Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 29/6 tuyên bố sẽ gửi thư tới hàng trăm quốc gia để áp thuế quan mới mà không cần đàm phán, trong bối cảnh thời hạn tạm dừng áp thuế toàn cầu sắp hết hiệu lực.
Phát biểu trên chương trình “Sunday Morning Futures” của Fox News ngày 28/6, Tổng thống Donald Trump cho biết việc đạt được các thỏa thuận thương mại không còn là yếu tố bắt buộc, khi chính quyền ông có thể đơn phương đưa ra mức thuế bằng cách gửi thư thông báo đến các đối tác toàn cầu.
“Chúng tôi đã có những thỏa thuận. Nhưng tôi muốn làm một điều khác: gửi một bức thư rất công bằng, nói rằng ‘xin chúc mừng, chúng tôi sẽ cho phép các bạn chuyển hàng tới Mỹ – và các bạn sẽ phải trả mức thuế 25%, 20%, hoặc 40%, thậm chí 50%’, Tôi muốn làm vậy”, Tổng thống Trump cho hay.
Khi được hỏi liệu có kéo dài thời gian tạm ngưng áp thuế hay không, ông đáp: “Tôi không nghĩ mình cần phải làm vậy”. Tuy nhiên, sau đó, ông nói thêm rằng: “Tôi có thể, cũng không phải chuyện gì lớn cả”.
Những bình luận này được đưa ra chỉ một ngày sau khi Tổng thống Trump tuyên bố rằng chính quyền Mỹ có thể “làm bất cứ điều gì chúng tôi muốn” với thời hạn nói trên – bao gồm cả việc rút ngắn hoặc gia hạn thời điểm áp thuế.
Ông Trump nhấn mạnh rằng kế hoạch của ông là gửi thư tới từng quốc gia trước ngày 9/7, thời điểm lệnh tạm hoãn áp thuế toàn cầu dự kiến hết hiệu lực. “Tôi sẽ gửi thư. Đó là cách kết thúc thỏa thuận thương mại”, ông Trump nói.
Theo người đứng đầu Nhà Trắng, các quốc gia không cần phải gặp mặt, bởi “chúng tôi đã có đủ dữ liệu”.
Đáng chú ý, đây không phải lần đầu ông Trump đưa ra tuyên bố về “các lá thư áp thuế”. Ông từng cam kết sẽ gửi những bức thư tương tự vào các ngày 16/5 và 11/6, với thời hạn thực hiện trong vòng 2-3 tuần. Tuy nhiên, cả hai lần đều không có lá thư nào được gửi.
Từ đầu năm nay, ông Trump và các cố vấn đã vạch ra kế hoạch đàm phán đầy tham vọng, tuyên bố đang làm việc với hàng chục đối tác thương mại nhằm giảm thâm hụt thương mại và dỡ bỏ rào cản tiếp cận thị trường.
Hồi tháng 4, chính quyền Mỹ đã tạm hoãn các mức thuế trả đũa mạnh nhất và cam kết sẽ đạt 90 thỏa thuận thương mại trong vòng 90 ngày. Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick và Giám đốc Hội đồng Kinh tế Quốc gia Kevin Hassett đều tuyên bố sẽ có một loạt thỏa thuận được ký ngay trong tuần kế tiếp – nhưng đến nay vẫn chưa có kết quả rõ ràng.
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent, người được giao nhiệm vụ giám sát quá trình , vào ngày 27/6 cho biết vẫn còn nhiều quốc gia tiếp cận Mỹ với các đề xuất “rất tốt”, nhưng thừa nhận rằng không phải tất cả đều có thể hoàn tất trước thời hạn áp thuế sắp tới.
“Nếu chúng tôi có thể ký được 10 hoặc 12 trong số 18 mối quan hệ thương mại quan trọng – vẫn còn khoảng 20 đối tác quan trọng khác, thì tôi nghĩ chúng ta có thể hoàn tất đàm phán vào Ngày Lao động”, ông Bessent phát biểu trên Fox Business. Ngày Lao động năm nay rơi vào ngày 1/9.
Các thỏa thuận mà chính quyền Mỹ kỳ vọng vẫn chưa cho thấy sự toàn diện. Theo một số chuyên gia kinh tế, Hiệp ước với Anh, dù được Tổng thống Trump ca ngợi là “toàn diện”,vẫn bỏ ngỏ nhiều điểm mấu chốt.
Trong khi đó, thỏa thuận mới với Trung Quốc còn nhiều câu hỏi chưa được giải đáp, bao gồm vấn đề buôn bán fentanyl và khả năng tiếp cận thị trường của các doanh nghiệp Mỹ.
Ấn Độ được cho là một trong những quốc gia gần đạt được thỏa thuận với Mỹ. Một phái đoàn thương mại Ấn Độ đã đến Washington để gặp gỡ các quan chức Mỹ.
Ở động thái liên quan mới nhất, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố chấm dứt ngay lập tức các cuộc đàm phán thương mại với Canada để đáp trả thuế dịch vụ kỹ thuật số mà nước này áp dụng lên các công ty công nghệ.
Việc Tổng thống Mỹ nhấn mạnh ý định “gửi thư thay vì đàm phán” có thể là một động thái chiến thuật nhằm gây sức ép lên các đối tác trong những ngày cuối cùng trước thời hạn.
Bất chấp những tín hiệu mơ hồ từ Nhà Trắng, thị trường tài chính Mỹ vẫn tiếp tục tăng trưởng, với chỉ số chứng khoán đạt mức kỷ lục vào cuối tuần qua. Tuy nhiên, theo các nhà kinh tế, lời đe dọa đơn phương áp thuế trong những ngày tới có thể làm dấy lên làn sóng bất ổn mới – tương tự những gì đã xảy ra hồi đầu năm khi thị trường lao dốc trước các thông báo chính sách đột ngột.
