Động thái được chờ đợi từ lâu này sẽ tạo điều kiện cho các tập đoàn bán lẻ nước ngoài mở rộng mạng lưới tại Việt Nam, khi thị trường ngày càng thu hút sự tham gia của những tên tuổi như Aeon, FamilyMart và Central Retail,…
Việt Nam sẽ nới lỏng các hạn chế đối với đầu tư nước ngoài trong lĩnh vực bán lẻ, miễn cho các tập đoàn đa quốc gia của Nhật Bản và một số quốc gia khác các thủ tục kiểm tra bổ sung khi mở thêm cửa hàng. Động thái này tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp đang có kế hoạch mở rộng quy mô lớn tại Việt Nam, theo Nikkei.
Theo đó, Chính phủ Việt Nam sẽ nới lỏng yêu cầu về Kiểm tra Nhu cầu Kinh tế (ENT) đối với các nhà bán lẻ nước ngoài khi mở cửa hàng thứ hai và các cửa hàng tiếp theo. ENT đánh giá các yếu tố như tác động của cửa hàng mới đối với khu vực xung quanh và từng được sử dụng như một công cụ để bảo vệ các nhà bán lẻ trong nước.
Trong nghị định ban hành hồi tháng 9, Việt Nam đã thực hiện cam kết trong các hiệp định quốc tế về việc miễn yêu cầu kiểm tra này đối với doanh nghiệp đến từ một số quốc gia và khu vực nhất định. Các công ty Nhật Bản đủ điều kiện vì Nhật Bản là thành viên của Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP). Biện pháp này sẽ có hiệu lực từ ngày 18/10.
Thị trường bán lẻ hút vốn, các chuỗi đẩy mạnh mở rộng
“Điều này vô cùng quan trọng khi chúng tôi đang theo đuổi kế hoạch trung hạn nhằm tăng gấp ba quy mô kinh doanh tại Việt Nam trong vòng 5 năm tới”, ông Daisuke Tezuka, Tổng Giám đốc Aeon Việt Nam, cho biết.
Aeon đặt mục tiêu vận hành 300 siêu thị tại Việt Nam vào cuối tháng 2 năm 2031. Để đạt được mục tiêu này, công ty sẽ phải mở trung bình hơn một cửa hàng mỗi tuần.
Chuỗi cửa hàng tiện lợi FamilyMart đặt mục tiêu có 300 cửa hàng chỉ riêng tại Hà Nội vào năm tài chính 2031.
Chuỗi siêu thị FujiMart, thuộc sở hữu một phần của tập đoàn thương mại Sumitomo Corp., đặt mục tiêu có 50 cửa hàng trên cả nước trong vài năm tới.
Các nhà bán lẻ khác như chuỗi cửa hàng quần áo Uniqlo cũng có thể có nhiều tự do hơn khi mở các cửa hàng độc lập. Một số công ty hiện phải thuê mặt bằng trong các trung tâm thương mại để giữ quy mô cửa hàng đủ nhỏ nhằm đáp ứng các yêu cầu của ENT.
Bà Phạm Thị Thùy Linh, phụ trách mở rộng và đối ngoại doanh nghiệp tại Central Retail Việt Nam cho biết, Central Retail của Thái Lan cũng đang đặt mục tiêu mở rộng mạnh mạng lưới tại Việt Nam. Tập đoàn này dự kiến mở tới 12 đại siêu thị và hơn gấp đôi số lượng các cửa hàng chủ lực trong ba năm tới.
“Thị phần bán lẻ hiện đại tại Việt Nam hiện chỉ khoảng 13%, so với khoảng 55% tại nước láng giềng Thái Lan. Điều này cho thấy Việt Nam vẫn còn dư địa rất lớn để phát triển bán lẻ hiện đại”, bà Linh cho biết.
“Chúng tôi nhận thấy tiềm năng lớn không chỉ tại các trung tâm kinh tế lớn như Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh, mà còn ở các thành phố và tỉnh có quy mô nhỏ hơn, nơi quá trình đô thị hóa đang diễn ra nhanh chóng”, bà nói với Nikkei Asia.
Central Retail hiện vận hành 43 đại siêu thị GO! tại Việt Nam, với diện tích mỗi cửa hàng từ 10.000 đến 35.000 m2, cùng 16 trung tâm mua sắm mini go!, thường có diện tích từ 2.000 đến 5.000 m2. Tập đoàn cũng vận hành 9 siêu thị TOPS Market và 23 cửa hàng LanChi Mart.
“Trong giai đoạn ba năm từ 2026 đến 2028, chúng tôi dự kiến mở khoảng 10-12 trung tâm mua sắm và đại siêu thị GO!, cùng với 23 đến 25 cửa hàng mini go!”, bà Linh cho biết.
