Theo thống kê dựa trên các giao dịch thông qua CBRE ở phân khúc căn hộ cao cấp và hạng sang, thị trường thu hút sự quan tâm lớn của người mua nước ngoài. Cụ thể, trong 9 tháng đầu năm 2018 tỉ lệ người mua căn hộ dựa trên giao dịch của CBRE là người nước ngoài chiếm 76%, trong đó 31% đến từ Trung Quốc.
Gần đây trên một số phương tiện thông tin đại chúng, xuất hiện các thông tin liên quan tới việc người nước ngoài mua nhà tại Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), trích nguồn của CBRE. Bên cạnh những bài báo phản ánh đúng số liệu, bối cảnh và nguồn thông tin, vẫn có một số bài báo trích và phân tích thông tin không đầy đủ, không đúng với ngữ cảnh, dẫn tới hiểu lầm cho người đọc.
Dựa trên số lượng các căn hộ bán được qua sàn giao dịch của CBRE chủ yếu tập trung ở phân khúc hạng sang và cao cấp tại TP.HCM trong 3 năm qua, chúng tôi nhận thấy có sự quan tâm nhiều hơn của người mua nước ngoài nói chung và người Trung Quốc nói riêng. Cụ thể trong 9 tháng đầu năm 2018, số lượng khách mua là người Trung Quốc chiếm tới 31% tổng số giao dịch của CBRE, so với chỉ 4% trong năm 2017. Chúng tôi cũng nhấn mạnh trong bài phát biểu rằng đây là thống kê chỉ dựa trên các giao dịch của CBRE và không đại diện cho toàn bộ thị trường. Do CBRE chủ yếu môi giới các căn hộ hạng sang/cao cấp và chủ yếu làm việc với khách mua là người nước ngoài nên số liệu này chỉ mang tính tham khảo. Trong tựa đề của biểu đồ cũng như chú thích bên dưới, CBRE cũng ghi rất rõ nguồn thống kê như trên (nghĩa là chỉ dựa trên các giao dịch của CBRE).
CBRE cũng chia sẻ trong buổi hội thảo là đối với khách mua người nước ngoài, chúng tôi nhận thấy càng ngày càng có nhiều sự quan tâm đến từ các khách mua chưa từng đặt chân tới thị trường Việt Nam. Nếu như trước đây khách nước ngoài mua nhà chủ yếu là những người sống và làm việc ở Việt Nam lâu năm thì bây giờ nhờ có sự chủ động tiếp thị từ các chủ đầu tư tại thị trường nước ngoài nên các nhà đầu tư cá nhân nước ngoài biết tới Việt Nam nhiều hơn và nhiều người trong số họ đã quyết định mua ngay cả khi chưa hề đặt chân tới Việt Nam. [Tức là trên thực tế sau khi xác định được dự án hoặc sản phẩm mà mình quan tâm, họ sẽ sang Việt Nam để làm việc với sàn giao dịch của CBRE tham quan dự án, tiến hành các thủ tục cần thiết trong việc mua nhà và ký hợp đồng]. Trong nhận định này, CBRE không nhận định người nước ngoài có thể mua nhà mà không cần đặt chân tới Việt Nam. Mà CBRE phân biệt (02) nhóm khách nước ngoài khác nhau mua sản phẩm nhà ở cao cấp, hạng sang tại Việt Nam; cụ thể là nhóm những người đang sinh sống và làm việc tại Việt Nam và nhóm đang sinh sống và làm việc tại nước ngoài vẫn có sự quan tâm đến thị trường căn hộ Việt Nam.
Tuy nhiên ngay sau khi bài thuyết trình này được đưa ra thị trường, đã có rất nhiều báo đưa tin không đầy đủ hoặc lệch với ngữ cảnh dẫn tới sự hiểu lầm cho người đọc. Ví dụ có những bài báo chỉ đưa thông tin 31% người nước ngoài mua nhà tại Việt Nam là người Trung Quốc, mà không nói rõ là chỉ dựa trên giao dịch của CBRE hay có những bài báo nói rằng CBRE nhận định khách hàng mua nhà tại Việt Nam mà không cần đặt chân tới Việt Nam thay vì khách hàng sinh sống và làm việc tại nước ngoài vẫn có quan tâm về căn hộ và bay sang Việt Nam để tham quan và tiến hành thủ tục ký kết hơp đồng. Những thông tin không đầy đủ này có thể dẫn tới cách hiểu sai của công luận và xấu hơn có thể bị dẫn giải sai trên nhiều diễn đàn trong và ngoài nước làm ảnh hưởng đến chính sách thu hút đầu tư nước ngoài của chính phủ Việt Nam, cũng như tâm lý người mua nhà.
Lý giải cụ thể hơn cho các nhận định bên trên, CBRE chia sẻ thêm một số ý kiến: Thị trường bất động sản cao cấp và hạng sang ở TP. Hồ Chí Minh có sức hấp dẫn rất lớn đối với các nhà đầu tư đến từ Châu Á.
Qua thống kê dựa trên những giao dịch thành công của CBRE tại TP.HCM có thể thấy khách mua căn hộ hạng sang là người Trung Quốc chỉ chiếm 2% trong năm 2016, 4% trong năm 2017, nhưng 9 tháng đầu năm nay, tỉ lệ người mua có quốc tịch Trung Quốc tăng lên dẫn đầu chiếm đến 31%. Theo CBRE, nguyên nhân chính là do từ năm 2015 Việt Nam bắt đầu mở cửa cho phép nhà đầu tư nước ngoài có thể sở hữu bất động sản tại Việt Nam. Thêm nữa, các chủ đầu tư Việt Nam cũng chủ động mang các dự án sang nước ngoài giới thiệu. Nếu như năm 2016 – 2017, các chủ đầu tư mang dự án sang chào tại Singapore, Hồng Kông thì năm 2018, họ mang các dự án của mình sang cả Bắc Kinh và Thượng Hải.
Một trong những lý do chính khiến nhà đầu tư Trung quốc quan tâm hơn đến việc đầu tư vào thị trường bất động sản TP. Hồ Chí Minh là vì họ nhìn thấy được sự tương đồng trong phát triển giữa TP. Hồ Chí Minh và thành phố Thượng Hải, Trung Quốc. Cách đây 30 năm, Thượng Hải gần như giống Hồ Chí Minh hiện nay với nhiều khu đất trống và nhà thấp tầng. Trong quá trình phát triển hàng chục năm qua, giờ đây Thượng Hải là một trong những trung tâm tài chính hàng đầu trên thế giới kéo theo đó là giá bất động sản tăng lên rất nhiều lần. Cụ thể theo số liệu của CBRE thì trong vòng 20 năm từ năm 1995 – 2015 giá căn hộ tại khu vực trung tâm phố Đông, Thượng Hải có thời điểm lên đến 180.000 NDT/m² tương ứng hơn 600.000.000 VND/m² còn giá cho thuê văn phòng trong giai đoạn này tăng gần gấp đôi.
Nói đến giá phân khúc hạng sang mà khách hàng Trung Quốc quan tâm, CBRE nhận định năm 2017, thị trường thậm chí không ai nói tới phân khúc hạng sang nhưng đến nay đã có vài dự án với giá 5.000 – 6.000 USD/m² thậm chí lên tới 9.000 USD/m². Do nguồn cung còn quá ít nên dự báo giá căn hộ trong phân khúc này sẽ còn biến động trong thời gian tới.
Đức Quỳnh/TTGD
