Nhà Trắng đang thúc đẩy tiến hành thanh tra trụ sở Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tại Washington, sau khi Tổng thống Donald Trump cáo buộc ngân hàng trung ương này đã quản lý sai quỹ cải tạo công trình với tổng chi phí ước tính lên tới 2,5 tỷ USD.
Động thái trên diễn ra trong bối cảnh ông Trump nhiều lần thất bại trong nỗ lực gây áp lực buộc Chủ tịch Fed Jerome Powell từ chức, đồng thời kêu gọi ông Powell và các quan chức liên quan nhanh chóng hạ lãi suất.
Tuy nhiên, ông Powell cảnh báo rằng việc nới lỏng chính sách tiền tệ quá sớm có thể làm gia tăng lạm phát, mà một phần nguyên nhân đến từ các chính sách thuế quan do chính quyền Tổng thống Trump áp đặt.
Đáp lại lập trường cứng rắn của Chủ tịch Fed, ông Trump đã nhiều lần đe dọa sẽ sa thải ông Powell.
Phát biểu ngày 17/7, sau khi có thông tin cho rằng ông Trump đã đề cập ý tưởng sa thải ông Powell với một số nghị sĩ Cộng hòa tại Hạ viện, Tổng thống Trump đã trả lời rằng: “Tôi không loại trừ khả năng đó, nhưng tôi nghĩ điều đó khó xảy ra, trừ khi ông ấy phải từ chức vì gian lận”.
Cùng ngày, ông Russell Vought, Giám đốc Văn phòng Quản lý và Ngân sách Nhà Trắng, cho biết chính quyền muốn tiến hành một cuộc kiểm tra tại chỗ đối với dự án cải tạo đang gặp nhiều vướng mắc tại Fed.
“Tôi nghĩ Tổng thống đã nói rất rõ vào hôm qua: ông ấy khó có khả năng sa thải Chủ tịch, nhưng ông ấy có những lo ngại nghiêm túc về cách ông Powell điều hành Fed”, ông Vought nhấn mạnh.
Bất chấp những tuyên bố cứng rắn từ Nhà Trắng, Tổng thống Trump được cho là sẽ phải đối mặt với nhiều rào cản pháp lý nếu thực sự muốn phế truất Chủ tịch Fed.
Tòa án Tối cao Mỹ, trong phán quyết đưa ra hồi mùa xuân năm nay, khẳng định rằng dù Tổng thống có quyền sa thải một số quan chức thuộc các cơ quan hành pháp, chẳng hạn như thành viên Hội đồng Quan hệ Lao động Quốc gia, nhưng Fed là một trường hợp đặc biệt.
Nếu Tổng thống Trump cố ý sa thải Chủ tịch Fed Powell, ông có thể phải đối mặt với một cuộc chiến pháp lý phức tạp trước Tòa án Tối cao.
Trong khi đó, các nhà đầu tư tại Phố Wall dường như không ủng hộ ý tưởng ông Trump sa thải Chủ tịch Fed. Ngay sau khi thông tin này xuất hiện vào chiều 16/7, thị trường chứng khoán Mỹ đã lập tức giảm điểm.
Giám đốc điều hành JPMorgan Chase, ông Jamie Dimon, bày tỏ quan điể: “Sự độc lập của Fed là cực kỳ quan trọng, không chỉ đối với Chủ tịch Fed đương nhiệm, người mà tôi rất kính trọng, mà còn đối với những người kế nhiệm”.
Nhiệm kỳ hiện tại của ông Powell dự kiến kết thúc vào tháng 5/2026, nhưng ông Trump dường như đang tận dụng những tranh cãi xoay quanh dự án cải tạo trụ sở Fed để làm suy yếu vị thế của Chủ tịch Fed.
Dự án này ban đầu được ước tính tiêu tốn 1,9 tỷ USD khi được phê duyệt trong ngân sách năm 2019, nhưng sau đó tổng chi phí đã tăng lên tới 2,5 tỷ USD. Fed cho biết việc cải tạo bao gồm hai tòa nhà “chưa từng được cải tạo toàn diện kể từ khi xây dựng vào những năm 1930”.
Phát biểu ngày 16/7, ông Trump nói rằng: “Có khả năng đã xảy ra gian lận liên quan đến khoản chi 2,5 tỷ USD này”.
Ông cũng tiếp tục chỉ trích Chủ tịch Fed, gọi ông Powell là một “chủ tịch tồi tệ” và bày tỏ sự ngạc nhiên vì từng bổ nhiệm ông vào vị trí này.
Thực tế, chính ông Trump là người đã bổ nhiệm ông Powell vào năm 2018, và đến năm 2022, cựu Tổng thống Joe Biden đã gia hạn nhiệm kỳ của ông Powell thêm một lần nữa.
