Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, yêu cầu giảm phát thải khí nhà kính và chuyển đổi sang mô hình phát triển xanh, bền vững ngày càng được quan tâm trên phạm vi toàn cầu, ngành hàng không dân dụng đang đứng trước yêu cầu phải tăng cường quản lý và giảm thiểu các tác động đến môi trường.
Việc sử dụng nguyên liệu hàng không bền vững (SAF) – một trong những giải pháp quan trọng nhằm giảm phát thải của ngành hàng không
Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO) đang hoàn thiện các tiêu chuẩn, khuyến cáo và cơ chế bảo vệ môi trường, tập trung vào giảm phát thải khí nhà kính, thực hiện CORSIA, sử dụng nhiên liệu hàng không bền vững (SAF), kiểm soát tiếng ồn, khí thải tàu bay và quản lý môi trường tại cảng hàng không, sân bay.
Là thành viên ICAO, Công ước khung của Liên Hợp Quốc về biến đổi khí hậu và Thỏa thuận Paris, Việt Nam cam kết giảm phát thải khí nhà kính, hướng tới phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.
Bộ Giao thông vận tải (nay là Bộ Xây dựng) đã ban hành Thông tư 22/2020/TT-BGTVT về quản lý nhiên liệu tiêu thụ, phát thải CO2 và Thông tư 52/2022/TT-BGTVT về bảo vệ môi trường trong hoạt động hàng không dân dụng. Tuy nhiên, trước yêu cầu phát triển ngành và thực hiện các cam kết quốc tế, các quy định cần tiếp tục được hoàn thiện.
Do vậy, Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư về giảm phát thải khí nhà kính và bảo vệ môi trường trong hoạt động hàng không dân dụng. Dự thảo tập trung vào quản lý, giám sát, báo cáo, xác minh phát thải; xây dựng kế hoạch giám sát; thực hiện nghĩa vụ bù trừ và quản lý dữ liệu CORSIA.
Đối với SAF, dự thảo quy định quản lý nguồn gốc, khối lượng, chất lượng, tính bền vững; hoạt động mua bán, cung ứng, pha trộn, sử dụng và xác định mức giảm phát thải, qua đó thúc đẩy giải pháp giảm phát thải cho ngành hàng không.
Thực hiện xây dựng, cập nhật bản đồ tiếng ồn; áp dụng phương thức, quy trình khai thác giảm tiếng ồn; kiểm soát tiếng ồn từ hoạt động mặt đất và thử động cơ trong khai thác tàu bay
Đề xuất quy định riêng về quản lý tiếng ồn tàu bay
Bên cạnh phát thải khí nhà kính, dự thảo cũng đề xuất quy định về quản lý tiếng ồn tàu bay.
Cụ thể, các đơn vị liên quan sẽ thực hiện xây dựng, cập nhật bản đồ tiếng ồn; áp dụng phương thức, quy trình khai thác giảm tiếng ồn; kiểm soát tiếng ồn từ hoạt động mặt đất và thử động cơ. Đồng thời, các đơn vị liên quan cần phối hợp trong quy hoạch, quản lý sử dụng đất; áp dụng cách tiếp cận cân bằng trong quản lý tiếng ồn và tiếp nhận, xử lý phản ánh về tiếng ồn.
Đối với công tác quản lý môi trường tại cảng hàng không, sân bay, dự thảo quy định việc xây dựng chính sách, kế hoạch quản lý môi trường; kiểm soát hoạt động; theo dõi, quản lý thông tin, dữ liệu; kiểm tra, rà soát và xử lý các nguy cơ gây ô nhiễm môi trường.
Đặc biệt, dự thảo đưa ra nhóm quy định về chuyển đổi xanh và giảm phát thải tại cảng hàng không, sân bay.
Theo đó, các yêu cầu được đặt ra đối với hoạt động đầu tư xây dựng, cải tạo, mở rộng cảng hàng không, sân bay; sử dụng năng lượng hiệu quả, năng lượng sạch và phương tiện, thiết bị phát thải thấp, các yêu cầu về quản lý carbon, giảm phát thải khí nhà kính, quản lý tài nguyên, sử dụng nước tuần hoàn và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn tại cảng hàng không, sân bay.
Dự thảo cũng quy định về thu thập, cung cấp và quản lý dữ liệu môi trường theo hướng tận dụng dữ liệu đã có, hạn chế yêu cầu cung cấp trùng lặp. Nguồn dữ liệu này phục vụ công tác quản lý môi trường, chuyển đổi xanh, quản lý carbon, giảm phát thải khí nhà kính và thực hiện các chế độ báo cáo.
Giảm phát thải trong hoạt động khai thác tàu bay
Đối với hoạt động khai thác tàu bay, dự thảo quy định việc quản lý chất thải từ tàu bay, giảm phát thải trong hoạt động khai thác tàu bay và phối hợp giảm thời gian tàu bay hoạt động động cơ tại cảng hàng không, sân bay.
Về hạ tầng và kiểm soát các nguồn gây ô nhiễm tại cảng hàng không, sân bay, dự thảo đề cập hạ tầng kỹ thuật bảo vệ môi trường; kiểm soát bụi, khí thải, nước thải, chất thải rắn sinh hoạt, chất thải rắn công nghiệp thông thường và chất thải nguy hại. Đồng thời, các đơn vị phải thực hiện phòng ngừa, ứng phó sự cố môi trường; quản lý thuốc bảo vệ thực vật và thiết bị có khả năng bức xạ; bảo vệ đất, đa dạng sinh học và kiểm soát các hoạt động có nguy cơ xâm hại môi trường.
Một nội dung khác được dự thảo quy định cụ thể là chế độ báo cáo và hồ sơ công tác bảo vệ môi trường. Theo đó, các nội dung bao gồm báo cáo định kỳ, nội dung báo cáo, trách nhiệm cung cấp thông tin, quản lý và lưu giữ hồ sơ môi trường, dữ liệu phát thải khí nhà kính, CORSIA và SAF. Việc quản lý dữ liệu được đặt theo hướng bảo đảm khả năng truy xuất, đối chiếu, đồng thời hạn chế trùng lặp dữ liệu giữa các chương trình, cơ chế và chế độ báo cáo.
Dự thảo cũng xác định trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân có liên quan. Trong đó, Cục Hàng không Việt Nam, Cảng vụ hàng không, người khai thác cảng hàng không, sân bay, người khai thác tàu bay, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ bảo đảm hoạt động bay, tổ chức cung cấp dịch vụ tại cảng hàng không cùng các tổ chức, cá nhân liên quan sẽ có trách nhiệm thực hiện các yêu cầu về giảm phát thải khí nhà kính, CORSIA, SAF, bảo vệ môi trường và chuyển đổi xanh.
Phan Trang / Báo Chính Phủ
