Hệ thống cơ sở dữ liệu xăng dầu được kỳ vọng sẽ góp phần đảm bảo thị trường xăng dầu ổn định và minh bạch hơn, giúp ngăn chặn hành vi sai phạm trong kinh doanh xăng dầu và hỗ trợ điều tiết cung cầu.
Theo thông tin từ Bộ Công Thương, hiện nay, tình hình thế giới tiếp tục có nhiều biến động ảnh hưởng đến giá cả mặt hàng xăng dầu như: Cuộc chiến Nga – Ukraine chưa có dấu hiệu hạ nhiệt; thị trường gia tăng lo ngại Trung Quốc khó có thể sớm lấy lại đà tăng trưởng, kéo theo nhu cầu sử dụng dầu có thể thấp hơn dự báo, có sự dịch chuyển dòng vốn đầu tư vào thị trường vàng và tiền số, quyết định gia hạn thỏa thuận cắt giảm sản lượng của Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC+), căng thẳng tại khu vực Trung Đông vẫn tiếp diễn… Những yếu tố này tiềm ẩn nguy cơ nguồn cung, giá cả mặt hàng xăng dầu thế giới tiếp tục có những diễn biến khó lường.
Ngăn chặn gian lận, hỗ trợ điều tiết cung cầu xăng dầu
Nhằm ngăn chặn các hành vi gian lận và hỗ trợ điều tiết cung cầu xăng dầu trên cả nước, Trung tâm Tin học và Công nghệ số (Cục Thương mại điện tử và kinh tế số) đã vận hành hệ thống cơ sở dữ liệu xăng dầu tại địa chỉ: http://quanlyxangdau.moit.gov.vn.
Hệ thống này được kỳ vọng sẽ góp phần đảm bảo thị trường xăng dầu ổn định và minh bạch hơn. Mục tiêu chính của hệ thống là ngăn chặn hành vi sai phạm trong kinh doanh xăng dầu và hỗ trợ điều tiết cung cầu.
Hiện nay, cả nước có khoảng gần 17.000 cửa hàng bán lẻ xăng dầu, 38 thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu, 329 thương nhân phân phối xăng dầu và khoảng gần 17.000 cửa hàng bán lẻ xăng dầu trên toàn quốc.
Để đảm bảo quản lý và điều hành xăng dầu hiệu quả, Bộ Công Thương đã phối hợp với Bộ Thông tin và Truyền thông để xây dựng Hệ thống cơ sở dữ liệu quản lý và điều hành xăng dầu quốc gia. Đến nay, khi hệ thống cơ sở dữ liệu ngăn chặn sai phạm trong kinh doanh xăng dầu đi vào hoạt động, đã có 2 thương nhân sản xuất, 38 thương nhân đầu mối và 273 thương nhân phân phối xăng dầu được tạo tài khoản để sử dụng hệ thống.
Hệ thống đã đáp ứng được tiêu chí cung cấp cho các cơ quan chức năng thông tin để theo dõi và giám sát hoạt động kinh doanh xăng dầu. Dữ liệu này cũng sẽ được sử dụng để điều tiết cung cầu và bình ổn giá cả xăng dầu.
Việc xây dựng cơ sở dữ liệu để cập nhật trên ứng dụng phần mềm quản lý mặt hàng xăng dầu cũng đã bảo đảm tuân thủ các quy định về chế độ báo cáo của doanh nghiệp theo các quy định pháp luật hiện hành trong lĩnh vực xăng dầu và việc bảo mật thông tin kinh doanh của doanh nghiệp.
Để đảm bảo hệ thống được hoạt động suôn sẻ và hiệu quả, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) cho biết: Đơn vị sẽ tiếp tục tăng cường áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý mặt hàng xăng dầu. Điều này giúp cải thiện quá trình vận hành và triển khai các dịch vụ liên quan đến ngành năng lượng. Việc sử dụng công nghệ thông tin cũng giúp tăng cường khả năng theo dõi và kiểm soát các hoạt động trong lĩnh vực xăng dầu, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.
Trong thời gian tới, Hệ thống này sẽ góp phần đảm bảo thị trường xăng dầu ổn định, minh bạch và bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng.
Không để gián đoạn nguồn cung xăng dầu
Số liệu của Bộ Công Thương cho thấy, tổng nguồn cung xăng dầu từ 2 nguồn nhập khẩu, sản xuất 5 tháng đầu năm 2024 đạt khoảng 10,303 triệu tấn (quy đổi tương đương khoảng 12,879 triệu m3/tấn xăng dầu các loại); nhập khẩu chiếm 45,13%, sản xuất trong nước chiếm 54,87%.
