Việt Nam đang xem xét trở lại thị trường trái phiếu quốc tế lần đầu tiên kể từ năm 2014, với phương án phát hành trái phiếu chính phủ bằng USD kỳ hạn 10 năm, quy mô có thể lên tới 1 tỷ USD.
Theo Reuters, Bộ Tài chính Việt Nam đang trao đổi với các ngân hàng đầu tư về khả năng phát hành trái phiếu chính phủ bằng USD, đánh dấu lần huy động vốn quốc tế đầu tiên của Chính phủ sau hơn một thập kỷ. Bốn nguồn tin am hiểu các cuộc thảo luận cho biết kế hoạch hiện vẫn trong giai đoạn xem xét và chưa có quyết định cuối cùng.
Nguồn vốn huy động, nếu thương vụ được triển khai, dự kiến được sử dụng cho đầu tư cơ sở hạ tầng và các dự án khác trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hàng năm ít nhất 10% đến năm 2030. Một nguồn tin cho rằng việc tiếp cận nguồn vốn quốc tế cũng có thể giúp giảm bớt áp lực lên các ngân hàng thương mại, vốn lâu nay đóng vai trò là kênh cung cấp vốn chủ yếu cho đầu tư trong nước.
Phương án trái phiếu 1 tỷ USD, lãi suất có thể quanh 7%
Một ngân hàng đầu tư nước ngoài đã đề xuất Việt Nam phát hành khoảng 1 tỷ USD trái phiếu kỳ hạn 10 năm. Trong khi đó, một tổ chức cho vay quốc tế khác đưa ra phương án quy mô từ 500 triệu USD đến 1 tỷ USD, cũng với kỳ hạn 10 năm nhưng lãi suất coupon vào khoảng 7%. Mức chi phí này cao đáng kể so với lần gần nhất Việt Nam huy động vốn trên thị trường quốc tế.
Năm 2014, Việt Nam phát hành 1 tỷ USD trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm với lãi suất coupon 4,8%. Trước đó, Việt Nam từng tiếp cận thị trường trái phiếu quốc tế vào các năm 2005 và 2010.
Chênh lệch chi phí vốn cũng là một trong những yếu tố khiến Bộ Tài chính chưa đưa ra quyết định cuối cùng. Theo hai quan chức Việt Nam được Reuters dẫn lời, cơ quan này đang đánh giá chi phí vay trong bối cảnh lợi suất toàn cầu tăng lên khi giá dầu và lạm phát ở mức cao.
Ở thị trường trong nước, từ đầu năm đến nay Việt Nam đã phát hành hơn 9 tỷ USD trái phiếu chính phủ, với lãi suất bình quân đối với kỳ hạn 10 năm khoảng 4,2%. Quy mô phát hành tương đương cùng kỳ năm trước nhưng chi phí huy động đã tăng rõ rệt, từ mức lãi suất bình quân 3,1% của trái phiếu 10 năm một năm trước đó.
Điều này đặt Chính phủ trước một bài toán cân bằng: huy động vốn bằng USD trên thị trường quốc tế có thể mở rộng nguồn tài trợ và giảm sự phụ thuộc vào hệ thống tài chính trong nước, nhưng đổi lại là mức chi phí vốn cao hơn cùng rủi ro liên quan đến tỷ giá.
Việt Nam hiện vẫn sở hữu dư địa tài khóa tương đối lớn. Nợ công của Việt Nam năm ngoái được ước tính vào khoảng 37% GDP. Tuy nhiên, trong nhiều năm, Việt Nam khá thận trọng với hoạt động vay vốn nước ngoài và duy trì sự kiểm soát chặt chẽ đối với hệ thống tài chính.
Dòng vốn ngoại đang được mở rộng cửa vào Việt Nam
Việc cân nhắc phát hành trái phiếu chính phủ bằng USD cũng nằm trong một loạt dấu hiệu cho thấy Việt Nam đang cởi mở hơn với nguồn vốn quốc tế.
Theo Reuters, sự thay đổi này diễn ra trong bối cảnh Việt Nam theo đuổi mục tiêu tăng trưởng cao hơn trong khi môi trường thương mại toàn cầu ngày càng bất định, đặc biệt khi xuất khẩu vẫn là một động lực quan trọng của nền kinh tế.
Một sức ép khác đến từ hệ thống ngân hàng. Dữ liệu của Ngân hàng Nhà nước cho thấy tăng trưởng tín dụng đã vượt tăng trưởng tiền gửi ít nhất từ năm 2021. Điều này có nghĩa nhu cầu cho vay của nền kinh tế đang tăng nhanh hơn tốc độ bổ sung nguồn vốn huy động của các ngân hàng.
Trong năm nay, Ngân hàng Nhà nước đã nâng hạn mức vay nước ngoài của khu vực tư nhân lên 6,1 tỷ USD, từ mức 5,5 tỷ USD năm 2025. Khi các ngân hàng đẩy nhanh việc xin phê duyệt kế hoạch vay quốc tế, hạn mức này thậm chí có thể tiếp tục được điều chỉnh tăng trong năm nay, theo một quan chức am hiểu vấn đề.
Các thương vụ lớn đã bắt đầu xuất hiện. Tháng 6, VPBank ký khoản vay hợp vốn quốc tế trị giá 1,44 tỷ USD với các tổ chức cho vay nước ngoài. Trong khi đó, Vingroup phát hành 350 triệu USD trái phiếu kỳ hạn 5 năm, coupon 5,75% trên Sở Giao dịch Chứng khoán Vienna vào tháng 4. Tập đoàn này cũng có kế hoạch huy động 455 tỷ won, tương đương khoảng 338 triệu USD, từ nhà đầu tư Hàn Quốc thông qua trái phiếu kỳ hạn 3 năm với lãi suất 8%.
Ở cấp Chính phủ, Việt Nam trong năm nay cũng đã đồng ý tiếp nhận các khoản vay phát triển từ Nhật Bản và Đức, sau một thời gian không sử dụng hàng tỷ USD nguồn vốn phát triển sẵn có.
