Thị trường ô tô sụt giảm hơn 50%: Ế chưa từng có, chờ tín hiệu ‘giải cứu’ từ Chính phủ

Hai tháng liên tiếp (tháng 4 và tháng 5/2023), sức tiêu thụ ô tô của toàn thị trường tiếp tục giảm sâu. Việc giảm 50% mức thu lệ phí trước bạ đối với ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước được trông chờ là bài thuốc vực dậy sức mua, ‘giải cứu’ thị trường ô tô.

Theo báo cáo bán hàng từ Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), tháng 5/2023, doanh số bán hàng của toàn thị trường ô tô chỉ đạt 20.726 xe, giảm 8% so với tháng 4 trước đó và giảm 53% so với cùng kỳ năm 2022. Trong số 20.726 xe bán ra toàn thị trường, có 14.483 xe du lịch, 6.096 xe thương mại và 147 xe chuyên dụng.

Trong đó, doanh số xe du lịch giảm 8%, xe thương mại giảm 6% và xe chuyên dụng giảm 16% so với tháng trước đó. Doanh số bán của xe lắp ráp trong nước đạt 12.079 xe, giảm 9% so với tháng trước đó; doanh số xe nhập khẩu nguyên chiếc là 8.647 xe, giảm 5% so với tháng 4.

Tính từ đầu năm đến hết tháng 5/2023, tổng doanh số bán hàng của toàn thị trường giảm 36% so với cùng kỳ 2022. Cụ thể, xe ô tô du lịch giảm 41%, xe thương mại giảm 12% và xe chuyên dụng giảm 63% so với năm 2022. Tính đến hết tháng 5/2023, doanh số bán hàng của xe lắp ráp trong nước giảm 43%, trong khi xe nhập khẩu giảm 23% so với cùng kỳ năm ngoái.

Xét trong nhóm 10 thương hiệu bán nhiều xe nhất Việt Nam trong tháng 5/2023, thứ tự xếp hạng không có nhiều biến động lớn như tháng trước đó, ngoại trừ việc mức tiêu thụ tiếp tục đà giảm.

Theo đó, thương hiệu xe Toyota Việt Nam tiếp tục dẫn đầu toàn thị trường tháng thứ 3 liên tiếp với tổng lượng xe bàn giao đến tay người tiêu dùng đạt 3.734 xe. Trong đó, có 1.813 xe lắp ráp trong nước và 1.921 xe nhập khẩu nguyên chiếc. Mẫu xe Corolla Cross nằm trong top 10 xe bán chạy nhất thị trường với doanh số đạt 1.014 xe.

Thương hiệu bán nhiều xe nhất thị trường ô tô Việt Nam trong tháng 5/2023 sau Toyota là VinFast. Báo cáo của Công ty TNHH Kinh doanh Thương mại và Dịch vụ VinFast công bố cho biết trong tháng 5/2023, lượng xe điện được bàn giao tới tay người dùng đạt 2.996 xe.

Theo đó, VF 8 là mẫu xe dẫn dắt doanh số của VinFast trong tháng 5/2023 với 1.274 xe được bàn giao. Xếp ở vị trí tiếp theo là VF e34 với 960 xe giao đến tay khách hàng. Hai mẫu xe mới được bàn giao trong năm 2023 là VF 9 và VF 5 Plus cũng có lượng xuất xưởng ấn tượng trong tháng 5. Cụ thể, đã có thêm 430 xe VF 9 được bàn giao cho khách hàng và của VinFast VF 5 Plus là 332 xe.

Luỹ kế đến hết tháng 5, VinFast đã bàn giao 8.483 xe ô tô điện cho khách hàng tại thị trường Việt Nam kể từ đầu năm, bao gồm: 368 chiếc VF 5 Plus, 4.065 chiếc VF e34, 3.371 chiếc VF 8 và 679 chiếc VF 9.

Bị đẩy xuống vị trí thứ 3 trong bảng xếp hạng, Tập đoàn Thành Công (TC GROUP), nhà phân phối các dòng xe Hyundai Hàn Quốc tại Việt Nam cho biết trong tháng 5/2023, hãng đã bàn giao đến tay người dùng 2.692 xe.

