Yêu cầu cấp thiết bảo đảm an toàn cho Blockchain Việt Nam

Trong khuôn khổ sự kiện GM Vietnam 2025 – Tuần lễ công nghệ blockchain lớn nhất Đông Nam Á, Hiệp hội An ninh mạng quốc gia (NCA) chủ trì tổ chức hội thảo GM Blockchain Security Forum 2025. Sự kiện nằm trong chuỗi các hoạt động hướng tới Ngày An ninh mạng Việt Nam (6/8/2025).

Hội thảo góp phần nâng cao nhận thức về các rủi ro an ninh, đề xuất các giải pháp công nghệ hiệu quả và đặc biệt là định hình khung pháp lý phù hợp nhằm bảo vệ người dùng cũng như thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực Blockchain.

Từ tấn công mạng gia tăng…

Thống kê từ Chainalysis, chỉ tính riêng từ năm 2020 đến tháng 2/2025, thế giới đã ghi nhận 657 vụ tấn công vào hệ thống Blockchain, gây thiệt hại lên tới 12,8 tỷ USD. Riêng 6 tháng đầu năm 2025 đã chứng kiến mức thiệt hại 2,17 tỷ USD. Trong đó, các vụ tấn công ví cá nhân chiếm tới 23,35% tổng thiệt hại – con số báo động cho cả người dùng và doanh nghiệp.

Một số vụ tấn công nổi bật liên quan đến các nền tảng có nguồn gốc từ Việt Nam như Sky Mavis (Ronin) năm 2022 gây thiệt hại hơn 600 triệu USD hay KyberSwap năm 2023 ước tính thiệt hại khoảng 50 triệu USD.

Đây là lời cảnh báo rõ ràng về tính cấp thiết của việc đảm bảo an ninh cho các nền tảng blockchain trong nước. Đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam đang từng bước hoàn thiện hành lang pháp lý cho tài sản số và nghiên cứu thí điểm các mô hình sàn giao dịch tài sản số ứng dụng công nghệ Blockchain.

Việc có định hướng đúng, đảm bảo an toàn bảo mật ngay từ giai đoạn đầu sẽ đóng vai trò then chốt trong việc xây dựng một hệ sinh thái chuỗi khối minh bạch, bền vững.

Ông Nguyễn Lê Thành, Nhà sáng lập Verichains – người trực tiếp tham gia điều tra một số vụ hack lớn về Blockchain, cũng chia sẻ, bảo mật Blockchain không còn là lựa chọn, mà là điều kiện tiên quyết để xây dựng niềm tin số.

…đến yêu cầu cấp thiết đảm bảo an toàn cho Blockchain

Đồng quan điểm về tầm quan trọng của hệ sinh thái Blockchain, ông Vũ Ngọc Sơn, Trưởng Ban Nghiên cứu, tư vấn, phát triển công nghệ và hợp tác quốc tế, Hiệp hội An ninh mạng quốc gia cho rằng, nền kinh tế số đang ngày càng phụ thuộc vào blockchain để lưu trữ và giao dịch tài sản. Việc đảm bảo an ninh cho blockchain cũng chính là đảm bảo an toàn cho tài sản số quốc gia. Vì vậy, rất cần một chiến lược tổng thể, kết hợp giữa công nghệ, pháp lý và nhận thức cộng đồng.

Nhấn mạnh tại hội thảo, Trung tướng Nguyễn Minh Chính, Phó Chủ tịch thường trực Hiệp hội An ninh mạng quốc gia cho biết, với mục tiêu đến năm 2030, Blockchain là một trong những nội dung của chuyển đổi số để hình thành một hạ tầng quan trọng cho nhiều ngành kinh tế như tài chính ngân hàng, logistic, chuỗi cung ứng, đăng ký tài sản số, y tế, giáo dục và quản trị nhà nước… Khi đó, Blockchain sẽ được ứng dụng rất rộng rãi trong kỷ nguyên này.

Tuy nhiên, bên cạnh việc tạo ra động lực để phát triển kinh tế, đầu tư thì cũng có nhiều nguy cơ thách thức đặt ra.

