Gần 60% giá trị bán ròng trên HoSE trong tháng 10 đến từ giao dịch thỏa thuận, trong khi giá trị mua khớp lệnh giảm 28%. Tỷ lệ sở hữu nước ngoài cũng chênh lệch đáng kể giữa các doanh nghiệp.
Tỷ lệ sở hữu nước ngoài trên HoSE xuống thấp nhất gần 8 năm
Tỷ lệ sở hữu nước ngoài trên HoSE tiếp tục thu hẹp trong tháng 10, còn khoảng 13% vào ngày 29/10, so với 13,16% cuối tháng 9, 14,69% cuối năm 2025 và 16,83% cuối năm 2024. Trước đó, tỷ lệ này chạm 12,93% vào ngày 19/10, mức thấp nhất trong chuỗi 2.000 phiên giao dịch kể từ cuối tháng 10/2018. So với đỉnh 21% hồi tháng 2/2020, tỷ lệ nắm giữ của khối ngoại đã giảm khoảng 8 điểm phần trăm, tương đương gần 38%.
Xu hướng này diễn ra cùng hoạt động bán ròng kéo dài của nhà đầu tư nước ngoài. Trong 10 tháng đầu năm, khối ngoại bán ròng trên HoSE trong cả 10 tháng, với tổng giá trị 121.905 tỷ đồng. Riêng tháng 10 ghi nhận 24.024 tỷ đồng, tăng gần 5 lần so với tháng 9 và chiếm gần 20% tổng giá trị bán ròng từ đầu năm.
Đây cũng là tháng bán ròng lớn thứ 3 kể từ cuối năm 2018, chỉ sau tháng 8/2025 (42.200 tỷ đồng) và tháng 9/2025 (25.244 tỷ đồng). Tính chung HoSE, HNX và UPCoM, nhà đầu tư nước ngoài bán ròng 20.848 tỷ đồng trong tháng 10.
Trong tổng giá trị bán ròng trên HoSE, giao dịch thỏa thuận chiếm 59%, tương đương 14.203 tỷ đồng. Riêng 2 phiên 06/10 và 09/10 ghi nhận tổng cộng 12.295 tỷ đồng, chiếm gần 87% mức bán ròng theo phương thức này trong cả tháng. Các thương vụ chuyển nhượng cổ phần tập trung vào một số phiên đã đóng góp đáng kể vào quy mô bán ròng tháng 10.
Trong khi đó, khối ngoại bán ròng 9.821 tỷ đồng qua khớp lệnh, gấp đôi tháng trước. Giá trị mua giảm 28% xuống 31.071 tỷ đồng, còn giá trị bán cũng giảm 15% xuống 40.892 tỷ đồng. Chiều mua thu hẹp nhanh hơn chiều bán khiến chênh lệch giữa 2 chiều giao dịch nới rộng thêm 4.928 tỷ đồng, với 19/22 phiên ghi nhận bán ròng.
Cùng thời gian, VN-Index giảm 27 điểm (1,53%) trong tháng 10, nối tiếp mức giảm 3,47% của tháng 9. Hoạt động bán ròng của khối ngoại vì vậy có 2 đặc điểm nổi bật: giá trị chuyển nhượng thỏa thuận tập trung vào một số thương vụ lớn, trong khi mức bán ròng qua khớp lệnh gia tăng chủ yếu do sự suy giảm tương đối của chiều mua.
Sở hữu nước ngoài phân hóa mạnh giữa các ngành và doanh nghiệp
Mức độ hiện diện của nhà đầu tư nước ngoài có sự chênh lệch lớn giữa các doanh nghiệp. Trong 1.199 cổ phiếu được thống kê vào đầu tháng 11, không bao gồm chứng chỉ quỹ, có 239 mã ghi nhận tỷ lệ sở hữu nước ngoài bằng 0%, tương đương gần 20%.
Số cổ phiếu có mức nắm giữ dưới 0,1% lên tới 505 mã (42,1%), dưới 1% là 797 mã (66,5%) và dưới 5% đạt 952 mã (79,4%). Ở chiều ngược lại, chỉ 102 cổ phiếu có tỷ lệ sở hữu nước ngoài từ 20% trở lên, tương đương 8,5%.
Tỷ lệ sở hữu trung vị đạt 0,26%, thấp hơn gần 20 lần mức bình quân 5,15%. Một nửa số mã có mức nắm giữ của khối ngoại không vượt quá 0,26% vốn điều lệ, trong khi một số doanh nghiệp có tỷ lệ sở hữu cao kéo mức bình quân lên đáng kể.
Sự khác biệt thể hiện rõ giữa các ngành. Trong 19 cổ phiếu ngân hàng, tỷ lệ sở hữu nước ngoài trung vị đạt 12,53%, gấp gần 36 lần mức 0,35% của 86 cổ phiếu bất động sản. Nhóm dịch vụ tài chính ghi nhận 3,87%, còn sản xuất thực phẩm và hóa chất lần lượt đạt 0,56% và 0,34%.
