Được khởi xướng và sáng lập bởi Hội LHTN Việt Nam TP. Hồ Chí Minh, đồng sáng lập bởi Công ty Đầu tư Tài chính Nhà nước TP. Hồ Chí Minh (HFIC) và Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội (SHB), trong giai đoạn đầu tiên của Quỹ Đầu tư khởi nghiệp và sáng tạo TP. Hồ Chí Minh (HSIF), Quỹ đã nhận được sự đồng hành và góp vốn từ Ngân hàng TMCP Phương Đông Việt Nam (OCB) và Ngân hàng TMCP Phát triển TP. Hồ Chí Minh (HDBank).
Đây là những đơn vị đầu tiên hưởng ứng với vai trò góp vốn đầu tư cho Quỹ. Quỹ được điều hành bởi Trung tâm Hỗ trợ Thanh niên Khởi nghiệp (BSSC), là đơn vị trực thuộc Hội LHTN Việt Nam TP, đi đầu trong các hoạt động và chương trình hỗ trợ chuyên sâu về khởi nghiệp không chỉ ở TPHCM mà còn trên cả nước. BSSC tham gia vào Quỹ HSIF với vai trò điều hành Quỹ đồng thời tìm kiếm các doanh nghiệp khởi nghiệp tiềm năng để đầu tư bằng kinh nghiệm sẵn có của mình.Quỹ phấn đấu đạt qui mô nguồn vốn trong giai đoạn 2016-2020 là 100 tỷ đồng.
Quỹ HSIF nhận được nhiều sự ủng hộ về tài chính lẫn các hỗ trợ khác về tư vấn và bảo trợ cho các doanh nghiệp khởi nghiệp. Trong Lễ công bố sáng nay cũng đã diễn ra phiên ký kết thỏa thuận giữa Hội đồng sáng lập và các đơn vị đồng sáng lập, góp vốn đầu tư.
Trao đổi các thông tin về quỹ HSIF tại họp báo, Bà Trương Lý Hoàng Phi – Giám đốc Trung tâm hỗ trợ Thanh niên khởi nghiệp (BSSC) – đơn vị điều hành Quỹ, thay mặt Hội đồng quản lý Quỹ cũng đã có các diễn giải về tiêu chí. Để nhận đầu tư, doanh nghiệp phải có ít nhất một nhà sáng lập doanh nghiệp có tuổi đời dưới 35. Việc qui định một trong số nhà sáng lập doanh nghiệp phải dưới 35 tuổi nhằm để khuyến khích sự kết hợp giữa đội ngũ trẻ với sự sáng tạo, năng động và đội ngũ có kinh nghiệm hơn để tạo thành nhóm sáng lập mạnh. Khác với Quỹ hỗ trợ Thanh niên khởi nghiệp, điều kiện quan trọng là chủ dự án phải có hộ khẩu tại TP Hồ Chí Minh, Qũy quan tâm cốt yếu là doanh nghiệp phải có đăng ký và hoạt động kinh doanh thực tế tại TP Hồ Chí Minh.
