Nhiều trường hợp người bán hàng online do thiếu kiến thức về thuế đã không kê khai, chậm nộp thuế dẫn đến truy thu và bị phạt hàng chục triệu đồng. Chuyên gia cho rằng, cần phải nắm vững pháp luật thuế khi kinh doanh, tránh mất tiền oan.
Chậm kê khai thuế 2 năm, phạt gần 20 triệu đồng
Mới đây, chia sẻ trên cộng đồng mạng xã hội TSCS, một bạn độc giả than thở rằng, vừa bị cơ quan thuế gọi lên và yêu cầu nộp phạt gần 20 triệu đồng.
Cụ thể, vị độc giả chia sẻ rằng, năm 2023 – 2024 có mở gian hàng trên Shopee để thanh lý quần áo cũ, doanh thu trong cả hai năm khoảng 20 triệu đồng, tương ứng mỗi năm chỉ khoảng 10 triệu. Thời điểm đó có hỏi nhờ nhân viên cơ quan thuế tư vấn thì được trả lời rằng: Doanh thu còn nhỏ, chưa cần thiết, khi nào lên đến trăm triệu thì mới cần quan tâm.
Tuy nhiên, đầu năm 2025 độc giả này đã bị cơ quan thuế gọi lên và yêu cầu nộp phạt gần 20 triệu đồng với lý do không kê khai thuế.
“Tiền phạt bằng luôn cả doanh thu, thiếu kiến thức về kê khai thuế nên mới ra cơ sự này”, vị độc giả tâm sự.
Tương tự, một bạn độc giả khác chia sẻ trong buổi hội thảo mới đây về thuế thu nhập cá nhân (TNCN) rằng, năm 2023 có mở gian hàng trên Shopee, bán được duy nhất một đơn hàng trị giá 1 triệu đồng, và từ đó không kinh doanh thêm.
Tới đầu năm 2025 nhận được thông báo của cơ quan thuế với số thuế phải nộp lên đến 4 triệu đồng.
“Em không biết là đúng hay sai, chỉ bán duy nhất 1 đơn hàng mà số thuế phải đóng gấp 4 lần số tiền thu về”, vị độc giả lo lắng.
Trả lời tạp chí Đầu tư Tài chính, bà Hoàng Thị Trà Hương, Phó Giám đốc Trung tâm Biznext thuộc FPT IS cho biết, thực trạng trên rất phổ biến nhưng dữ liệu của người nộp thuế (NNT) nêu trên chưa đủ để kết luận đúng hay sai. Tuy nhiên, bà Hương cho rằng khi cơ quan thuế ra quyết định thu thuế, họ đã có đủ căn cứ để thông báo.
Bà Trà Hương nêu quan điểm, trên thực tế có nhiều trường hợp cá nhân kinh doanh online nhận thông báo nộp thuế hoặc bị phạt dù doanh thu nhỏ hơn 100 triệu đồng/năm. Nhiều trường hợp bị truy thu thuế hoặc áp mức phạt cao hơn cả doanh thu bán hàng, hoặc một số cá nhân không kinh doanh thường xuyên nhưng vẫn bị cơ quan thuế yêu cầu kê khai.
Bà Trà Hương nhận định, việc phạt thuế nêu trên có hai khả năng. Thứ nhất, phạt đúng luật nếu cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 100 triệu đồng/năm ở tất cả các sàn TMĐT mà không kê khai và nộp thuế theo quy định của Luật Quản lý thuế và Thông tư số 40 năm 2021.
Trường hợp chưa hợp lý nếu cá nhân có doanh thu tổng cộng từ tất cả các sàn TMĐT dưới 100 triệu đồng/năm nhưng vẫn bị truy thu hoặc phạt do cơ quan thuế xác định số thuế phải nộp có thể chưa đúng đối tượng chịu thuế.
NNT chưa nhận được hướng dẫn rõ ràng từ cơ quan thuế nhưng lại bị xử phạt nặng do quá hạn nộp tờ khai, số thuế phải nộp mà đến hạn chưa nộp sẽ phát sinh thêm tiền chậm nộp với mức tính tiền chậm nộp bằng 0,03%/ngày tính trên số tiền thuế chậm nộp.
“Để càng lâu tiền chậm nộp sẽ càng nhiều, ngoài ra còn tiền phạt trễ hạn tờ khai”, bà Hương lưu ý.
Cần nắm rõ quy định về thuế, tránh mất tiền oan
Đánh giá nguyên nhân của tình trạng trên, bà Hương cho rằng có khả năng đến từ nhiều phía. Đầu tiên, phải kể đến việc NNT thiếu kiến thức về thuế, không biết thời gian cần kê khai, không kê khai đủ dẫn đến xác định số thuế phải nộp sai/thiếu đồng thời phát sinh thêm tiền chậm nộp và tiền phạt nộp trễ tờ khai.
“Chủ quan, nghĩ rằng doanh thu nhỏ không cần làm thủ tục thuế, không phản hồi khi cơ quan thuế gửi thông báo, dẫn đến bị phạt”, bà Hương dẫn chứng.
Ngoài ra không chủ động đối chiếu với các sàn TMĐT dẫn đến một số doanh thu hàng trả lại sau kỳ doanh thu mà vẫn bị tính thuế thu nhập.
Kế đến, có thể cơ quan thuế áp dụng các quy định trong xử lý với trường hợp doanh thu nhỏ chưa hợp lý. Hệ thống quản lý thuế có thể có sai sót khi thu thập dữ liệu từ các sàn TMĐT, thiếu kênh tư vấn cho cá nhân kinh doanh nhỏ lẻ.
Tiếp theo, một phần có thể đến từ các sàn thương mại điện tử (TMĐT) khi các sàn thuộc đối tượng bắt buộc gửi báo cáo doanh thu cho cơ quan thuế, tuy nhiên có thể thiếu bước phổ biến đối chiếu với Người bán hàng, nhà cung cấp dịch vụ trên sàn. Trước đây, một số sàn chưa có hỗ trợ để giúp người bán tự kê khai thuế dễ dàng.
Khi được hỏi về giải pháp, theo vị chuyên gia của FPT IS, người bán hàng online cần nắm rõ quy định về thuế, chủ động kê khai thuế ngay từ khi phát sinh doanh thu để tránh bị truy thu hoặc phạt. Đồng thời, theo dõi thông tin thuế và phản hồi kịp thời nếu nhận được thông báo từ cơ quan thuế.
Ngoài ra, lưu giữ đầy đủ dữ liệu bán hàng để đối chiếu nếu bị yêu cầu nộp thuế sai, nếu bị truy thu hoặc phạt không hợp lý, có thể liên hệ điều chỉnh hoặc khiếu nại lên cơ quan thuế.
Song song với đó, cơ quan thuế cũng cần đẩy mạnh hướng dẫn, tuyên truyền để người kinh doanh online hiểu rõ quy định.
Đối với các sàn TMĐT, cung cấp công cụ hỗ trợ người bán kê khai thuế ngay trên nền tảng bán hàng, minh bạch trong việc báo cáo doanh thu với người bán, phối hợp với cơ quan thuế để tránh gửi dữ liệu sai hoặc gây hiểu lầm về doanh thu đối với hàng bán bị trả lại.
Xuân Thạch / Vietnamfinance.vn