Trung tướng Nguyễn Minh Chính chỉ ra, thứ nhất, các vụ tấn công vào các hợp đồng thông minh, ví điện tử, cầu nối blockchain gây thiệt hại hàng tỷ USD trên toàn cầu. Trong đó, có những nền tảng và người dùng đến từ Việt Nam cũng chưa được pháp luật Việt Nam bảo vệ.

Bên cạnh đó, các tổ chức tội phạm lợi dụng tính phi tập trung và ẩn danh để rửa tiền, huy động vốn bất hợp pháp, phát hành những token lừa đảo. Nhiều dự án núp bóng công nghệ nhưng thực chất là mô hình đa cấp, lôi kéo người dùng thiếu hiểu biết kỹ thuật, gây tổn hại nghiêm trọng về tài chính và niềm tin xã hội.

Chính vì vậy, an ninh mạng là một phần không thể tách rời của an ninh số an ninh quốc gia trong kỷ nguyên số.

Để phát triển hệ sinh thái Blockchain Việt Nam một cách an toàn, lành mạnh và bền vững, theo Trung tướng Nguyễn Minh Chính nhấn mạnh cần tập trung vào 3 chiến lược.

Một là, thiết kế hệ sinh thái an toàn ngay từ đầu. Mọi lớp công nghệ từ hạ tầng chuỗi khối, hợp đồng thông minh, ví lưu ký và hệ thống định danh cần được tích hợp các tiêu chuẩn an ninh, mã hóa và giám sát ngay từ khâu thiết kế bảo mật, cần phải là cấu phần mặc định, không phải là giải pháp tình thế sau sự cố.

Hai là, nâng cao khả năng phát hiện sớm và phản ứng nhanh, cần thiết lập cơ chế cảnh báo, chia sẻ thông tin ứng phó liên ngành giữa các bên. Mỗi nền tảng có quy trình xử lý khủng hoảng rõ ràng từ phát hiện, xử lý minh bạch, phục hồi trên nền tảng đó, từng bước hình thành năng lực phòng thủ chủ động cho toàn hệ sinh thái tài sản số.

Ba là, đảm bảo tuân thủ pháp luật tiếp cận chuẩn mực quốc tế, phát triển phải gắn với các quy định về phòng, chống rửa tiền, bảo vệ dữ liệu cá nhân, kiểm soát dòng vốn, đồng thời tích cực tham gia vào quá trình chuẩn hóa công nghệ và hoàn thiện hành lang pháp lý, tạo nền tảng cho sự phát triển minh bạch và bền vững.

“Việc thực hiện đồng bộ ba trụ cột sẽ giúp Việt Nam vừa kiểm soát tốt rủi ro, tận dụng hiệu quả cơ hội phát triển đột phá mà Blockchain và tài sản số mang lại trong kỷ nguyên tới trong kỷ nguyên tới thập kỷ tới.

Blockchain là một công nghệ có sức đột phá nhưng nếu không đi cùng sự kiểm soát rủi ro, tuân thủ pháp lý và đảm bảo an toàn cho người dùng thì sự đột phá ấy sẽ trở thành lỗ hổng cho tội phạm công nghệ cao, gây mất ổn định thị trường và làm xói mòn niềm tin của xã hội”, Trung tướng Nguyễn Minh Chính nhấn mạnh.

Theo nhiều chuyên gia, hội thảo lần này không chỉ tập trung vào khía cạnh công nghệ, mà còn làm rõ những vấn đề mang tính nền tảng như hành lang pháp lý, bảo vệ dữ liệu quốc gia, vai trò liên ngành và trách nhiệm của các cơ quan quản lý trong việc phòng chống tội phạm công nghệ cao.

Trong bối cảnh Việt Nam đang thí điểm sàn giao dịch tài sản số và từng bước hoàn thiện khung pháp lý cho Blockchain, các nội dung được chia sẻ tại sự kiện sẽ góp phần thiết thực vào việc định hình một hệ sinh thái chuỗi khối minh bạch, an toàn và phù hợp với định hướng phát triển bền vững. Đây cũng là những yếu tố quan trọng, gắn kết chặt chẽ với chiến lược quốc gia về dữ liệu và chuyển đổi số.

Hiền Minh / Báo Chính Phủ