Trong khuôn khổ chuyến thăm cuối tháng 5 này, ông Obama sẽ bàn luận nhiều về vấn đề Biển Đông cũng như cân nhắc dỡ hoàn toàn lệnh cấm bán vũ khí cho Việt Nam.
Trợ lý ngoại trưởng Mỹ phụ trách các vấn đề Đông Á và Thái Bình Dương, ông Daniel Russel, đã có cuộc họp báo tại Hà Nội vào sáng nay trong chuyến công du kéo dài trong hai ngày 9 và 10/5 trước thềm chuyến thăm của Tổng thống Mỹ Barack Obama tới Việt Nam.
Ông Russel cho biết Mỹ rất quan tâm tới vấn đề Biển Đông và chủ đề này sẽ được thảo luận kỹ giữa Tổng thống Obama và các nhà lãnh đạo Việt Nam trong chuyến thăm sắp tới.
“Ngoại trưởng Mỹ John Kerry đã thảo luận vấn đề Biển Đông với Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam Phạm Bình Minh trong cuộc gặp gần đây. Bản thân tôi đã thảo luận với giới chức Việt Nam về vấn đề này. Tôi tin rằng trong chuyến thăm sắp tới vấn đề Biển Đông sẽ được thảo luận kỹ giữa Tổng thống Obama và các nhà lãnh đạo Việt Nam”, Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ nói.
“Mỹ không đứng về bên nào trong tranh chấp Biển Đông nhưng chúng tôi ủng hộ luật pháp quốc tế và ủng hộ Luật Biển”, ông Russel nhấn mạnh.
Ông Russel nói rằng Mỹ mong muốn hợp tác với các nước có tuyên bố chủ quyền, cũng như với các nước ASEAN để giảm căng thẳng và khyến khích các bên tìm ra giải pháp ngoại giao để giải quyết bất đồng và kiềm chế nhằm góp phần đảm bảo sự phát triển thịnh vượng, ổn định của khu vực.
Quan chức Mỹ khẳng định lại rằng Washington không có tuyên bố chủ quyền nào ở Biển Đông. “Chúng tôi không muốn chiếm đoạt bất kỳ thứ gì từ ai. Những gì chúng tôi làm là vì 2 lý do: nỗ lực để vùng biển mở tự do cho bất kỳ ai và đảm bảo quyền theo luật pháp quốc tế không bị xói mòn”, ông Russel nói.
Theo Reuters, trong giới quan chức chính quyền Mỹ đang diễn ra những tranh luận lớn trước thềm chuyến thăm chính thức Việt Nam của ông Obama cuối tháng này.
Theo đó Tổng thống Mỹ đang xem xét việc có dỡ bỏ hoàn toàn lệnh cấm bán vũ khí kéo dài ba thập kỷ với Việt Nam hay không.
Theo một số trợ lý của Nhà Trắng và Bộ Ngoại giao Mỹ, việc dỡ bỏ hoàn toàn lệnh cấm này có thể “còn sớm”. Tuy nhiên, một số người khác, hầu hết là từ Lầu Năm Góc, cho rằng việc giúp Việt Nam tăng cường năng lực trước sự gia tăng các hành động phi pháp của Trung Quốc nên là điều ưu tiên.
Trong cuộc họp quốc hội tháng trước, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Ash Carter đã ủng hộ dỡ bỏ lệnh cấm bán vũ khí cho Việt Nam và nhận được sự đồng thuận của nhiều quan chức trong Bộ.
Ông Obama có thể đưa ra quyết định cuối cùng một phần dựa trên gợi ý của ông Daniel Russel, trợ lý Ngoại trưởng Mỹ, đang thăm Việt Nam. Chưa rõ tổng thống Mỹ sẽ thể hiện sự ủng hộ hay phản đối việc dỡ bỏ trước hay sau chuyến thăm Việt Nam của ông.
Giới quan sát cho rằng việc dỡ bỏ hoàn toàn lệnh cấm bán vũ khí có thể xóa sạch một trong những vết tích lớn còn sót lại sau Chiến tranh Việt Nam và tăng cường thêm mối quan hệ bình thường hóa kéo dài 21 năm qua.
Chính quyền của ông Obama hồi tháng 10/2014 đã dỡ bỏ một phần lệnh cấm bán vũ khí sát thương cho Việt Nam.
Tăng cường an ninh của các đối tác là một điểm chính trong chiến lược xoay trục của tổng thống Mỹ với khu vực châu Á – Thái Bình Dương, một trọng tâm trong chính sách ngoại giao của ông.
Minh Vũ
Theo Ngày Nay
