Vua Muhammad V tại Kuala Lumpur tháng 7/2018. Ảnh: NST

Sau khi Vua Muhammad V của Malaysia ngày 6/1 thông báo thoái vị chỉ hai năm sau khi lên ngôi, Hội đồng Quân chủ Malaysia sẽ họp vào ngày 24/1 để bầu người kế nhiệm.

Quốc vương Malaysia được lựa chọn luân phiên từ 9 Sultan (tiểu vương) cai trị 9 bang Hồi giáo ở Malaysia. Quốc vương trị vì đất nước trong nhiệm kỳ kéo dài 5 năm. Việc lựa chọn do Hội đồng Quân chủ gồm các tiểu vương tự quyết định, chính phủ không có tiếng nói trong việc này.

Vai trò của quốc vương Malaysia chủ yếu mang tính nghi lễ, quyền hạn thật sự nằm trong tay Hội đồng Bộ trưởng Liên Bang, đứng đầu là thủ tướng. Tuy nhiên, việc bổ nhiệm thủ tướng hay các vị trí quan trọng khác trong chính phủ cần được quốc vương thông qua.

Theo thứ tự luân phiên, Ahmad Shah, Tiểu vương bang Pahang sẽ là người đảm nhận ngai vàng, sau đó là Tiểu vương Johor. Luật sư nghiên cứu hiến pháp Lim Wei Jiet cho rằng Hội nghị Quân chủ thường không làm trái với thông lệ nên ông Ahmad Shah nhiều khả năng sẽ tiếp quản ngai vàng.

Ahmad Shah, Tiểu vương bang Pahang. Ảnh: NST.

Ông Ahmad Shah, 88 tuổi, từng đảm nhận nhiệm kỳ quốc vương Malaysia năm 1979 – 1984. Ông đã học ngành tài chính công tại Đại học Oxford ở Anh. Tiểu vương là người yêu thích thể thao và từng là Chủ tịch Liên đoàn bóng đá Malaysia năm 1984 – 2014, chủ tịch Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC) cho đến năm 2002 và Liên đoàn Bóng đá ASEAN (AFF) đến năm 2011.

Ông nổi tiếng là người cứng rắn, thường buộc các quan chức ở Pahang phải từ chức nếu bất đồng ý kiến với mình. Tiểu vương có 8 người con và hai đời vợ. Người vợ đầu tiên qua đời năm 1988. Con trai cả của ông là Thế tử Tengku Abdullah, 59 tuổi, chủ tịch Liên đoàn bóng đá Malaysia và phó chủ tịch AFC.

Tuy nhiên, có tin đồn rằng sức khỏe của Tiểu vương ông Ahmad Shah yếu và vấn đề này có thể ảnh hưởng đến quá trình kế vị. Theo hiến pháp Malaysia, có ba trường hợp mà người đến lượt tiếp quản ngai vàng không được kế vị: nếu người đó là trẻ vị thành niên; người đó từ chối nhận vị trí hoặc nếu Hội đồng Quân chủ cho rằng người này không phù hợp vì lý do thể chất hay tinh thần. Tiểu vương tiếp theo trong danh sách sẽ được nối ngôi.

Một số người dùng mạng ở Malaysia bình luận rằng ông Ahmad Shahn có thể nhanh chóng nhường ngôi tiểu vương bang Pahang cho con trai để Thế tử Tengku Abdullah trở thành Quốc vương Malaysia.

Một giả thuyết khác là thứ tự kế vị sẽ được “nhảy cóc” sang cho Tiểu vương bang Johor Ibrahim Ismail, 60 tuổi. Ông từng học cấp hai ở Australia và được huấn luyện quân sự tại Mỹ sau khi học xong trung học. Ông có 6 người con.

Tiểu vương bang Johor Ibrahim Ismail (đi hàng đầu). Ảnh: Reuters.

Mặc dù là Tiểu vương duy nhất không học đại học, ông Ibrahim Ismail quan tâm đến vấn đề giáo dục. Ông đam mê xe cộ và sẵn sàng chi nhiều tiền để có biển số độc lạ. Năm 2014, ông mua biển số W1N với giá hơn 180.000 USD.

Tiểu vương Johor và Thủ tướng Malaysia Mahathir Mohamad được cho là có mối quan hệ không êm đẹp, tuy nhiên, Kadir Jasin, cố vấn truyền thông của ông Mahathir, bác bỏ những lo ngại.

Ông cho biết nghi vấn tương tự từng dấy lên vào những năm 1980, khi Mahathir  từng làm thủ tướng còn cha của ông Ibrahim Ismail, Mahmood Iskandar, là quốc vương Malaysia. Thủ tướng Mahathir khi đó sửa đổi hiến pháp để tước bỏ quyền lợi được miễn trừ truy tố và một số quyền khác của hoàng tộc.

“Tuy nhiên, tất cả đồn đoán đều sai. Ông Mahathir và ông Iskandar đã có mối quan hệ tốt”, Kad Kadir nói.