Mỹ – Trung chưa vượt qua bất đồng dù ông Trump – Tập nồng ấm

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình hôm qua công bố đạt thỏa thuận thương mại song phương trị giá 250 tỷ USD. Tuy nhiên, bất chấp những nghi thức chào đón hiếm có và hàng loạt thỏa thuận có giá trị, ông Trump và ông Tập vẫn chưa thể vượt qua những khác biệt lớn trong hàng loạt vấn đề, từ cách tiếp cận  thị trường Trung Quốc, an ninh mạng cho tới vấn đề trên bán đảo Triều Tiên, SCMP đưa tin.

Dù còn nhiều chia rẽ, dường như lãnh đạo Mỹ và Trung Quốc vẫn thống nhất để đem tới kết quả tích cực cho chuyến thăm đầu tiên của ông Trump tới Bắc Kinh. Tổng thống Mỹ và phu nhân được người đồng cấp Trung Quốc tiếp đón tại Đại lễ đường Nhân dân Bắc Kinh với các loạt đại bác chào mừng. Tổng thống Trump cũng trở thành nhà lãnh đạo nước ngoài đầu tiên được dùng quốc yến trong Tử Cấm Thành.

Ông Trump và ông Tập dành nhiều lời ca ngợi cho nhau trong buổi họp báo sau chuyến thăm, nhưng không trả lời bất cứ câu hỏi nào và chỉ đưa ra các tuyên bố. Tổng thống Trump bày tỏ rằng ông cảm thấy “vô cùng ấm áp” và vinh dự khi được ở bên cạnh ông Tập trong một cuộc hội đàm có rất nhiều “chất xúc tác” làm tăng cường sự gần gũi giữa hai bên.

Trong cuộc họp báo, ông Trump thậm chí còn gọi ông Tập là “người rất đặc biệt”. Khi nhắc đến vấn đề thâm hụt thương mại, ông nói ông “không đổ lỗi cho Trung Quốc”. Trong khi đó, Chủ tịch Trung Quốc khẳng định mối quan hệ Trung – Mỹ đang “ở điểm khởi đầu lịch sử mới”, đồng thời nhấn mạnh hợp tác là “lựa chọn đúng đắn duy nhất” cho cả Bắc Kinh và Washington.

Tổng thống Trump duyệt  đội danh dự. Ảnh: SCMP.

Với 15 thỏa thuận được ký kết, đây là một trong những chuyến thăm có nhiều kết quả nhất của một tổng thống Mỹ tới Trung Quốc. “Tôi tin rằng chúng ta sẽ có khả năng giải quyết nhiều vấn đề, thậm chí tất cả vấn để hóc búa của thế giới trong thời gian tới”, ông Trump tuyên bố.

Tuy nhiên, giới phân tích cảnh báo hầu hết các thỏa thuận đều không có tính ràng buộc và phải mất nhiều năm để hiện thực hóa. Bên cạnh đó, chúng cũng chưa thể giải quyết những bất đồng về thương mại và quan hệ quốc tế giữa Mỹ và Trung Quốc.

Tổng thống Mỹ nhắc đến quan hệ thương mại “không công bằng” giữa Washington với Bắc Kinh, cho rằng sự thâm hụt thương mại một chiều này đã gây những tác động tiêu cực tới người lao động và doanh nghiệp Mỹ. Chủ tịch Tập Cận Bình tuyên bố nền kinh tế Trung Quốc sẽ trở nên cởi mở và minh bạch hơn với doanh nghiệp nước ngoài, đồng thời chào đón Mỹ tham gia “Sáng kiến Vành đai và Con đường”.

Ông Trump cảm ơn ông Tập vì nỗ lực hạn chế thương mại với Triều Tiên, cắt mọi quan hệ ngân hàng với Triều Tiên. Tuy nhiên, ông chủ Nhà Trắng vẫn kêu gọi nhà lãnh đạo Trung Quốc hành động hơn nữa bởi Bắc Kinh “có thể giải quyết vấn đề này dễ dàng và nhanh chóng nếu tích cực hành động”.

Chính quyền Mỹ tin ảnh hưởng về kinh tế từ Trung Quốc tới Triều Tiên là mấu chốt để ngăn chương trình hạt nhân và tên lửa của Bình Nhưỡng. Ông Orville Schell, chuyên gia về Trung Quốc thuộc Hiệp hội châu Á tại Mỹ, cho rằng hai nước có thể thống nhất mục tiêu phi hạt nhân hóa Triều Tiên, nhưng “có những bất đồng rất lớn về phương thức để đạt được những mục tiêu đó”.

Hai nhà lãnh đạo chưa giải quyết được hết bất đồng Mỹ – Trung. Ảnh minh họa: SCMP.

Tổng thống Trump cam kết duy trì chính sách “một Trung Quốc” trong vấn đề Đài Loan, trong khi Chủ tịch Tập đồng ý tăng cường hợp tác an ninh quân sự với Mỹ, bao gồm các hoạt động gìn giữ hòa bình và chống khủng bố ở Trung Đông. Ông Schell cho rằng Tổng thống Trump có quan hệ cá nhân khá tốt với Chủ tịch Trung Quốc, nhưng dường như quan hệ Mỹ – Trung chưa được cải thiện nhiều.

Chuyến thăm của Tổng thống Mỹ mang lại nhiều kết quả tốt đẹp, nhưng nó chưa thể giúp cải thiện quan hệ song phương. “Điều này có thể đặt ra nghi vấn trong những người ủng hộ ông Trump, đặc biệt là Steve Bannon, rằng Tổng thống Mỹ chưa đủ cứng rắn với Trung Quốc trong các vấn đề kinh tế, chủ đề then chốt tạo nên sự cạnh tranh giữa hai nước”, ông Richard Bush, chuyên gia về Trung Quốc ở Viện Brookings, nhận định.

Tử Quỳnh/VNE