Bitcoin bất ngờ tăng hơn 6% lên trên 81.000 USD sau cú rơi về 75.000 USD, dù dòng tiền ETF chưa thực sự bùng nổ, Coinbase premium vẫn âm và thanh khoản stablecoin không tăng.
Chỉ trong chưa đầy một tuần, Bitcoin đã tạo ra nhịp đảo chiều đáng chú ý: từ vùng gần 79.500 USD ngày 14/9 rơi về khoảng 75.000 USD, rồi nhanh chóng bật trở lại trên 81.000 USD vào ngày 18-19/9. Riêng trong 24 giờ cao điểm, đồng tiền số lớn nhất thế giới tăng gần 6%.
Bitcoin tăng mạnh trong khi các ETF giao ngay tại Mỹ vẫn rút ròng hàng trăm triệu USD trong phần lớn tuần, Coinbase premium tiếp tục âm và tổng cung stablecoin không những không tăng mà còn giảm nhẹ. Thứ thực sự đẩy giá tăng tốc là sự kết hợp giữa việc lực bán suy kiệt và một cú ép bán khống quy mô lớn.
Cú rơi về 75.000 USD và gần nửa tỷ USD vị thế short bị quét
Bitcoin bước vào tuần giữa tháng 9 trong trạng thái khá nhạy cảm. Ngày 14/9, giá từng lên gần 79.500 USD trước khi áp lực bán nhanh chóng xuất hiện. Đến ngày 15/9, Bitcoin có lúc rơi sát 75.000 USD, mất hơn 3% chỉ trong một phiên.
Hai cú sốc trong tuần đến gần như liên tiếp. Một mặt, tiến trình thông qua CLARITY Act tại Mỹ gặp trở ngại, làm suy yếu kỳ vọng về một khung pháp lý rõ ràng hơn cho thị trường tài sản số. Mặt khác, ngày 16/9, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tăng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản, đưa lãi suất điều hành lên 3,75-4%, tạo thêm áp lực lên các tài sản rủi ro.
Dòng tiền ETF phản ứng khá rõ. Các quỹ Bitcoin ETF giao ngay tại Mỹ hút ròng khoảng 160 triệu USD ngày 14/9, nhưng ngay sau đó bị rút khoảng 450 triệu USD ngày 15/9 và gần 296 triệu USD ngày 16/9. Tổng cộng trong hai phiên này, dòng vốn rút khỏi ETF lên tới khoảng 746 triệu USD.
Ngày 17/9, dòng tiền đảo chiều với khoảng 160 triệu USD quay trở lại, chủ yếu nhờ IBIT của BlackRock. Tuy vậy, nếu cộng cả giai đoạn từ 14 đến 17/9, các ETF Bitcoin tại Mỹ vẫn bị rút ròng khoảng 427 triệu USD.
Cú tăng của Bitcoin chưa thể được giải thích đơn giản bằng câu chuyện “Wall Street quay lại mua mạnh”. Dữ liệu từ Coinbase cũng chưa xác nhận điều đó. Coinbase Premium Index – chỉ báo so sánh giá Bitcoin trên Coinbase với thị trường quốc tế và thường được dùng để quan sát nhu cầu của nhà đầu tư Mỹ – vẫn ở trạng thái âm trong lúc Bitcoin tăng lên 80.000-81.000 USD. Trong một thời điểm ngày 18/9, mức premium khoảng âm 0,09% và đã duy trì dưới 0 trong nhiều ngày.
Nếu các tổ chức Mỹ đang tranh nhau mua Bitcoin trên thị trường giao ngay, Coinbase premium thông thường sẽ được kỳ vọng chuyển sang dương rõ rệt. Nhưng điều này chưa xảy ra.
Thanh khoản stablecoin cũng cho tín hiệu tương tự. Tổng nguồn cung stablecoin giảm từ khoảng 312 tỷ USD ngày 14/9 xuống quanh 311 tỷ USD ngày 18/9. Riêng ngày Bitcoin tăng mạnh, nguồn cung stablecoin vẫn giảm nhẹ.
Vậy điều gì đã kéo Bitcoin đi lên? Một phần câu trả lời nằm ở những người đã đặt cược rằng Bitcoin sẽ tiếp tục giảm.
