Giai đoạn 2 vụ án Vạn Thịnh Phát bị cáo Trương Mỹ Lan bị truy tố ở 3 tội danh khác nhau, trong đó có tội ‘lừa đảo chiếm đoạt tài sản’ thông qua việc phát hành 25 mã trái phiếu.
Theo đó, vào tháng 8/2018, Ngân hàng TMCP Sài Gòn (SCB) bị thanh tra, kiểm tra, trong khi đó, việc xin cấp tín dụng từ SCB của các công ty thuộc Vạn Thịnh Phát gặp khó khăn và nợ xấu kéo dài nên bà Lan đã ra chủ trương và họp với cấp dưới, phát hành, tư vấn, chào bán trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ bất hợp pháp, huy động tiền từ người dân để trả nợ ngân hàng, đầu tư dự án và các mục đích cá nhân khác.
Thực hiện chủ trương của bà Trương Mỹ Lan, từ năm 2018 đến năm 2020, các nhân sự chủ chốt tại SCB, Vạn Thịnh Phát và Công ty chứng khoán TVSI đã họp bàn, chọn và sử dụng 4 công ty (Công ty An Đông, Công ty Quang Thuận, Công ty Sunny World và Công ty Setra ) để phát hành 25 mã trái phiếu ‘khống’, không có tài sản đảm bảo, với mục đích tăng quy mô vốn, phát triển hoạt động kinh doanh, dự án đầu tư và cơ cấu lại các khoản nợ, với tổng khối lượng 308.600 trái phiếu có giá trị là 30.800 tỷ đồng.
Các bị can đã thực thủ đoạn tạo dòng tiền khống để hợp thức nhà đầu tư sơ cấp cho 8 công ty thuộc Vạn Thịnh Phát mua toàn bộ số lượng trái phiếu của 4 công ty trên để đảm bảo điều kiện phát hành trái phiếu riêng lẻ cho dưới 100 nhà đầu tư nhằm mục đích bán trái phiếu rộng rãi cho hàng chục ngàn người dân để huy động tiền sử dụng vào mục đích khác nhau.
Việc hợp thức nhà đầu tư cho 8 công ty nêu trên do các cá nhân tại Công ty Natural Land và Vạn Thịnh Phát đảm nhiệm, sau đó họ sử dụng các công ty ‘ma’ và các cá nhân được thuê đứng tên làm giám đốc, tổng giám đốc, sở hữu cổ phần, đứng tên các khoản vay, ký khống chứng từ, tài liệu và phối hợp với SCB thực hiện các giao dịch nộp/rút tiền mặt/chuyển tiền tại SCB để tạo ra dòng tiền khống 30.800 tỷ đồng (không có tiền mặt).
Các bị can thực hiện theo phương án: cá nhân ký nộp tiền mặt vào tài khoản nhà đầu tư sơ cấp cho vay/góp vốn; nhà đầu tư sơ cấp chuyển tiền đến tổ chức phát hành để mua sơ cấp toàn bộ 308.600 trái phiếu; tổ chức phát hành chuyển tiền đến công ty đối tác để đầu tư thực hiện dự án; công ty đối tác chuyển tiền cho các cá nhân theo các hợp đồng khống dạng ‘hứa chuyển nhượng cổ phần’; cá nhân ký chứng từ rút tiền, qua đó hoàn tất dòng tiền khống.
Các gói trái phiếu của Công ty An Đông, Quang Thuận và Setra đã thông qua Công ty chứng khoán TVSI trực tiếp ký kết hợp đồng bán trái phiếu; gói trái phiếu tại Sunny World được chuyển nhượng cho SCB để đầu tư, bán ra thị trường.
Sau khi thu được tiền từ việc bán trái phiếu, các đối tượng đã thực hiện các giao dịch chuyển tiền cho các cá nhân được thuê để rút tiền tại SCB chi nhánh Sài Gòn nhằm che giấu, cắt đứt dòng tiền và sử dụng toàn bộ số tiền bán trái phiếu vào các mục đích như trả nợ vay ngân hàng; trả gốc, lãi trái phiếu; chi dự án; chuyển tiền ra nước ngoài và mục đích cá nhân khác của bà Trương Mỹ Lan, dẫn đến mất khả năng chi trả cho người mua trái phiếu.
Tính đến ngày khởi tố vụ án (7/10/2022), Công ty Setra còn dư nợ 2.000 tỷ đồng của 2.431 bị hại không có khả năng thanh toán.
Viện Kiểm sát nhân dân tối cao xác định, từ năm 2018 đến năm 2020, thông qua 4 công ty thuộc Vạn Thịnh Phát, bà Trương Mỹ Lan đã gian dối về mục đích phát hành trái phiếu (tăng vốn, đầu tư dự án…), chạy dòng tiền khống để hợp thức nhà đầu tư sơ cấp, gian dối về điều kiện phát hành, qua đó đã phát hành 25 mã, tổng khối lượng 308.600 trái phiếu giá trị 30.800 tỷ đồng.
Tính đến thời điểm khởi tố vụ án, 4 công ty nêu trên còn dư nợ hơn 30.081 tỷ đồng của 35.824 bị hại, không có khả năng thanh toán.
Trần Lê / Vietnamfinance
