Chính phủ yêu cầu giữ quy định bắt buộc công chứng đối với giao dịch chuyển nhượng quyền sử dụng đất nhằm hạn chế tranh chấp, khiếu kiện và rủi ro pháp lý.
Theo Nghị quyết về phiên họp chuyên đề xây dựng pháp luật ngày 18/9, Chính phủ yêu cầu giữ quy định bắt buộc công chứng đối với giao dịch chuyển nhượng quyền sử dụng đất. Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao tiếp thu, hoàn thiện nội dung này trong dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi).
Chính phủ cho rằng quy định bắt buộc công chứng vừa góp phần phòng ngừa tranh chấp, khiếu kiện, vừa bảo đảm thống nhất với pháp luật chuyên ngành về công chứng.
Theo Luật Đất đai hiện hành, hợp đồng chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất phải được công chứng hoặc chứng thực.
Trong khi đó, dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) trình Quốc hội hồi tháng 8 đã không còn quy định này. Dự thảo chủ yếu đưa ra các điều kiện để người sử dụng đất thực hiện quyền, như phải có giấy chứng nhận, đất không có tranh chấp hoặc tranh chấp đã được giải quyết, quyền sử dụng đất không bị kê biên.
Việc bỏ yêu cầu công chứng bắt buộc trước đó nhận được nhiều ý kiến đề nghị xem xét. Một số đại biểu Quốc hội cho rằng cần đánh giá kỹ nguy cơ phát sinh tranh chấp và rủi ro pháp lý trong các giao dịch đất đai.
Lý do bởi công chứng viên không chỉ xác nhận thông tin về nhân thân, tài sản mà còn kiểm tra năng lực hành vi, sự tự nguyện của các bên tham gia giao dịch. Trong bối cảnh đất đai có giá trị lớn và liên quan đến nhiều quyền lợi, việc duy trì cơ chế công chứng được xem là một lớp kiểm soát pháp lý đối với giao dịch.
Trước đó, Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng cho biết công chứng giao dịch đất đai được xác định là thủ tục hành chính, do đó không nhất thiết phải quy định trực tiếp trong Luật Đất đai mà có thể đưa vào nghị định hướng dẫn thi hành Luật Đất đai.
Ngoài vấn đề công chứng, Chính phủ yêu cầu tiếp tục hoàn thiện nhiều nội dung quan trọng của dự án Luật Đất đai (sửa đổi), trong đó có cơ chế xác định, kiểm tra và giám sát giá đất; tiền sử dụng đất, tiền thuê đất; cơ chế xử lý chênh lệch địa tô và các dự án chậm đưa đất vào sử dụng.
Dự thảo luật cũng được yêu cầu bổ sung cơ chế phòng ngừa tham nhũng, tiêu cực, trục lợi chính sách trong bồi thường, tái định cư và xây dựng trái phép; đồng thời có giải pháp xử lý các dự án tồn đọng, kéo dài.
Chính phủ yêu cầu sớm hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai, kết nối thông tin theo hướng minh bạch, qua đó hỗ trợ các giao dịch bất động sản. Thủ tục hành chính về đất đai cũng phải được đơn giản hóa theo nguyên tắc một đầu mối, một cửa, đồng thời duy trì đăng ký bắt buộc đối với quyền sử dụng đất và các biến động về đất đai.
Bộ Công an cùng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Xây dựng được giao tổ chức lấy ý kiến nhân dân về các dự án Luật Đất đai, Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản thông qua hệ thống VNeID.
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng được giao chỉ đạo việc hoàn thiện dự án Luật Đất đai (sửa đổi) trước khi trình Quốc hội xem xét.
Ánh Dương / Vietnamfinance.vn