Năm ngoái, Tổng Giám đốc Central Retail Corporation Suthisarn Chirathivat cho biết công ty có kế hoạch đầu tư 45-47 tỷ baht, tương đương 1,42-1,49 tỷ USD, tại Thái Lan và Việt Nam trong giai đoạn 2025 đến 2027 nhằm thúc đẩy tăng trưởng. Công ty sẽ triển khai các mô hình cửa hàng phù hợp với nhu cầu cụ thể của từng nhóm khách hàng tại mỗi khu vực.
Công ty cho biết chương trình khách hàng thân thiết tại Việt Nam đã thu hút 4,3 triệu thành viên chỉ trong chưa đầy hai tháng kể từ khi ra mắt vào tháng 11/2025. Tại Thái Lan, tổng số thành viên của chương trình này là 23 triệu người.
Việt Nam đóng góp khoảng 20% tổng doanh thu của Central Retail trong giai đoạn từ tháng 1-9/2025.
GDP bình quân đầu người của Việt Nam đạt khoảng 5.000 USD vào năm 2025, trong khi con số này tại Thái Lan gần 8.000 USD. Chính phủ Việt Nam đặt mục tiêu nâng thu nhập bình quân đầu người lên 8.500 USD vào năm 2030 và duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế ít nhất 10% mỗi năm trong 5 năm tới.
Với doanh số bán lẻ tăng trưởng hơn 10%, Việt Nam đang trở thành một thị trường tiêu dùng đầy tiềm năng, bên cạnh vai trò là một trung tâm sản xuất. Các chuỗi nhà hàng Nhật Bản như Hama-Sushi và Torikizoku cũng đã mở rộng hoạt động sang Việt Nam trong năm nay.
Ông Haruhiko Ozasa, Trưởng đại diện Tổ chức Thương mại Quốc tế Nhật Bản tại Hà Nội cho biết: “Hầu hết các yêu cầu tư vấn mà chúng tôi nhận được về việc thâm nhập thị trường Việt Nam đều liên quan đến nhu cầu nội địa. Bên cạnh đó, cũng có các thương vụ mua bán sáp nhập với các công ty trong nước nhằm phát triển kênh bán hàng và xin các giấy phép cần thiết.”
Còn đối mặt nhiều rào cản thủ tục pháp lý
Tuy nhiên, các doanh nghiệp bán lẻ nước ngoài cho biết vẫn phải đối mặt với những vướng mắc về thủ tục hành chính, đất đai và cấp phép.
“Các thủ tục liên quan đến đất đai và cấp phép đối với các dự án trung tâm mua sắm có vốn đầu tư nước ngoài vẫn tương đối phức tạp và mất nhiều thời gian, đặc biệt ở các vấn đề như quy hoạch bán lẻ hiện đại, tiền sử dụng đất và sự khác biệt trong cách thực thi chính sách giữa các địa phương. Những yếu tố này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ dự án”, bà Linh cho biết.
Bên cạnh các thủ tục liên quan đến mở cửa hàng, sự phát triển nhanh của thương mại điện tử cũng đặt ra yêu cầu hoàn thiện khung pháp lý đối với bán lẻ trực tuyến.
“Khi ngành bán lẻ nhanh chóng chuyển sang mô hình bán hàng đa kênh, khung pháp lý đối với thương mại điện tử và bán lẻ trực tuyến vẫn đang được hoàn thiện”, bà Linh nói. “Doanh nghiệp cần một môi trường pháp lý rõ ràng, nhất quán và bình đẳng giữa các kênh trực tuyến và trực tiếp để bảo đảm cạnh tranh công bằng và khuyến khích tuân thủ quy định.”
Doanh số bán hàng đa kênh chiếm 13% tổng doanh số của Central Retail tại Việt Nam trong năm 2025. “Trọng tâm của chúng tôi trong ba năm tới là duy trì tăng trưởng doanh thu, đồng thời nâng tỷ trọng của các kênh trực tuyến, với sự hỗ trợ của dịch vụ giao hàng nhanh và các công cụ dựa trên dữ liệu như gợi ý sản phẩm được cá nhân hóa”, bà Linh cho biết.
FamilyMart cũng kỳ vọng những thay đổi về quy định sẽ mở ra thêm dư địa phát triển. “Chúng tôi dự đoán rằng các quy định khác đang gây cản trở việc mở cửa hàng cũng sẽ được xem xét lại”, ông Yoshinori Kitajima, người đứng đầu FamilyMart Việt Nam, cho biết.
