Trump gặp những người tiền nhiệm không ưa mình và phải nghe những bài phát biểu trái ngược với quan điểm của ông tại tang lễ.
Từ thời điểm Tổng thống Mỹ Donald Trump đi vào Nhà thờ Quốc gia Washington, cởi áo khoác và ngồi vào chỗ để dự lễ tang cố tổng thống George H. W. Bush, ông đã giống như một người ngoài cuộc. Khi những người khác hát thánh ca, ông im lặng. Khi những người khác cúi đầu đọc kinh, ông đứng thẳng, nhìn về phía trước.
Ông bắt tay vợ chồng Obama nhưng không bắt tay Bill Clinton, dù ông Clinton có đưa mắt nhìn sang. Trong khi đó, bà Hillary nhìn thẳng về phía trước như thể không muốn giao tiếp bằng ánh mắt với người từng hô hào tống mình vào tù trong cuộc tranh cử năm 2016.
Tang lễ của George H. W. Bush đánh dấu lần đầu tiên Trump gặp mặt đầy đủ 4 người tiền nhiệm còn sống: Obama – người ông từng nghi ngờ không sinh ra ở Mỹ nên không đủ tiêu chuẩn làm tổng thống; Bill Clinton – người ông từng gọi là kẻ lạm dụng phụ nữ tồi tệ nhất, Jimmy Carter – người ông coi là tổng thống tệ thứ hai sau Obama và George W. Bush – người ông từng cáo buộc nói dối về chiến tranh Iraq.
Các cựu tổng thống này cũng từng đưa ra những lời chỉ trích nhắm vào Trump. Trong bài phát biểu hồi tháng 9, Obama nói rằng Nhà Trắng đang đưa ra “những thứ điên rồ” nhưng không trực tiếp nhắc tên Trump. Năm ngoái, George W. Bush cảnh báo nền chính trị ngày càng dễ bị tổn thương hơn vì các thuyết âm mưu và sự giả dối. Jimmy Carter hồi tháng 4 nói trong cuộc phỏng vấn với Washington Post rằng Trump là “một thảm họa”.
“Thật bất thường khi các cựu tổng thống từ cả hai đảng lại không thích một tổng thống đương nhiệm và đó là điều đang diễn ra”, Douglas Brinkley, giáo sư lịch sử tại Đại học Rice, nhận xét, theo AP.
Các tổng thống Mỹ đương chức thường xây dựng mối quan hệ tốt với người tiền nhiệm. “Bill Clinton hay liên lạc với Richard Nixon để xin tư vấn về Nga”, ông nói. “Harry Truman cũng xin lời khuyên từ Herbert Hoover”.
Tuy nhiên, Brinkley nhấn mạnh rằng cũng có những mối quan hệ lạnh lẽo, chẳng hạn như ”Franklin D. Roosevelt không bao giờ nói chuyện với Herbert Hoover”.
 |
|
Tổng thống Mỹ Trump (cà vạt xanh) và phu nhân Melania tại tang lễ ngày 5/12. Ảnh: AFP. |
Giữa gia đình Bush và Trump cũng tồn tại căng thẳng vì Trump nhiều lần công kích Jeb Bush, em của George W. Bush, trong cuộc đua vào vị trí ứng viên đại diện cho đảng Cộng hòa ra tranh cử tổng thống. Căng thẳng thể hiện rõ khi bà Barbara, vợ của George H. W. Bush, qua đời hồi tháng 4.
Bà Barbara từng nhiều lần chỉ trích Trump: “Ông ta nói những điều khủng khiếp về phụ nữ và quân đội. Tôi không hiểu tại sao mọi người lại ủng hộ ông ta”. Trước khi qua đời, Barbara đã làm rõ rằng bà không muốn Trump dự đám tang của mình.
Cố tổng thống Bush cũng có cái nhìn không thiện cảm về Trump. Theo cuốn sách Người cộng hòa cuối cùng được xuất bản năm ngoái, ông Bush từng gọi Trump là “gã khoác lác”. Dù thuộc đảng Cộng hòa, ông Bush đã bầu cho Hillary Clinton năm 2016.
Sự lạc lõng của Trump trong lễ tang càng được thể hiện rõ khi các khách mời đọc điếu văn. Cựu thủ tướng Canada Brian Mulroney ca ngợi ba thành tựu của ông Bush: đàm phán Hiệp định Thương mại Tự do Bắc Mỹ (NAFTA), Đạo luật Người Mỹ Khuyết tật và Đạo luật Không khí Sạch.
Các quan khách trong tang lễ hẳn đều nhớ rằng Trump đã coi NAFTA là một trong những thỏa thuận thương mại tồi tệ nhất và đã đảo ngược các quy định về bảo vệ môi trường.
Cựu thượng nghị sĩ Alan Simpson nhắc đến việc ông Bush kêu gọi người Mỹ tạo ra một quốc gia “tử tế” và “hòa nhã hơn” – thông điệp mà Trump, nhà đầu tư bất động sản và ngôi sao truyền thông ở Manhattan, không mấy ủng hộ.
“Tôi rất mến George H. W. Bush và luôn ủng hộ ông ấy”, Trump nói trong cuộc phỏng vấn với Playboy năm 1990. “Nhưng tôi không đồng ý khi ông ấy nói rằng nước Mỹ nên tử tế hơn, hòa nhã hơn. Nếu đất nước chúng ta như vậy thì nó sẽ không còn tồn tại”.
Dù vậy, Trump đã có nhiều hành động gây thiện cảm trong tuần này khi đến viếng ông Bush tại tòa nhà quốc hội và đến chia buồn cùng gia đình Bush tại nhà khách Blair House ở Washington. Cựu đệ nhất phu nhân Laura Bush và Melania Trump đã cùng nhau đi xem đồ trang trí Giáng sinh trong Nhà Trắng.
Các chuyên gia nói rằng Trump, người tranh cử bằng cách tận dụng hình ảnh người ngoại đạo không theo quy chuẩn, đã quá quen với việc không được một nhóm người chào đón. “Mọi người phải chấp nhận sự thật là Tổng thống Trump đến dự sự kiện”, Brinkkley nói, “và việc ông ấy có mặt tại tang lễ là điều tốt”.
