Theo giới phân tích, đợt điều chỉnh lãi suất huy động gần đây mới chỉ mang tính cục bộ, chưa tạo ra sự dịch chuyển đủ mạnh để kéo mặt bằng lãi suất chung xuống mức như kỳ vọng.
Sau cuộc làm việc giữa Ngân hàng Nhà nước (NHNN) và các ngân hàng thương mại, đã có 32 nhà băng điều chỉnh giảm lãi suất huy động, trong đó một số trường hợp như SeABank và Agribank thậm chí giảm hai lần liên tiếp.
Ở nhóm ngân hàng quốc doanh, lãi suất kỳ hạn 3 tháng hiện phổ biến quanh mức 4,75%/năm. Trong khi đó, các ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân duy trì mặt bằng tương đương, dao động 4,7 – 4,75%/năm, thậm chí một số nhà băng như GPBank, SeABank, SCB còn niêm yết thấp hơn.
Với các kỳ hạn trung bình 6 – 9 tháng, lãi suất tại nhóm quốc doanh dao động trong khoảng 5,8 – 6,6%/năm, còn khối tư nhân nhỉnh hơn, ở mức 6 – 6,9%/năm. Ở kỳ hạn 12 tháng, khoảng cách giữa hai nhóm không còn quá rõ rệt. Ngân hàng quốc doanh niêm yết quanh 5,9 – 6,8%/năm, trong khi khối tư nhân phổ biến từ 6 – 6,8%/năm.
Dù vậy, theo đánh giá của giới phân tích, đợt điều chỉnh lần này mới mang tính cục bộ, chưa tạo ra sự dịch chuyển đủ mạnh để kéo mặt bằng lãi suất chung xuống mức như kỳ vọng. Áp lực chi phí vốn và chênh lệch cấu trúc và những biến động địa chính trị vẫn là những yếu tố khiến dư địa giảm lãi suất còn khá hạn chế.
Chia sẻ tại đại hội đồng cổ đông thường niên 2026, ban lãnh đạo VPBank thừa nhận mặt bằng lãi suất huy động trên thị trường đang ở mức cao nhất trong khoảng 3 năm trở lại đây áp dụng cho tất cả các kỳ hạn. Ban lãnh đạo ngân hàng cũng dự báo xu hướng lãi suất cao này sẽ vẫn còn duy trì thêm một thời gian nữa trước khi bắt đầu giảm dần.
Đồng quan điểm, lãnh đạo VietinBank cũng nhận định chi phí vốn có thể duy trì ở mức cao trong ngắn hạn. Tốc độ tăng thêm có thể chậm lại và có thể ổn định dần khi điều kiện thị trường trở nên thuận lợi hơn. Tuy nhiên diễn biến của lãi suất huy động còn phụ thuộc rất nhiều vào các yếu tố ở trong nước và thế giới, đặc biệt trong diễn biến hiện nay tại Iran. Trong trường hợp cú sốc kéo dài thì áp lực lãi suất có thể tiếp tục kéo dài trong năm 2026.
Ở góc độ khác, CEO Techcombank Jens Lottner cho biết, các ngân hàng có thể cố gắng duy trì mặt bằng lãi suất huy động thấp nhưng hệ quả là lượng tiền gửi thu hút được sẽ ít đi, không đủ để đáp ứng nhu cầu cấp tín dụng.
“Nếu lãi suất tiền gửi được giữ ở mức thấp và không đủ hấp dẫn so với mức lạm phát (ví dụ lạm phát 4% mà lãi suất thực nhận lại quá thấp), người dân sẽ mang tiền đi đầu tư vào các kênh tài sản khác sinh lời cao hơn như chứng khoán, bất động sản hay tiền mã hóa”, ông nói.
Đối mặt với bài toán huy động vốn trong bối cảnh không thể tiếp tục chạy đua lãi suất, nhiều ngân hàng đang chủ động chuyển hướng sang các giải pháp linh hoạt hơn nhằm gia tăng nguồn vốn, đáp ứng nhu cầu tín dụng ngày càng gia tăng.
Đơn cử như VPBank, ban lãnh đạo ngân hàng cho biết sẽ phối hợp chặt chẽ với đối tác chiến lược để huy động mạnh mẽ nguồn vốn từ thị trường quốc tế. VPBank đặt mục tiêu trong năm nay sẽ huy động được 2,5 tỷ USD từ các nguồn trung và dài hạn.
Giải pháp này giúp ngân hàng tiếp cận được nguồn vốn có chi phí rẻ hơn so với thị trường trong nước, đồng thời giải quyết bài toán chênh lệch rủi ro kỳ hạn (do nguồn vốn huy động trong nước chủ yếu là ngắn hạn nhưng nhu cầu vay lại là trung và dài hạn), từ đó giảm bớt áp lực phải chạy đua huy động bằng mọi giá tại thị trường nội địa.
Đồng quan điểm, ban lãnh đạo Techcombank cũng cho rằng nếu chỉ dựa vào tiền gửi truyền thống trong nước sẽ không bao giờ đủ để tài trợ cho lượng lớn các dự án cơ sở hạ tầng hiện nay. Do đó, bên cạnh việc tiếp tục kiên trì với chiến lược nguồn vốn giá rẻ (CASA), Techcombank cũng sẽ đẩy mạnh huy động nguồn vốn từ thị trường quốc tế và tìm kiếm các nguồn vốn mới trong nước, chẳng hạn như dòng tiền từ các công ty bảo hiểm.
Nam Anh / Vietnamfinance.vn