Trong đó, Hyundai Accent tiếp tục là mẫu xe có số lượng bán hàng tốt nhất tháng 5 với 920 xe đến tay khách hàng. Hyundai Creta, đứng ở vị trí thứ 2 với 498 xe bán ra. Xếp ở vị trí tiếp theo về doanh số trong tháng 5 là Hyundai Grand i10 với 407 xe; Hyundai Santa Fe đứng thứ 4 với doanh số 279 xe. Tiếp đến là Hyundai Stargazer với 273 xe, Hyundai Tucson với 167 xe và Hyundai Elantra với 148 xe.

Nếu như tháng 4/2023, thương hiệu Ford vượt Thaco Kia thì sang tới tháng 5/2023, thương hiệu xe Mỹ bất ngờ bị tụt một bậc xếp hạng xuống vị trí thứ 4. Doanh số bán hàng của Ford trong tháng 5 vừa qua đạt 2.336 xe, kém hơn người xếp trên là Thaco Kia (doanh số 2.695 xe) tới 359 xe.

Tiếp tục bảng xếp hạng là thương hiệu xe Nhật Bản Mazda với tổng lượng xe các thành viên bán được trong tháng 5/2023 là 2.311 xe. Thời điểm hiện tại, nhà phân phối tiếp tục duy trì chương trình giảm giá bán đối với hầu hết các mẫu xe từ vài chục triệu cho đến trăm triệu đồng. Đáng chú ý nhất là mẫu SUV 7 chỗ Mazda CX-8, hiện phiên bản Premium AWD của dòng Mazda CX-8 có mức giảm giá cao nhất lên tới 110 triệu đồng. Ưu đãi này đưa giá xe CX-8 trở về mức vô cùng cạnh tranh, chỉ từ 984 triệu đồng.

Các vị trí xếp hạng thương hiệu tiếp theo lần lượt là Mitsubishi (doanh số 1.803 xe), Suzuki (doanh số 1.769 xe), Honda (doanh số 1.757 xe),… Đứng cuối bảng xếp hạng là thương hiệu xe Isuzu có nguồn gốc từ Nhật Bản với 780 xe.

Nín thở chờ chính sách kích cầu

Nhìn nhận về lượng xe ôt ô tiêu thụ toàn thị trường giảm sút trong 2 tháng liên tiếp (tháng 4 và tháng 5/2023), giới chuyên gia trong ngành cho rằng, nguyên nhân chủ đạo xuất phát từ việc kinh tế tiếp tục gặp khó khăn, doanh nghiệp và người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu. Bên cạnh đó, việc người tiêu dùng đang có tâm lý chờ Chính phủ “bật đèn xanh”việc giảm 50% mức thu lệ phí trước bạ cũng khiến sức mua chậm lại.

Để tháo gỡ khó khăn cho thị trường ô tô trong nước, mới đây, Văn phòng Chính phủ có văn bản thông báo chỉ đạo của Phó Thủ tướng Lê Minh Khái gửi Bộ trưởng Tài chính và Bộ trưởng Tư pháp về mức thu lệ phí trước bạ đối với ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước. Theo đó, hướng giảm 50% mức thu lệ phí trước bạ đối với ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước. Thời gian áp dụng 6 tháng, kể từ ngày 1/7 đến hết năm 2023.

Theo Bộ Tài chính, để góp phần kích thích tiêu dùng, tháo gỡ khó khăn cho các doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp ô tô trong nước trước bối cảnh nền kinh tế còn nhiều khó khăn, thách thức thì việc tiếp tục thực hiện giảm mức thu LPTB đối với xe ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước là một trong những giải pháp cần thiết.

Bộ Tài chính đánh giá, việc giảm 50% mức thu lệ phí trước bạ đối với ô tô sản xuất, lắp ráp trong nước có thể làm giảm thu ngân sách nhà nước khoảng 8.000 – 9.000 tỷ đồng (trong 6 tháng đầu năm 2022, số giảm thu lệ phí trước bạ về mặt chính sách là 8.727 tỷ đồng).

Trong khi đó, Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) đánh giá, mặc dù có sự cải thiện đáng kể nguồn cung nhưng tình hình ngành công nghiệp ô tô trong quý I/2023 vẫn gặp nhiều khó khăn, doanh số bán hàng có sự suy giảm, đặc biệt là trong những tháng cuối năm 2022 (thời điểm Tết Nguyên đán) cho thấy những tín hiệu bất thường và đáng ngại đối với doanh nghiệp trong ngành ô tô Việt Nam.

Lê Ngà / Vietnamfinance