Sau gần 10 năm trên cương vị tổng thư ký Liên Hợp Quốc, ông Ban Ki Moon lần đầu bày tỏ sự thất vọng vì nhiều lãnh đạo thế giới chăm lo cho quyền lực hơn đời sống của người dân.
Theo AP, Tổng thư ký Liên Hợp Quốc mới đây đã thẳng thắn chia sẻ thành công và hạn chế của mình trên cương vị lãnh đạo, cũng như thực trạng của thế giới và những nỗi thất vọng của ông với nhiều nhà lãnh đạo lớn.
“Mọi người nói tôi im lặng và không lên tiếng về vấn đề nhân quyền nhưng tôi hoàn toàn có thể đáp lại rằng tôi đã phát biểu nhiều hơn bất cứ lãnh đạo phương Tây nào, những người vẫn còn đang ‘rất thận trọng’… Không ai có thể mạnh dạn lên tiếng như tôi”, ông Ban khẳng định.
Tổng thư ký không quyền lực tuyệt đối
Ông Ban nhấn mạnh thế giới không thể kỳ vọng vào một tổng thư ký “có quyền lực tuyệt đối” vì các quốc gia mới nắm quyền quyết định, Liên Hợp Quốc không tự thực hiện những kiến nghị và chính sách của mình.
Tổng thư ký cho biết Liên Hợp Quốc có thể phát huy hiệu quả hơn nhiều nếu như đạt được một số “quá trình ra quyết định hợp lý hơn” thay vì chỉ luôn trông chờ vào sự đồng thuận trong nhiều vấn đề.
Cơ chế cũ này khiến cho một nước bất kỳ có quyền thay đổi hoặc phủ quyết quyết định được nhiều quốc gia khác tán thành. “Điều đó liệu có công bằng không khi mà trong thế kỷ 21 chúng ta có 193 quốc gia thành viên?”, ông Ban Ki Moon nói.
Ngày 12/9, nhiều nhóm nhân quyền đã chỉ trích việc hội nghị Thượng đỉnh Liên Hợp Quốc về người tị nạn và di cư không thông qua một tuyên bố chung nào do không đạt được đồng thuận. Kết quả hội nghị chỉ dừng lại ở việc thông qua đề xuất phân bổ 10% người tị nạn trên thế giới mỗi năm của ông Ban.
Trong một cuộc phỏng vấn gần đây, người đứng đầu Liên Hợp Quốc nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đối thoại trực tiếp giữa các nhà lãnh đạo thế giới. Những cuộc họp có thể giúp nâng cao nỗ lực chấm dứt xung đột, giảm thiểu đói nghèo hay biến đổi khí hậu.
Muốn táo rụng, phải rung cây
“Tôi từng nói có thể đưa ra cả trăm tuyên bố ở đây, nhưng nếu bạn thực sự muốn trái táo rụng xuống, bạn phải… rung cây táo”, ông nói. Tổng thư ký thẳng thắn nhận định tình trạng mất ổn định trên thế giới hiện nay bắt nguồn từ những nhà lãnh đạo chứ không phải từ người dân.
Đối với nhiều lãnh đạo, thứ mà họ cần nhất chính là quyền lực. “Một khi được bầu lên, họ sẽ có quyền lãnh đạo… đa số đều tham nhũng và không tôn trọng tiếng nói của người dân”, ông Ban chỉ trích.
Khi đề cập đến cuộc xung đột kéo dài 5 năm qua ở Syria, ông Ban bày tỏ thất vọng và nêu rõ xung đột chưa thể kết thúc là do sự thiếu tôn trọng nguyên tắc chung từ phía chính phủ Syria.
Cựu ngoại trưởng Hàn Quốc nói đánh giá về di sản mà ông là công việc của những nhà sử học. Ông nói những vấn đề ông chú ý nhiều là: nỗ lực giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu, xây dựng 169 mục tiêu chống đói nghèo, bảo vệ môi trường, bình đẳng giới, quản lý hiệu quả dự kiến hoàn thành vào năm 2030 và thành lập Cơ quan Phụ nữ Liên Hợp Quốc.
Bên cạnh đó, tổng thư ký cũng thừa nhận bạo lực ở châu Phi, lạm dụng phụ nữ, trẻ em gái, dịch tả ở Haiti là những điều mà Liên Hợp Quốc chưa giải quyết triệt để trong nhiệm kỳ của ông.
Sau khi kết thúc nhiệm kỳ, ông Ban chia sẻ sẽ trở về quê nhà Hàn Quốc và nỗ lực thúc đẩy hòa giải giữa hai miền Triều Tiên nếu có cơ hội dù trên tư cách của một công dân bình thường.
Tổng thư ký nói khi còn đương nhiệm, ông không muốn chỉ trích tất cả nhiều nhà lãnh đạo nhưng khi rời nhiệm sở, ông có thể phát ngôn tự do hơn.
Mai Anh
Theo Zing
