theo, hai viện quốc hội sẽ phải thống nhất các điều khoản dự luật trước khi trình lên Tổng thống Mỹ Donald Trump để ký thông qua luật hoặc phủ quyết.
Theo dự luật, Bộ Ngoại giao Mỹ hàng năm có trách nhiệm xác định Hong Kong còn đủ khả năng tự trị để được hưởng quy chế đặc biệt theo luật pháp Mỹ hay không.
Dự luật cũng cho phép trừng phạt những quan chức bị Washington xác định là vi phạm nhân quyền ở Hong Kong.
Dự luật thứ hai được Hạ viện và Thượng viện Mỹ thông qua liên quan tới việc cấm xuất khẩu một số vũ khí kiểm soát đám đông phi sát thương cho cảnh sát Hong Kong, bao gồm đạn và bình xịt hơi cay, đạn cao su và súng điện.
Theo Reuters, Tổng thống Trump sẽ có 10 ngày, kể cả các ngày Chủ Nhật, để ký dự luật đã được Quốc hội thông qua này, trừ khi ông Trump sử dụng quyền phủ quyết của mình.
Reuters dẫn lời một nguồn tin thân cận với vấn đề này cho rằng ông Trump có xu hướng sẽ ký các dự luật này để ban hành thành luật chứ sẽ không phủ quyết chúng.
Hơn nữa, về cơ bản việc phủ quyết cũng sẽ khó có thể duy trì bởi các dự luật này đã được cả Thượng viện do đảng Cộng hòa kiểm soát và Hạ viện do đảng Dân chủ kiểm soát thông qua mà hầu như không có bất kỳ sự phản đối nào. 2/3 số phiếu của cả Thượng viện và Hạ viện là điều kiện để “đảo ngược” quyền phủ quyết của Tổng thống.
Tại cuộc họp với cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ William Cohen ở Bắc Kinh ngày 21/11, Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị cho rằng Mỹ “nhiều lần ban hành dự luật để can thiệp vào các vấn đề nội bộ của Trung Quốc, vi phạm các quy tắc cơ bản của quan hệ quốc tế”.
Ngà ngoại giao Trung Quốc cáo buộc “những hành vi này đầu độc bầu không khí quan hệ Trung – Mỹ, gây ảnh hưởng đến niềm tin lẫn nhau mà chúng ta đã xây dựng trong nhiều năm qua”.
Theo ông Vương, việc Hạ viện Mỹ phê chuẩn dự luật đã “gửi một tín hiệu sai đến những tên tội phạm bạo lực ở Hong Kong, đồng thời sẽ gây thiệt hại cho đặc khu”. Trung Quốc cũng triệu tập Đặc phái viên hàng đầu của Mỹ tại Hong Kong Hanscom Smith để khiếu nại. Bắc Kinh cảnh báo họ sẽ áp dụng các biện pháp đối phó cứng rắn nếu dự luật được thông qua.
Tranh cãi về dự luật “Dân chủ và Nhân quyền Hong Kong” diễn ra trong bối cảnh Mỹ và Trung Quốc đang nỗ lực đạt được thỏa thuận thương mại giai đoạn một nhằm hạ nhiệt căng thẳng thương mại đã kéo dài hơn 1 năm qua.
Phát biểu với các phóng viên, người phát ngôn Bộ Thương mại Trung Quốc Cao Phong (Gao Feng) ngày 21/11 nói rằng Trung Quốc sẵn sàng phối hợp với Mỹ để giải quyết những quan ngại chính của mỗi bên dựa trên cơ sở bình đẳng và tôn trọng lẫn nhau.
Theo ông Cao Phong, Trung Quốc sẽ nỗ lực để đạt được một thỏa thuận thương mại giai đoạn 1 vì “điều này phù hợp với lợi ích của cả Trung Quốc và Mỹ cũng như của thế giới”.
Các nhà kinh tế cảnh báo rằng tranh chấp thương mại kéo dài giữa hai cường quốc hàng đầu thế giới này đang làm rối loạn các chuỗi nguồn cung, khiến giới đầu tư lo ngại và giảm lòng tin của các doanh nghiệp, do vậy làm gia tăng rủi ro đối với nền kinh tế toàn cầu.
Minh Đăng / Theo Reuters / Theo Vietnamfinance