Về điểm khác biệt giữa Quỹ HSIF và các nguồn Quỹ khác tại Việt Nam, Bà Trương Lý Hoàng Phi, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ Thanh niên Khởi nghiệp (BSSC) chia sẻ: “Việt Nam hiện cũng có nhiều nguồn đầu tư mạo hiểm vào doanh nghiệp khởi nghiệp, nhưng đa phần định hướng chuyên biệt về một lĩnh vào nào đó như công nghệ, thương mại điện tử… Với HSIF, đối tượng của Quỹ là doanh nghiệp khởi nghiệp không giới hạn lĩnh vực, miễn là đội ngũ sáng lập tự tin với doanh nghiệp của mình thì đều có thể tiếp cận. Nguồn quỹ “thuần chất” của các nhà đầu tư Việt hướng đến mục tiêu cuối cùng là gia tăng nội lực cho các doanh nghiệp khởi nghiệp Việt sớm “cất cánh” và “cất cánh” với chính môi trường TP Hồ Chí Minh thay vì tìm kiếm bài toán đăng ký kinh doanh ở quốc gia khác như hiện trạng thời gian gần đây diễn ra khá phổ biến. Tôi cho rằng, Quỹ đã mang lại một tín hiệu đáng mừng không chỉ cho cộng đồng doanh nghiệp khởi nghiệp mà hơn thế, một minh chứng cho sự chú tâm, nâng đỡ nhau của cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam. Có lẽ, đã qua thời chúng ta trách cứ về việc cộng đồng doanh nghiệp Việt không đoàn kết rồi, hiện tại, ngay bây giờ, các doanh nghiệp đi trước đã chung tay để hỗ trợ cho các doanh nghiệp non trẻ, như các bạn thấy chúng tôi đã cùng ngồi lại đây sau rất nhiều phiên thảo luận, bàn bạc. Chúng ta không thể phát triển được nếu thiếu đi tính kế thừa và cộng đồng doanh nghiệp cũng cần như vậy. Một nền kinh tế mạnh cần những doanh nghiệp mạnh, ngày càng phát triển mạnh, cần sự đa dạng, tính tương hỗ, liên kết. Quỹ này cũng không xuất phát từ Chính phủ hay ngân sách của chính quyền địa phương mà từ nguồn lực xã hội hóa, do các nhà đầu tư, doanh nghiệp Việt tự đóng góp, điều này cũng là một tín hiệu lạc quan về sự kêu gọi nguồn lực để phát triển Thành phố khởi nghiệp hay quốc gia khởi nghiệp”.
Bà Đặng Tố Loan – Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng Sài Gòn – Hà Nội (SHB)cũng chia sẻ thêm về sự khác biệt của Quỹ: “Với sự tham gia của các ngân hàng lớn, doanh nghiệp lớn vốn đã có một lượng khách hàng ổn định, chính những nhà đầu tư sáng lập quỹ cũng sẽ góp sức lớn từ giá trị thương hiệu, khách hàng, mối quan hệ.. cho các doanh nghiệp nhận đầu tư. Bên cạnh đó, chúng tôi có sự am hiểu thị trường địa phương, điều này cũng khá quan trọng đối với một số ngành nghề, một số giai đoạn trong vòng đời doanh nghiệp”. Ông Phạm Phú Quốc (Tổng Giám đốc Công ty Đầu tư Tài chính Nhà nước TPHCM – HFIC) cũng bổ sung thêm: “Ngoài những điểm khác biệt đã chia sẻ thì điểm khác biệt lớn nhất là bạn có người đồng hành theo bạn suốt chặng đường. Đây cũng là hoạt động mang tính ý nghĩa thiết thực nhất”.
Một câu hỏi khác được đặt ra về giá trị đầu tư xuất phát từ một startup – Vé xe rẻ, vốn không còn xa lạ trong cộng đồng khởi nghiệp với những khoản đầu tư từ các Quỹ đầu tư mạo hiểm ở nước ngoài. Ông Phạm Phú Quốc (Tổng Giám đốc Công ty Đầu tư Tài chính Nhà nước TPHCM – HFIC) cho hay: Giá trị đầu tư của Quỹ HSIFlà không giới hạn nhưng chúng tôi bị giới hạn về nguồn vốn tùy theo giai đoạn của Quỹ, nên nếu vượt quá khả năng của Quỹ, chúng tôi sẽ có phương án kết nối với các đơn vị khác. Chia sẻ riêng về nhiệm vụ của HFIC trong năm 2017, nhiệm vụ của chúng tôi là đạt đến số vốn 68 nghìn tỷ đồng, chúng tôi cũng đã thẩm định và giải ngân rất nhiều dự án khác, và lần này là cơ hội cho dự án của các bạn nếu giá trị mà bạn huy động vượt qua con số 100 tỷ nguồn vốn của Quỹ. Nhưng tôi tin là nếu giá trị của bạn đã đạt đến ngưỡng 100 tỷ nghĩa là không phải “bạn tìm nhà đầu tư” mà chính là “nhà đầu tư săn lùng bạn”. Quan trọng là bạn chứng minh được mình xứng đáng. Tuy nhiên, tôi tin là qua việc tiếp cận Quỹ, qua việc các bạn “sống” với doanh nghiệp của mình, nếu không thành công thì cũng thành nhân, các bạn phải tự tin hơn!”.
