Khi thế hệ iPhone 2018 được ra mắt, cổ phiếu đang trên đà giảm của Apple giảm tiếp 10%, theo sau đó là hàng loạt báo cáo doanh số tụt dốc. Liệu đó có phải dấu hiệu cho thấy thị trường đang không cần những chiếc smartphone ngàn đô?
Apple đang vất vả với doanh số thấp của thế hệ iPhone mới. Ảnh: Reuters.
Đầu năm 2019, Apple có bản báo cáo với nhiều thông số bất thường rằng doanh thu của hãng trong ba tháng cuối cùng của năm 2018 có thể thấp hơn 10% so với dự kiến. Nikkei đưa tin Apple phải kêu gọi các nhà cung ứng linh kiện giảm sản lượng linh kiện cho mẫu iPhone mới nhất xuống 10% cho ba tháng đầu năm 2019.
Tuy nhiên, Apple không phải là hãng smartphone duy nhất có doanh số giảm sút, Samsung cũng chịu cảnh tương tự khi báo cáo doanh số quý cũng sụt giảm.
Xa hơn, các nhà phân tích cho biết số lượng smartphone mới bán ra trong năm 2018 thấp hơn 2017. Cùng với đó, dữ liệu phân tích thị trường của công ty IDC cho thấy người dùng đang có xu hướng sử dụng điện thoại lâu hơn, thay vì thay mới mỗi khi có model đời mới nhất ra mắt. Điều này phản ánh nhiều thứ từ thị trường.
Thị trường bão hòa
Trong nhiều năm qua, đi kèm với sự bùng nổ về công nghệ smartphone là độ phổ biến của nó. Khoảng bốn đến năm tỉ người trưởng thành trên thế giới sở hữu ít nhất một chiếc smartphone. Với thị trường như hiện tại, rất khó để bán điện thoại cho khách hàng mới mua lần đầu.
Và vì vậy, lượng doanh số smartphone toàn cầu gần như đã đạt đỉnh và như một biểu đồ hình sin, nó bắt đầu đi xuống.
Giá cao
Tuy smartphone có giá ngàn đô trên thị trường chiếm tỉ trọng không nhiều, nhưng mức giá này cũng góp phần tác động tâm lý tiêu dùng. Người dùng có thể chần chừ hơn và phát sinh tâm lý cảm thấy “không cần thiết” phải thay mới trong khi smartphone cũ, vốn mua với giá cao, vẫn đang xài tốt.
Theo nhiều nghiên cứu, smartphone bây giờ được dùng trên ba năm mới thay mới. Thời gian sử dụng dài ra, khiến doanh số bán của các hãng giảm sút.
“Khoảng vài năm trước, người tiêu dùng thay mới và nâng cấp điện thoại mỗi năm. Tuy nhiên ở hiện tại, phần lớn người dùng sẽ không nâng cấp trong vòng ba năm”, Kiranjeet Kaur, giám đốc nghiên cứu cấp cao của công ty nghiên cứu thị trường IDC cho biết.
Công nghệ chưa đột phá
Việc người dùng chậm nâng cấp có phải vì công nghệ đang dậm chân tại chỗ? Không! Công nghệ trên smartphone vẫn đang phát triển nhanh chóng. Thế hệ smartphone mới nhất cung cấp nhiều công nghệ cực kỳ thông minh đi quét mặt 3D, camera hỗ trợ trí tuệ nhân tạo (AI)…
Tuy vậy, vấn đề nằm ở chỗ, những công nghệ này tuy hay nhưng không thực sự mang lại ấn tượng sâu sắc.
Phần lớn các smartphone bán ra trong thời gian gần đây chỉ là những bản nâng cấp từ phiên bản trước đó. Với một chiếc smartphone đáng giá ngàn đô la, người tiêu dùng mong đợi những công nghệ đột phá hơn hiện tại. Ví dụ như tính năng quét mặt 3D ra đời để thay thế quét vân tay, đó không thực sự là đột phá
Manjunath Bhat, giám đốc phân tích tại công ty tư vấn Gartner
Cơ hội cho smartphone tầm trung
Nói như vậy không có nghĩa những chiếc smartphone ngàn đô sẽ bị “khai tử”. Apple vẫn sẽ tiếp tục ra mắt thế hệ smartphone mới với giá bán ngang ngửa, có khi hơn.
Cuối năm ngoái, Samsung tiết lộ giá bán chiếc smartphone màn hình gập đầu tiên của hãng có thể lên đến hơn 2.500 USD, gấp đôi một chiếc iPhone XS Max. Dù chưa thể đánh giá phản ứng từ thị trường, nhưng mức giá 2.500 USD chắc chắn sẽ giới hạn kha khá lượng khách hàng có thể tiếp cận.
Trong bối cảnh những chiếc smartphone flagship (cao cấp) trên thị trường chưa thực sự sở hữu tính năng tương xứng với giá bán đã tạo cơ hội cho các hãng smartphone tầm trung, giá rẻ, cung cấp nhiều sản phẩm ổn định với giá rất cạnh tranh, phần lớn trong số này đến từ Trung Quốc.
Chẳng phải ngẫu nhiên mà trong vài năm, Huawei đã vượt lên Apple để trở thành hãng có doanh số thứ hai thế giới, chỉ sau Samsung. Và thị trường còn đó nhiều cái tên khác đủ sức khiến các ông lớn xem lại chiến lược giá bán của mình.
Dù thị trường đã bão hòa, smartphone vẫn sẽ giữ vị trí quan trọng trong nhiều năm tới vì những lợi ích của mình, bất chấp sự ra đời của những thiết bị mới như đồng hồ thông minh. Do vậy, việc doanh số smartphone đang chậm lại tuy là tín hiệu không tốt cho các nhà sản xuất, nhưng lại là tin vui cho nhân loại khi công nghệ đã giúp cuộc sống trở nên dễ dàng hơn, đồng thời cũng là lợi ích cho người tiêu dùng khi sự cạnh tranh sẽ thúc đẩy ngành công nghiệp smartphone cải tiến.
