Một thẩm phán của tòa án thương mại liên bang Mỹ đã yêu cầu chính quyền Mỹ bắt đầu hoàn trả hơn 130 tỷ USD tiền thuế quan mà chính phủ đã thu, sau khi Tòa án Tối cao Mỹ tuyên bố các khoản thu này là vô hiệu vào tháng trước.
Sau phiên điều trần liên quan đến vụ kiện đòi hoàn tiền của một công ty chuyên về lọc nước, thẩm phán Richard Eaton của Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ tại Manhattan đã ban hành lệnh bằng văn bản yêu cầu chính phủ khởi động quá trình hoàn trả cho các nhà nhập khẩu.
Ông cũng ấn định một phiên điều trần vào ngày 6/3 nhằm yêu cầu các cơ quan liên quan cập nhật tiến độ thực hiện.
Dựa trên quy trình hiện hành, khi hàng hóa được nhập khẩu vào Mỹ, nhà nhập khẩu phải nộp một khoản thuế ước tính tại thời điểm làm thủ tục nhập khẩu. Khoảng 314 ngày sau, cơ quan hải quan sẽ “quyết toán để xác định chính xác nghĩa vụ thuế.
Thẩm phán Eaton yêu cầu Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ (CBP) hoàn tất việc quyết toán đối với các lô hàng mà không tính thuế quan, từ đó tạo cơ sở hoàn trả tiền cho các doanh nghiệp nhập khẩu. Ông đồng thời chỉ đạo hoàn trả số tiền đã thu kèm theo lãi suất.
“Cơ quan hải quan biết cách thực hiện việc này”, ông Eaton nói trong phiên điều trần ngày 4/3, theo bản ghi âm đăng trên trang web của tòa án. Ông cho rằng cơ quan này có thể lập trình hệ thống của mình để thực hiện hoàn tiền, bởi việc hoàn trả thuế vốn được tiến hành thường xuyên khi nhà nhập khẩu nộp thừa thuế ước tính.
“Họ làm điều đó mỗi ngày. Họ thanh lý các khoản phí và hoàn tiền”, vị thẩm phán nhấn mạnh.
Trong phán quyết của mình, ông cho biết chánh án của tòa án đã chỉ định ông là thẩm phán duy nhất phụ trách các vụ kiện liên quan đến hoàn thuế quan.
Trong các hồ sơ gửi tòa án, CBP cho biết nhiệm vụ quyết toán chi phí nhập khẩu mà không áp thuế quan là “chưa từng có tiền lệ” về quy mô, và có thể đòi hỏi phải rà soát thủ công hơn 70 triệu tờ khai nhập khẩu. Cơ quan này cũng đề nghị có tối đa 4 tháng để đánh giá các phương án hoàn tiền.
Ông Ryan Majerus, cựu quan chức cấp cao của Bộ Thương mại Mỹ và hiện là đối tác của hãng luật King & Spalding, cho rằng ngôn ngữ trong lệnh của tòa cho thấy cách tiếp cận mang tính bao quát, theo đó các nhà nhập khẩu đều có quyền được hoàn trả các khoản thuế áp theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA).
“Chính phủ có thể phản đối phạm vi của lệnh này hoặc ít nhất yêu cầu thêm thời gian để Cơ quan Hải quan Mỹ thực hiện nhiệm vụ chắc chắn sẽ vô cùng phức tạp”, ông Ryan nhận định.
Theo dữ liệu được đề cập trong vụ kiện, chính phủ Mỹ đã thu hơn 130 tỷ USD tiền thuế quan bị cho là trái pháp luật, vốn là trọng tâm trong chính sách thương mại của chính quyền Mỹ trước đây. Tuy nhiên, Tòa án Tối cao Mỹ không đưa ra hướng dẫn cụ thể về cách thức hoàn trả, khiến quá trình bồi hoàn cho các nhà nhập khẩu trở nên không rõ ràng.
Quyết định của thẩm phán Eaton được đưa ra trong vụ kiện do công ty Atmus Filtration khởi xướng. Trong các hồ sơ tòa án, doanh nghiệp này cho biết họ đã nộp khoảng 11 triệu USD tiền thuế quan được cho là trái pháp luật. Các luật sư của Atmus chưa phản hồi yêu cầu bình luận.
Vụ kiện của Atmus chỉ là một trong khoảng 2.000 vụ kiện đã được đệ trình lên tòa án thương mại Mỹ nhằm yêu cầu hoàn trả các khoản thuế quan được áp dụng theo IEEPA.
Thẩm phán Eaton cho biết ông không muốn phải xét xử từng vụ kiện riêng lẻ. “Chúng tôi muốn tìm ra một phương pháp để các nhà nhập khẩu có thể yêu cầu hoàn trả những khoản thuế đã bị áp dụng trái pháp luật”, ông nói.
Ước tính có hơn 300.000 nhà nhập khẩu đã nộp các khoản thuế này. Phần lớn trong số đó là các doanh nghiệp nhỏ, và họ hy vọng cơ quan hải quan sẽ triển khai một hệ thống hoàn tiền đơn giản và ít tốn kém. Nhiều doanh nghiệp cho biết họ có thể từ bỏ việc yêu cầu hoàn thuế nếu phải theo đuổi các vụ kiện hoặc trải qua quy trình hành chính phức tạp.
Luật sư thương mại George Tuttle cho rằng việc hoàn tiền nên được thực hiện một cách thuận lợi. Theo ông, không nên có bất kỳ rào cản nào đối với việc CBP hoàn trả tiền cho doanh nghiệp.