Ông Đinh Đức Quang (Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng TMCP Phương Đông – OCB) cũng chia sẻ quan điểm khi được hỏi rằng liệu Quỹ có đạt được tiến độ huy động được 100 tỷ trong giai đoạn 2016-2020 như đã giới thiệu không, hay có thể rút ngắn thời gian này. “Vấn đề của chúng ta không phải là số dư góp vốn, mà quan trọng là trải qua một khoảng thời gian, chúng ta có bao nhiêu dự án được đầu tư hiệu quả. Những số dư của Quỹ bỏ trong tài khoản một ngân hàng lên đến con số 70 tỷ, 100 tỷ rồi cứ đến hạn thì công bố ra, thật sự cũng không có ý nghĩa gì. Nhưng nếu chúng ta chỉ có thậm chí 5 tỷ thôi, mà chúng ta đầu tư được nhiều dự án, các dự án đều tạo ra doanh thu và duy trì hiệu quả, thì đây mới chính là ý nghĩa cuối cùng Quỹ hướng tới”.
Tỷ lệ rủi ro mà Quỹ chấp nhận cũng là một tiêu điểm ‘nóng” được nhiều doanh nghiệp và báo chí đề cập. Ông Phạm Phú Quốc (Tổng Giám đốc HFIC) chia sẻ: “Quỹ sẽ có Hội đồng thẩm định dự án, là những chuyên gia “lão làng” có kinh nghiệm nhiều nằm trong việc đánh giá dự án, dĩ nhiên chúng tôi sẽ cố gắng để số tiền thu về sẽ bù đắp được những khoản rủi ro sẽ xảy ra. Nên ở đây, trong đầu tư mạo hiểm có một số điều rất hay. Ví dụ với khoản vốn đầu tư chỉ tầm 1 triệu đô thôi, nhưng giá trị mà nó mang lại có khi lại lên đến con số trăm triệu, đơn cử như là Thế giới di động, VNG. Tất nhiên đây là số ít và tiêu biểu nhất cho những doanh nghiệp khởi nghiệp thành công tại Việt Nam thời gian gần đây. Nhưng rõ ràng, giai đoạn mà giúp được doanh nghiệp khởi nghiệp ổn định rồi thì giá trị vượt lên sẽ rất là lớn, và chắc chắn một điều là không có gì rủi ro đến mức quá lớn, bởi vì chúng tôi ngồi đây, đồng nghĩa với việc đầu tư cho bạn, cùng vận hành với bạn, dẫn dắt các doanh nghiệp khởi nghiệp này, chúng tôi có trách nhiệm phải làm điều đó như thế nào để các bạn hạn chế được rủi ro nhiều nhất, làm như thế nào để sau khi trừ đi tất cả rủi ro, Quỹ vẫn có thể phát triển bền vững. Mà rủi ro thì đi kèm với hiệu quả, trong bài toán kinh doanh chắc các bạn đã rõ, rủi ro càng nhiều, hiệu quả càng lớn. Với Hội đồng thẩm định dày dặn kinh nghiệm và sự quan tâm của rất nhiều doanh nghiệp, chuyên gia, doanh nhân ủng hộ thì chắc chắn chúng ta sẽ thành công”.
Bổ sung về mức độ chấp nhận rủi ro, Bà Đặng Tố Loan (Phó TGĐ Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội – SHB) cho rằng: “Chúng tôi hiểu rằng, mỗi đơn vị tham gia vào Quỹ sẽ có khẩu độ chấp nhận rủi ro khác nhau , nhưng chúng tôi tham gia với các bạn, cùng bạn làm chủ doanh nghiệp thì nghĩa là chúng tôi sẽ cố gắng hạn chế rủi ro ở mức thấp nhất”. Ông Đinh Đức Quang (Phó TGĐ OCB) cũng chia sẻ: “Bản chất của Quỹ là đầu tư chứ không phải là cho vay, tôi có ví dụ đơn giản. Nếu các anh chị ở đây ai đã từng tham gia thị trường chứng khoán, chúng ta mua cổ phiếu và không hề có tài sản đảm bảo gì cho phần đầu tư này. Tất cả nhà đầu tư là cá nhân hay tổ chức đều phải đánh giá doanh nghiệp đó, kế hoạch của doanh đó như thế nào, họ đầu tư như thế nào. Thế thì lý do tại sao có những cá nhân dám đầu tư vào cổ phiếu trên sàn, trong khi ở đây có bao nhiêu ngân hàng nhưng lại không dám quyết định đầu tư? Đây là lần đầu tiên chúng ta có Quỹ đầu tư như thế này, chúng ta cần nhiều thời gian để hoàn chỉnh cơ chế vận hành, phương thức làm việc. Nếu ngay từ ban đầu chúng ta đặt ra quá nhiều rào cản, ràng buộc thì chắc chắn sẽ rất khó để thực hiện được”.
