Khi các nhà đầu tư bất động sản thảo luận về thị trường mới nổi năng động nhất trên toàn cầu, thật khó để không nhắc tới Việt Nam với động lực to lớn là tốc độ tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ, cùng tầng lớp trung lưu đang gia tăng với thu nhập tăng trưởng nhanh. Lớp dân số trẻ có học thức cao đã giúp quá trình đô thị hóa diễn ra nhanh chóng, tạo tiền đề giúp Việt Nam nằm trong những quốc gia có tốc độ tăng trưởng GDP nhanh nhất thế giới. Nối tiếp đà tăng trưởng mạnh mẽ này, Ngân hàng Thế giới dự báo GDP của Việt Nam sẽ tăng 6,8% trong năm 2018. Điều này giúp thúc đẩy triển vọng của các nhà đầu tư quốc tế trong việc tạo dấu ấn tại thị trường bất động sản đầy tiềm năng này.
Có thị trường chứng khoán có mức tăng điểm tốt nhất châu Á trong năm 2017 và thị trường bán lẻ lớn thứ hai khu vực Đông Nam Á trong năm 2018, điểm hấp dẫn lớn nhất của Việt Nam nằm ở tiềm năng phát triển trong tương lai. Từ năm 2015, phần lớn những giao dịch M&A có giá trị lớn là các khu đất dự án bất động sản, tiếp sau mới là các khách sạn, chung cư và văn phòng. Đây là minh chứng thực tế về việc những nhà đầu tư có dự định đầu tư lâu dài tại Việt Nam.
Trong ba năm vừa qua, nguồn vốn đầu tư nước ngoài vào thị trường bất động sản Việt Nam đã tăng trưởng theo từng năm. Các chủ đầu tư đến từ Singapore, Nhật Bản và Hàn Quốc đặc biệt chú trọng vào các khu vực trung tâm thành phố, gần vị trí các tuyến metro. Các chủ đầu tư Việt Nam thường hợp tác dưới hình thức liên doanh với các chủ đầu tư nước ngoài để tối ưu hóa quá trình tìm kiếm vị trí dự án đầu tư và quản lý dự án.
Cùng với nhu cầu phát triển mạnh mẽ của các dự án thương mại là sự thiếu hụt nguồn cung, đặc biệt là thị trường bán lẻ, cho thuê văn phòng tại TP. Hồ Chí Minh và Hà Nội. Chi phí thuê mặt bằng trung bình tại các tòa văn phòng Hạng A tại TP. Hồ Chí Minh đã tăng từ 35 USD/m2/tháng trong Quý 2 2016 lên 43 USD/m2/tháng vào Quý 2 2018, tương đương với mức tăng 23%. Thị trường văn phòng cho thuê Hà Nội cũng ghi nhận mức tăng trưởng tương tự. Sự hiện diện ngày càng nhiều của các công ty quốc tế cũng giúp thị thường văn phòng cho thuê thêm nhộn nhịp và giúp lấp đầy nguồn cung hiện hữu trên thị trường. Tốc độ xây dựng văn phòng cũng đã được cải thiện và điều này được kỳ vọng sẽ tạo nên bước đột phá trong nguồn cung văn phòng hạng A vào nửa cuối năm 2018.
Phân khúc nhà ở cũng thu hút được nguồn cầu vững chắc và phân khúc này được kỳ vọng sẽ tiếp tục thúc đẩy đà tăng trưởng của nền kinh tế – minh chứng qua việc giao dịch IPO có giá trị lớn nhất trong năm nay là việc quỹ đầu tư của chính phủ Singapore – GIC đã đầu tư vào một chủ đầu tư có danh tiếng trong phân khúc nhà ở cao cấp. Các nhà đầu tư Singapore, Hồng Kông và Đài Loan cũng thể hiện sự quan tâm đặc biệt vào thị trường chung cư và căn hộ dịch vụ, với khách hàng trong hai phân khúc này chiếm 75% tổng lượng khách hàng của thị trường mua để cho thuê. Khách hàng nước ngoài chiếm đến 50% tổng số những giao dịch chuyển nhượng dự án nhà ở. Điều này cho thấy rằng các nhà đầu tư nước ngoài không chỉ mở rộng hoạt động, mà còn thể hiện cam kết về sự hiện diện lâu dài tại Việt Nam. Những yếu tố trên góp phần giải thích cho mức tăng trưởng 15% của giá nhà ở tại các khu vực trung tâm TP. Hồ Chí Minh trong hai năm gần đây.
Những nỗ lực của chính phủ trong việc giảm bớt rào cản về tỷ lệ sở hữu nước ngoài tại công ty đại chúng cũng góp phần giúp cho triển vọng của nền kinh tế được tươi sáng hơn. Những chính sách kể trên giúp đa dạng hóa bức tranh của nền kinh tế và khuyến khích các nhà đầu tư nước ngoài sở hữu tài sản thương mại – qua đó thúc đẩy nhu cầu về bất động sản và giúp Việt Nam tiếp tục nới rộng khoảng cách về tốc độ tăng trưởng kinh tế với các quốc gia cùng đang được xếp hạng tín nhiệm BB.
Dựa vào những điểm tương đồng giữa câu chuyện của Việt Nam và Trung Quốc, chúng ta có thể hình dung ra được bức tranh tổng quan về sự bền vững trong nhu cầu và các hoạt động kinh tế của Việt Nam. Một yếu tố khác biệt đáng tự hào của Việt Nam là mức độ chênh lệch giàu nghèo ở ngưỡng thấp so với các quốc gia đang phát triển khác. Bên cạnh đó, để hiểu được vì sao các nhà đầu tư có thiên hướng tiếp tục đầu tư tại thị trường Việt Nam, chúng ta cần nghĩ theo hướng ngược lại. Khi chính phủ đã công khai bày tỏ ước muốn cải thiện năng suất lao động và giảm thiểu các chi phí giao dịch – hậu cần, các doanh nghiệp sẽ có sự chuẩn bị tốt hơn để thu hút không chỉ các nhà đầu tư hay các dự án đơn lẻ mà còn có thể tiếp cận với các thị trường lớn hơn.
Hiện có những mối quan ngại nhất định về tác động của việc thắt chặt tín dụng và những bất ổn địa chính trị, điều này có thể dẫn tới một vài trở ngại trong ngắn hạn. Tuy nhiên, sự gia tăng căng thẳng trong vấn đề thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc cũng đồng thời thúc đẩy các doanh nghiệp chuyển hướng sản xuất sang khu vực Đông Nam Á để tránh bị đánh thuế. Việt Nam, trên tư cách là một quốc gia xuất khẩu lớn trong ngành may mặc và điện tử, sẽ được được hưởng lợi từ việc dịch chuyển các nhà máy sản xuất ra khỏi Trung Quốc.
Sự phục hồi của thị trường bất động sản kể từ năm 2015 đến nay cho thấy đôi lúc những nhịp điều chỉnh của thị trường lại là một tín hiệu tích cực trong dài hạn. Một phép nhìn đơn giản là khi nhìn vào sự tham gia của các nguồn vốn ngoài Việt Nam trong hầu hết những giao dịch chuyển nhượng bất động sản lớn nhất trong năm nay – ở các phân khúc văn phòng, nhà ở và bán lẻ, chúng ta có thể cảm nhận được mức độ hào hứng của các nhà đầu tư nước ngoài đối với ngôi sao mới nổi của Châu Á.
Vikram Kohli, Tổng Giám đốc, Khu vực Đông Nam Á, CBRE
Theo TTGD
