Reuters ngày 7/4 dẫn lời các quan chức Mỹ cho biết hàng chục tên lửa hành trình Tomahawk của Mỹ đã được bắn xuống căn cứ không quân al-Shayrat của Syria ở gần thành phố Homs.

Theo AP, Mỹ đã sử dụng khoảng 60 tên lửa. Các tên lửa Tomahawk được bắn từ 2 tàu chiến của Mỹ ở Địa Trung Hải. Quân đội Mỹ nói cuộc tấn công đã “phá huỷ nghiêm trọng cơ sở không quân và hậu cần” của Syria.

Phát ngôn viên của Lầu Năm Góc Jeff Davis cho hay “những dấu hiệu ban đầu cho thấy cuộc không kích đã gây thiệt hại nghiêm trọng hoặc phá hủy máy bay chiến đấu của Syria và các cơ sở hạ tầng, thiết bị ở căn cứ không quân Shayrat”.

Trong thông báo mới nhất từ Bộ Quốc phòng, ông Davis cho biết cuộc tấn công của lực lượng Mỹ “làm hạn chế năng lực của chính phủ Syria trong việc vận chuyển vũ khí hóa học. Việc sử dụng vũ khí hóa học nhằm vào người dân vô tội sẽ không được dung thứ”.

Đài truyền hình quốc gia Syria nói rằng cuộc không kích của Mỹ nhằm vào căn cứ quân sự Shayrat của Syria “gây ra nhiều tổn thất”. Quân đội Syria nói rằng cuộc tấn công của Mỹ làm 6 người chết và hàng hàng chục người bị thương.

Các tàu chiến có thể phóng Tomahawk gồm tàu khu trục lớp Arleigh Burke, tuần dương hạm lớp Ticonderoga, tàu ngầm tấn công hạt nhân lớp Los Angeles, Virginia và phiên bản chuyển đổi từ tàu ngầm hạt nhân chiến lược lớp Ohio. Ảnh: Hải quân Mỹ.

Trump: Assad bóp nghẹt cuộc sống người dân vô tội

Từ Mar-a-Lago, Tổng thống Trump phát biểu: “Đêm nay, tôi kêu gọi tất cả các quốc gia văn minh tìm cách chấm dứt những cuộc tàn sát và đổ máu tại Syria”.

Tổng thống Mỹ cho biết ông đã ra lệnh tiến hành cuộc không kích này là nhằm vào căn cứ không quân nơi các máy bay tấn công hóa học tuần trước xuất kích.

Tổng thống Mỹ cũng cáo buộc Tổng thống Syria Bashar al-Assad đã “bóp nghẹt sự sống của những người đàn ông, đàn bà và trẻ em tay không tấc sắt”. Ông Trump tuyên bố chuyện chính phủ Syria sử dụng các loại vũ khí hóa học bị cấm là điều không phải bàn cãi.

Vụ tấn công lập tức làm rúng động dư luận quan tâm đến tình hình Syria đồng thời dẫn đến tranh cãi về chuyện ai đứng sau vụ tấn công. Thị trưởng Homs Talal Barazi chỉ trích cuộc tấn công là có lợi cho “mục tiêu của lực lượng khủng bố” – ám chỉ lực lượng phiến quân nổi dậy.

Chính phủ Mỹ tin rằng hóa chất được sử dụng trong vụ tấn công là chất độc thần kinh sarin, vốn bị cấm dùng trong các cuộc xung đột, và cho rằng vụ tấn công được thực hiện bởi lực lượng trung thành với Tổng thống Syria Bashar al-Assad. Tuy nhiên, Damascus phủ nhận cáo buộc và đổ trách nhiệm cho quân nổi dậy.

Căn cứ Shayrat bị quân đội Mỹ không kích. Ảnh: Google Maps.

Tấn công bất ngờ

Mỹ đã thông báo trước cho một số nước về cuộc không kích, trong đó có Moscow. Ngoại trưởng Rex Tillerson dù vậy tuyên bố Mỹ không cần “Nga đồng ý” để tấn công Syria.

Trước đó, Washington cho biết đang cân nhắc các hành động quân sự nhằm trả đũa cuộc tấn công bằng vũ khí hóa học nhằm vào khu vực do lực lượng nổi dậy kiểm soát. Phía Mỹ cáo buộc cuộc tấn công do chính phủ Syria tiến hành, dù vậy Syria phủ nhận cáo buộc trên.

Đây là lần đầu tiên Nhà Trắng có hành động quân sự nhắm vào lực lượng trung thành với Tổng thống Syria Bashar al-Assad. Năm 2013, Tổng thống Barack Obama từng đe doạ về “lằn ranh đỏ” nếu Syria thực hiện tấn công hoá học lực lượng nổi dậy.

Nhưng Obama sau đó đã không hành động sau khi Assad tấn công hoá học phiến quân – điều đã khiến ông bị chỉ trích là yếu đuối trong chính sách với Syria.

Tốc độ phản ứng của chính quyền Trump – cộng với thực tế là quan chức Mỹ mới tuyên bố cân nhắc phương án quân sự trước đó vài giờ – có vẻ là để tối đa hoá yếu tố bất ngờ. Điều này được coi là trái ngược hẳn với cách tiếp cận thận trọng của chính quyền Obama.

Cuộc không kích diễn ra ngay giữa lúc Trump tiếp ông Tập Cận Bình ở Florida với trọng tâm là một vấn đề an ninh khác: chương trình hạt nhân của Triều Tiên. Hành động của ông Trump được cho là bắn tín hiệu cho Bắc Kinh rằng Washington không e ngại hành động quân sự đơn phương kể cả khi có các cường quốc lớn đừng đằng sau.

Đây được xem là đòn trả đũa của Mỹ nhằm vào cuộc tấn công hóa học xuống Idlib, Syria hôm 4/4. Các nạn nhân có dấu hiệu nhiễm chất độc thần kinh, khoảng 100 người, trong đó có hàng chục trẻ em, đã tử vong ngay sau đó.

Phương Thảo/Zing