Bà Trương Lý Hoàng Phi (Giám đốc BSSC) cũng cho biết thêm cơ chế hoạt động của Quỹ và cách thức để các ý tưởng hoặc doanh nghiệp khởi nghiệp tìm nguồn vốn: “Quỹ HSIF hoạt động theo cơ chế như một quỹ đầu tư mạo hiểm. Hiện nay hầu như rất hiếm và gần như là không có Quỹ đầu tư nào đầu tư vào các ý tưởng. Có chăng là các angel investors (nhà đầu tư thiên thần) họ hứng thú với một ý tưởng nào đó của bạn nên họ bỏ tiền ra đầu tư cùng với bạn làm sản phẩm demo. Còn khi mà bạn đã có sản phẩm và bắt đầu tiếp cận thị trường thì các bạn hãy nghĩ đến việc tiếp cận với các nguồn quỹ đầu tư. Với những ý tưởng khởi nghiệp, các bạn có hai cách để tiếp cận nguồn tài chính. Một là, tìm đến BSSC hoặc tham gia các hoạt động của cộng đồng khởi nghiệp để kết nối với các Anh Chị doanh nhân có khả năng là sẽ yêu thích ý tưởng của bạn để tham gia đầu tư như một nhà đầu tư thiên thần. Hai là, bạn thể hiện đam mê, sự cam kết và chứng minh năng lực thực hiện của mình thông qua việc tự tìm kiếm nguồn tài chính từ cá nhân, gia đình, bạn bè…. Khi sản phẩm, dịch vụ đã có, đã hoạt động hay đã thành lập doanh nghiệp thì tìm đến Quỹ Hỗ trợ Thanh niên Khởi nghiệp TPHCM và Quỹ Đầu tư Khởi nghiệp và Sáng tạo TPHCM tùy theo giai đoạn và mức độ phát triển của doanh nghiệp khởi nghiệp”.
Như vậy tính đến thời điểm này, Hội LHTN Việt Nam Thành phố có hai nguồn Quỹ hỗ trợ về tài chính cho người khởi nghiệp gồm Quỹ Hỗ trợ Thanh niên Khởi nghiệp gồm:
– Quỹ Hỗ trợ Thanh niên Khởi nghiệp TP. Hồ Chí Minh có qui mô vốn là 100 tỷ (giai đoạn 2016 – 2020) được hình thành từ nguồn vốn ủy thác của Thành phố, hoạt động chủ yếu theo mô hình vay tín chấp, ưu đãi lãi suất cho các mô hình khởi nghiệp;
– Quỹ Đầu tư Khởi nghiệp và Sáng tạo TP. Hồ Chí Minh (HSIF) với qui mô vốn 100 tỷ trong giai đoạn 2016 – 2020 được hình thành từ nguồn vốn góp của các doanh nghiệp nói chung,hoạt động chủ yếu theo mô hình đầu tư trực tiếp vào các doanh nghiệp khởi nghiệp.
Với định hướng chiến lược trên, kỳ vọng các nguồn Quỹ sẽ đóng góp một nguồn lực quan trọng thúc đẩy sự phát triển, đồng thời tạo sức bật cho các doanh nghiệp khởi nghiệp, góp phần tạo động lực sáng tạo, thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ cộng đồng khởi nghiệp tại TP. Hồ Chí Minh nói riêng và Việt Nam nói chung.
Đức Quỳnh
Theo TTGD
