Ngày đầu cấp giấy kiểm định điện tử có hơn 19.500 phương tiện được kiểm định, hệ thống cơ bản ổn định sau sự cố kỹ thuật.
Từ ngày 2/3/2026, toàn bộ các cơ sở đăng kiểm trên cả nước chính thức triển khai cấp Giấy chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường bản điện tử cho xe cơ giới và xe máy chuyên dùng, đồng thời áp dụng lộ trình quy chuẩn khí thải mới theo Quyết định số 43/2025/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.
Theo báo cáo của Cục Đăng kiểm Việt Nam gửi Bộ Xây dựng, công tác chuẩn bị đã được triển khai đồng bộ về thể chế, hạ tầng kỹ thuật và nhân lực trước thời điểm chính thức áp dụng.
Đồng bộ triển khai cấp giấy điện tử và kiểm soát khí thải mới
Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị và Quyết định số 43/2025/QĐ-TTg ngày 28/11/2025 (có hiệu lực từ 1/3/2026), Cục Đăng kiểm Việt Nam đã nghiên cứu, đề xuất sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật liên quan đến kiểm định và cải tạo xe cơ giới, bảo đảm đúng lộ trình áp dụng mức khí thải và quy định dấu hiệu nhận biết phương tiện đạt chuẩn.
Song song đó, hệ thống phần mềm quản lý kiểm định được nâng cấp, tích hợp chức năng cấp Giấy chứng nhận kiểm định điện tử (GCN điện tử) có mã QR để xác thực trực tuyến. Chủ xe có thể tra cứu GCN điện tử trên trang web của Cục và in ra khi cần thiết. Trường hợp có nhu cầu bản giấy, cơ sở đăng kiểm sẽ in trực tiếp từ phần mềm (không dùng phôi) và đóng dấu xác nhận.
GCN thể hiện rõ mức khí thải phương tiện đạt được (ví dụ: mức 3, mức 4…), góp phần minh bạch hóa thông tin và hỗ trợ công tác tuần tra, kiểm soát.
Chuẩn bị đồng bộ về công nghệ, thiết bị và nguồn lực
Về hạ tầng công nghệ thông tin, hệ thống được hoàn thiện, yêu cầu các cơ sở đăng kiểm chuẩn bị điều kiện ký số để áp dụng cấp GCN điện tử.
Về thiết bị kiểm tra khí thải, các đơn vị được yêu cầu rà soát quy trình, nâng cấp phần mềm thiết bị, bổ sung cảm biến tốc độ, nhiệt độ, oxy và thiết bị đo khí thải, bảo đảm đáp ứng phương pháp kiểm tra theo QCVN 85:2025/BNNMT và hướng dẫn của Cục Đăng kiểm Việt Nam.
Quy trình kiểm tra khí thải cũng được hướng dẫn chi tiết: đo gia tốc tự do đối với động cơ diesel; đo không tải tốc độ thấp và cao đối với động cơ xăng; giám sát chu trình đo và ghi nhận giá trị theo quy định.
Về nhân lực, các lớp tập huấn đã được tổ chức cho Sở Xây dựng, cơ sở đăng kiểm và đăng kiểm viên trên toàn quốc trong các ngày 4–7/2/2026 và ngày 28/2/2026. Nhiều cơ sở chủ động chạy thử hệ thống xuyên đêm và trong ngày nghỉ để bảo đảm sẵn sàng vận hành từ 2/3.
Phát sinh lỗi kỹ thuật trong ngày đầu
Tuy nhiên, trong ngày đầu triển khai đã phát sinh một số lỗi kỹ thuật, khiến thời gian thực hiện kiểm định kéo dài hơn.
Nguyên nhân được xác định do đồng thời nâng cấp phần mềm, đường truyền, đồng bộ dữ liệu trên toàn hệ thống, dẫn đến nghẽn kết nối và chậm đồng bộ dữ liệu. Hệ thống cấp GCN điện tử cũng phát sinh lỗi khi xử lý số lượng lớn dữ liệu cùng lúc, có thời điểm quá tải cục bộ.
Một số lỗi xuất hiện trong quá trình tích hợp chức năng mới như ký số, xác thực mã QR, liên thông dữ liệu và nội dung tem kiểm định. Dù vậy, các phương tiện vẫn được kiểm định đầy đủ các công đoạn chuyên môn; việc in tem và xuất GCN điện tử có thể chậm do hệ thống chưa xử lý hoàn tất.
Theo ghi nhận, các lỗi phát sinh trong buổi sáng ngày 2/3 đã được cải thiện đáng kể vào buổi chiều và tiếp tục được xử lý trong ngày.
Số liệu trên hệ thống cho thấy, Ngày 2/3/2026 có 19.533 phương tiện được kiểm định, 13.616 GCN đã phát hành, 1.173 GCN đã cấp nhưng chưa phát hành, 3.647 phương tiện đã đồng bộ lên hệ thống nhưng chưa xử lý, 969 phương tiện đang trình ký, 128 trường hợp ở trạng thái xử lý khác (từ chối, cập nhật dữ liệu)
Đến thời điểm báo cáo ngày 3/3/2026 đã có 11.102 phương tiện được kiểm định, 7.345 GCN đã phát hành, 1.091 GCN đã cấp chưa phát hành, 1.593 phương tiện chờ xử lý, 1.024 phương tiện đang trình ký, 49 trường hợp ở trạng thái xử lý khác.
Theo Cục Đăng kiểm Việt Nam, đến sáng 3/3, các lỗi kỹ thuật đã được khắc phục cơ bản, hệ thống vận hành ổn định trở lại, việc cấp GCN điện tử diễn ra thông suốt, chủ xe có thể tra cứu ngay sau khi được cấp.
Để tránh ách tắc và không làm ảnh hưởng đến người dân, cơ quan đăng kiểm áp dụng giải pháp tạm thời: với các trường hợp đã hoàn tất kiểm định nhưng chưa cấp được GCN điện tử do sự cố hệ thống, vẫn cấp Tem kiểm định cho chủ xe; GCN điện tử sẽ được bổ sung sau trên hệ thống. Trên GCN vẫn ghi đầy đủ kết quả, ngày kiểm định và ngày cấp, bảo đảm quyền lợi của chủ phương tiện.
Cục Đăng kiểm Việt Nam cho biết trong giai đoạn đầu có thể còn phát sinh một số vướng mắc kỹ thuật, song sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các đơn vị liên quan để khắc phục nhanh nhất, bảo đảm hoạt động kiểm định diễn ra thông suốt, đúng quy định.
Thiên Tuấn / Tri thức và cuộc sống