Theo báo cáo từ các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu tổng nguồn nhập khẩu và mua trong nước 5 tháng đầu năm 2024 khoảng 11,519 triệu m3/tấn, đạt 40,5% tổng nguồn tối thiểu phân giao năm 2024. Tiêu thụ xăng dầu các loại 5 tháng đầu năm 2024 đạt khoảng 9,8 triệu m3/tấn.
Tồn kho xăng dầu thời điểm cuối tháng 5/2024 khoảng 1,8-1,9 triệu m3/tấn, đảm bảo đáp ứng đủ nhu cầu tiêu dùng, sản xuất của người dân và doanh nghiệp.
Ước lượng tiêu thụ nội địa xăng dầu các loại 5 tháng đầu năm 2024 khoảng 10,5 triệu m3/tấn (bình quân khoảng 2-2,2 triệu m3/tấn/tháng).
Để bảo đảm nguồn cung xăng dầu trong nước trong thời gian tới, Bộ Công Thương đề nghị các thương nhân kinh doanh xăng dầu thực hiện nghiêm túc chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Công Thương về việc tập trung thực hiện các giải pháp bảo đảm cung ứng đủ xăng dầu cho sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng của người dân, doanh nghiệp.
Chủ động, tăng cường nhập khẩu xăng dầu trong thời gian Nhà máy Lọc dầu Dung Quất bảo dưỡng định kỳ, bảo đảm cung cấp đầy đủ xăng dầu cho thị trường trong nước trong mọi tình huống; thực hiện nghiêm tổng nguồn xăng dầu tối thiểu năm 2024 được phân giao và dự trữ xăng dầu theo quy định.
Đặc biệt, Bộ Công Thương yêu cầu các thương nhân tuyệt đối không để gián đoạn nguồn cung xăng dầu trong hệ thống kinh doanh (từ đầu mối, thương nhân phân phối, doanh nghiệp bán lẻ). Trong mọi tình huống phải cung cấp đủ hàng cho cửa hàng bán lẻ thuộc hệ thống phân phối của doanh nghiệp để duy trì hoạt động bán hàng thường xuyên.
Đồng thời, thực hiện nghiêm túc việc báo cáo kế hoạch nhập khẩu, mua xăng dầu của các nhà máy Lọc dầu, dự trữ lưu thông… trong quá trình thực hiện nếu có nếu có khó khăn, vướng mắc báo cáo về Bộ Công Thương để kịp thời có giải pháp xử lý.
Giá xăng giảm từ chiều nay
Theo đó, Liên Bộ quyết định giảm 179 đồng/lít với xăng E5 RON 92 xuống 22.282 đồng/lít; giảm 258 đồng/lít đối với xăng RON 95, giá mới là 23.294 đồng/lít.
Tương tự, giá dầu diesel cũng được điều chỉnh giảm 342 đồng/lít, giá bán ở mức 20.834 đồng/lít. Dầu hỏa giảm 178 đồng/lít, giá bán 21.038 đồng/lít. Riêng dầu madut 180CST 3.5S tăng 250 đồng/kg, giá bán không cao hơn 17.784 đồng/kg.
Ở kỳ điều hành này, liên bộ không chi sử dụng từ Quỹ bình ổn giá với các mặt hàng xăng dầu.
Hiện dư địa Quỹ bình ổn giá xăng dầu của một số doanh nghiệp đầu mối ghi nhận mức dương lớn do nhiều kỳ điều hành gần đây không sử dụng quỹ.
Nhiều chuyên gia nhìn nhận, việc điều chỉnh giá với chu kỳ 7 ngày/lần sẽ khiến mức độ biến động giá giữa 2 kỳ điều chỉnh cơ bản không còn lớn. Do đó, nên bỏ quỹ để giúp giảm thiểu rủi ro và bất cập trong quản lý quỹ như thời gian qua.
Nhưng Bộ Công Thương cho rằng, theo quy định của Luật Giá, xăng dầu là một trong bốn mặt hàng thuộc đối tượng quản lý phải bình ổn giá. Vì vậy, trong dự thảo nghị định không thể bỏ quỹ bình ổn giá mà vẫn duy trì cơ chế này để khi áp dụng biện pháp bình ổn giá sẽ sử dụng các công cụ trích lập, chi sử dụng quỹ. Việc này đã được quy định rõ trong luật và các văn bản hướng dẫn, nên cần phải thực hiện theo đúng quy định.
Theo hướng dẫn tại Thông tư 103/2021//TT-BTC, Quỹ bình ổn giá xăng dầu được sử dụng khi chênh lệch giữa giá cơ sở kỳ công bố với giá cơ sở kỳ liền kề trước tăng từ 7% trở lên. Khi giá giảm hơn 5%, quỹ được trích thêm, ngoài 300 đồng/lít như quy định. Đối chiếu các kỳ gần đây, mức chênh lệch đều dưới 7%.
Phan Trang / Báo Chính Phủ
