Ủy ban Đối ngoại Hạ viện Mỹ ngày 31/10 đã chính thức thông qua dự luật Sáng kiến Tăng cường và bảo vệ đồng minh quốc tế Đài Loan (TAIPEI), chỉ một ngày sau khi phiên bản dự luật của Thượng viện được thông qua.
Dự luật TAIPEI có nội dung khẳng định chính phủ Mỹ sẽ áp dụng các biện pháp tích cực, chủ động để hỗ trợ đảo Đài Loan, tăng cường củng cố mối quan hệ không chính thức giữa Mỹ với Đài Loan.
Dự luật cũng nêu rõ chính phủ Mỹ sẽ xem xét tăng cường “các mối quan hệ kinh tế, an ninh và ngoại giao với các nước đã chứng tỏ rõ ràng có những quan hệ được nâng cấp và tăng cường với Đài Loan” và giảm những quan hệ đó với những nước đã “áp dụng các động thái nghiêm trọng hoặc đáng chú ý nhằm phá hoại Đài Loan”.
Tờ South China Morning Post (SCMP) dẫn quan điểm của giới phân tích cho rằng dự luật này báo hiệu sự thay đổi trong thái độ của Mỹ đối với vấn đề Đài Loan. Thay vì để Đài Loan và Bắc Kinh giải quyết bất đồng, Mỹ sẽ hợp tác với Đài Loan để đối phó với Bắc Kinh.
Hạ viện dự kiến bỏ phiếu phê chuẩn dự luật này vào tháng 11. Sau đó, Quốc hội sẽ so sánh phiên bản của hai viện để soạn thảo văn bản cuối cùng cho Tổng thống Donald Trump ký thành luật.
Cũng theo SCMP, hai phiên bản này gần như giống hệt nhau. Điểm khác biệt là Thượng viện Mỹ kêu gọi thêm chính quyền Tổng thống Trump cân nhắc ký kết thỏa thuận thương mại tự do với Đài Loan.
Đài Loan là khu vực nhạy cảm trong mối quan hệ giữa Mỹ và Trung Quốc. Trung Quốc luôn xem Đài Loan là một tỉnh, trong khi Washington dưới thời ông Trump không ít lần khiến Bắc Kinh nóng mặt khi thể hiện sự gắn kết với Đài Loan, bao gồm các động thái liên quan tới quốc phòng, an ninh.
Mới đây, phản ứng trước việc Ủy ban Đối ngoại Hạ viện Mỹ bỏ phiếu thông qua dự luật TAIPEI, tờ Thời Báo Hoàn Cầu (thuộc quản lý của Đảng Cộng sản Trung Quốc) cho rằng luật TAIPEI về cơ bản chỉ mang tính biểu tượng, và việc Quốc hội Mỹ thông qua luật này cũng sẽ không tạo ra khác biệt gì, mà chỉ là động thái cho thấy một lần nữa nước Mỹ “tự bắn vào chân mình”.
Trong thông cáo đưa ra hôm 31/10 sau khi kết thúc hội nghị trung ương 4 khóa 19 đảng Cộng sản Trung Quốc, chính phủ nước này tuyên bố “thống nhất lãnh thổ trong hòa bình” là chủ đề chính của hội nghị trung ương 4 vừa diễn ra. Vấn đề này liên hệ trực tiếp tới Đài Loan, hòn đảo mà Bắc Kinh luôn coi là một phần lãnh thổ không thể tách rời đang chờ ngày thống nhất.
“Chúng ta phải cương quyết thúc đẩy tiến trình thống nhất hòa bình của đất mẹ, làm sâu sắc hơn sự phát triển thống nhất của hai bờ eo biển”, thông cáo cho biết.
Chính quyền Trung Quốc cũng khẳng định sẽ liên kết số lượng lớn người dân Đài Loan để cùng chống lại phong trào “Đài Loan độc lập” và thúc đẩy thống nhất hòn đảo về với Đại lục.
Thanh Tú / Theo South China Morning Post / Vietnamfinance
