Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Mỹ phụ trách Kiểm soát vũ khí và An ninh quốc tế Bonnie Jenkins thông báo, Washington khôi phục lập trường ủng hộ Hiệp ước Cấm thử hạt nhân toàn diện (CTBT) và có kế hoạch thúc đẩy để Hiệp ước này có hiệu lực thi hành.
 |
| Tổng thống Mỹ Joe Biden lật ngược tuyên bố của người tiền nhiệm Donald Trump, ủng hộ Hiệp ước Cấm thử hạt nhân toàn diện. (Nguồn: Shutter Stock) |
Hiệp ước CTBT được ký cách đây 25 năm, trong đó các nước tham gia cam kết “không thực hiện bất kỳ vụ thử vũ khí hạt nhân hay vụ nổ hạt nhân nào khác, đồng thời cấm và ngăn chặn bất kỳ vụ nổ hạt nhân nào như vậy ở bất kỳ nơi nào thuộc quyền tài phán hoặc quyền kiểm soát của quốc gia ấy”.
Bà Jenkins nói: “Tôi muốn nói rõ ngay từ đầu rằng Mỹ ủng hộ CTBT và cam kết phối hợp để hiệp ước có hiệu lực thi hành”.
Trong nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump, chính quyền Mỹ cập nhật học thuyết hạt nhân trong đó tuyên bố từ chối yêu cầu phê chuẩn và áp dụng hiệu lực của CTBT, đồng thời bảo lưu quyền nối lại các vụ thử hạt nhân trong trường hợp cần thiết.
Đến nay văn kiện đã được 185 quốc gia ký tham gia và 170 nước trong số đó phê chuẩn. Để có hiệu lực thi hành, CTBT phải có sự phê chuẩn của 44 quốc gia được nêu trong Phụ lục số 2. Trong số này có 36 quốc gia đã phê chuẩn hiệp ước, bao gồm ba quốc gia có vũ khí hạt nhân là Nga, Anh và Pháp.
Trong số 8 nước còn lại có 3 nước không ký hiệp ước là Ấn Độ, Triều Tiên và Pakistan. Năm quốc gia nữa đã ký nhưng chưa phê chuẩn là Mỹ, Trung Quốc, Ai Cập, Israel và Iran.
Bà Jenkins cho hay, Mỹ nhận thấy mức độ nghiêm trọng của những khó khăn đang cản trở việc thực hiện CTBT, bao gồm việc một số quốc gia còn lại trong Phụ lục số 2 chưa phê chuẩn hiệp ước, trong khi một số quốc gia trong đó thậm chí còn chưa ký tham gia hiệp ước…
Quan chức ngoại giao Mỹ thừa nhận, tại nước này, để đạt được sự nhất trí của Thượng viện nhằm phê chuẩn CTBT đòi hỏi phải giải thích, vận động để các chính trị gia thấy rõ lợi ích của Hiệp ước.
Bảo Hà / Thế Giới & Việt Nam