Trong giai đoạn giá rơi từ gần 79.500 USD về 75.000 USD, open interest trên thị trường phái sinh Bitcoin giảm từ khoảng 53 tỷ USD xuống quanh 51 tỷ USD. Gần 2 tỷ USD giá trị vị thế mở biến mất, cho thấy thị trường đã trải qua một đợt giảm đòn bẩy đáng kể. Giá giảm cùng open interest giảm cho thấy nhiều vị thế đòn bẩy đã bị đóng hoặc thanh lý. Thị trường bước vào cú hồi sau đó với cấu trúc nhẹ đòn bẩy hơn trước.
Khi Bitcoin lần lượt lấy lại 77.000 USD, 78.000 USD rồi phá 80.000 USD, các vị thế short bắt đầu chịu áp lực lớn. Trong khoảng 24 giờ của cú tăng, gần 470 triệu USD vị thế bán khống trên toàn thị trường tiền số bị thanh lý, trong đó riêng Bitcoin chiếm khoảng 240 triệu USD.
Ở chiều ngược lại, lượng long Bitcoin bị thanh lý chỉ ở mức rất thấp. Cơ chế này nhanh chóng tạo thành một vòng phản hồi: Bitcoin tăng khiến các vị thế short lỗ nặng. Các sàn phải đóng short cưỡng bức. Việc đóng short đồng nghĩa với mua lại tài sản hoặc hợp đồng. Lực mua bắt buộc tiếp tục đẩy giá lên. Giá càng tăng, càng có thêm short bị thanh lý.
Đó là lý do Bitcoin có thể tăng rất nhanh từ khoảng 78.000 USD lên trên 81.000 USD. Funding rate sau cú tăng vẫn chưa đạt mức quá nóng. Điều này cho thấy đợt phục hồi không đơn giản là việc một lượng lớn người giao dịch chuyển từ short sang mở long đòn bẩy cao.
Người bán đang biến mất
Ngay trong cú giảm ngày 15-16/9, nhóm short-term holders – những nhà đầu tư mua Bitcoin trong thời gian tương đối gần – đã chuyển khoảng 34.000 BTC lên các sàn giao dịch trong vòng 24 giờ. Với mức giá khoảng 75.000-76.000 USD, lượng Bitcoin này tương đương hơn 2,5 tỷ USD.
Đây là dấu hiệu của một đợt “rũ hàng” khá mạnh. Người nắm giữ ngắn hạn đối mặt đồng thời với rủi ro pháp lý, Fed tăng lãi suất và giá giảm, từ đó đẩy Bitcoin lên sàn để bán.
Sau lượng cung lớn đó, Bitcoin vẫn không phá được vùng 75.000 USD. Trong khi những người mua gần đây bán ra, nhóm nắm giữ dài hạn không xuất hiện dấu hiệu bán tháo tương tự. Chỉ báo Sell-Side Risk Ratio trước đó cũng giảm mạnh so với đỉnh tháng 8, cho thấy mức độ chốt lời của các nhà đầu tư lâu năm đã suy yếu.
Nhìn trên khung thời gian dài hơn, lượng Bitcoin nằm trên các sàn vẫn có xu hướng giảm. Điều này tạo ra một cấu trúc khá đặc biệt: ngắn hạn xuất hiện một cú xả hàng lớn, nhưng nguồn cung có thể bán trên thị trường trung hạn lại ngày càng hạn chế. Trong một thị trường như vậy, giá không nhất thiết cần một lượng người mua khổng lồ để tăng.
Nếu lực mua không thay đổi nhưng số người sẵn sàng bán giảm mạnh, người mua buộc phải trả giá cao hơn để tìm được nguồn cung mới. Đây là lý do cú tăng vừa qua có thể được xem như một “supply-side rally” – đợt tăng xuất phát không chỉ từ cầu mạnh lên, mà từ việc bên bán suy yếu.
Cú phục hồi còn nhận được thêm chất xúc tác từ phía chính sách. Ngày 17/9, Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC) công bố cơ chế Innovation Exemption, mở đường có điều kiện cho việc thử nghiệm giao dịch cổ phiếu Mỹ được token hóa trên blockchain. Cùng thời điểm, Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ (CFTC) tiếp tục thúc đẩy quá trình xây dựng quy định đối với thị trường tài sản số.
Các động thái này không trực tiếp làm tăng giá Bitcoin, nhưng giúp thay đổi tâm lý sau cú thất vọng từ CLARITY Act. Thông điệp mà thị trường nhận được là việc Quốc hội chưa tiến được với dự luật không đồng nghĩa quá trình tích hợp tài sản số vào hệ thống tài chính Mỹ bị đình lại.
Hoàng Phan / Vietnamfinance.vn