Xét nhóm cổ phiếu có tỷ lệ sở hữu nước ngoài từ 20% trở lên, bảo hiểm phi nhân thọ ghi nhận 8/12 mã (66,7%), dịch vụ tài chính có 10/33 mã (30,3%) và ngân hàng có 5/19 mã (26,3%). Trong khi đó, bất động sản chỉ có 1/86 mã đạt ngưỡng này (1,2%).
Tại các ngân hàng lớn, nhà đầu tư nước ngoài nắm giữ 24,44% vốn VietinBank (CTG), 22,27% vốn VPBank (VPB), 20,81% vốn Techcombank (TCB) và 19,85% vốn Vietcombank (VCB). Với giới hạn sở hữu nước ngoài phổ biến ở mức 30% vốn điều lệ, dư địa mua thêm phụ thuộc vào tỷ lệ nắm giữ hiện tại và giới hạn cụ thể áp dụng tại từng ngân hàng.
Đối chiếu với ngưỡng 30%, tỷ lệ sở hữu nước ngoài tại VietinBank thấp hơn 5,56 điểm phần trăm, còn Vietcombank thấp hơn 10,15 điểm phần trăm.
Ở các lĩnh vực khác, Vinamilk (VNM) ghi nhận tỷ lệ sở hữu nước ngoài 49,65%, Thế Giới Di Động (MWG) đạt 49%, Chứng khoán SSI đạt 29,92% và FPT đạt 26,85%.
Dù có tỷ lệ nắm giữ gần tương đương, dư địa mua thêm của nhà đầu tư nước ngoài tại Vinamilk và Thế Giới Di Động lại chênh lệch đáng kể. Lượng cổ phiếu VNM còn được phép mua đạt khoảng 1 tỷ đơn vị, trong khi MWG chỉ còn khoảng 1.700 cổ phiếu, gần như chạm giới hạn hiện hành.
Ở nhóm bất động sản vốn hóa lớn, khối ngoại nắm giữ 6,3% vốn Vinhomes (VHM) và 3,07% vốn Vingroup (VIC), với dư địa mua thêm lần lượt khoảng 3,6 tỷ và 3,5 tỷ cổ phiếu. Khoảng cách giữa tỷ lệ sở hữu hiện tại và phần còn được phép mua phản ánh sự khác biệt về giới hạn sở hữu cũng như mức độ tham gia thực tế của nhà đầu tư nước ngoài tại từng doanh nghiệp.
Những thương vụ chuyển nhượng cổ phần đáng chú ý trong tháng 10
Ngày 9/10, hơn 64 triệu cổ phiếu Masan Consumer (MCH) được giao dịch thỏa thuận với tổng giá trị 9.641 tỷ đồng, trong đó phần lớn giá trị thuộc hoạt động bán của nhà đầu tư nước ngoài. Trong giai đoạn 09–23/10, CTCP Đầu tư Lepus thuộc Masan hoàn tất mua 73 triệu cổ phiếu MCH (5,58% vốn điều lệ), góp phần nâng tỷ lệ sở hữu của tập đoàn từ khoảng 69,4% lên 74,9%. Tỷ lệ sở hữu nước ngoài tại MCH vào đầu tháng 11 đạt 11,15%.
Trước đó, phiên 6/10 ghi nhận khối ngoại bán thỏa thuận cổ phiếu HDBank (HDB) trị giá 1.982 tỷ đồng và Vietjet Air (VJC) trị giá 764 tỷ đồng. Sau tháng 10, tỷ lệ sở hữu nước ngoài tại 2 doanh nghiệp lần lượt đạt 19,23% và 5,19%.
Ở chiều mua, ngày 1/10, The Elmet Group Co. của Mỹ hoàn tất nhận chuyển nhượng hơn 55 triệu cổ phiếu Masan High-Tech Materials (MSR), tương đương 4,99% vốn điều lệ, với giá trị hơn 3.240 tỷ đồng trên UPCoM. Elmet mua cổ phần hiện hữu từ công ty con thuộc Masan, đồng thời thiết lập quan hệ hợp tác chế biến và cung ứng khoảng 1.250 tấn sản phẩm vonfram quy đổi WO₃ mỗi năm trong hơn 8 năm.
Khoản thu từ chương trình thu hút cổ đông chiến lược tại MSR là một trong những nguồn tài trợ Masan công bố cho kế hoạch tăng sở hữu MCH, bên cạnh cổ tức từ các công ty thành viên và lượng tiền hiện có. Sau giao dịch với Elmet, Masan tiếp tục nắm giữ khoảng 87,46% vốn MSR, trong khi tỷ lệ sở hữu nước ngoài tại doanh nghiệp đạt 5,97%.
Mặc Viễn / Vietnamfinance.vn
