Quy mô nền kinh tế bí ẩn của Triều Tiên

Ngày mai (12/6), Tổng thống Mỹ – Donald Trump và nhà lãnh đạo Triều Tiên – Kim Jong Un sẽ có cuộc gặp lịch sử tại Singapore. Sự kiện này được kỳ vọng sẽ thuyết phục Triều Tiên mở cửa nền kinh tế nổi tiếng bí ẩn này.

Triều Tiên đã ngừng công bố các số liệu thống kê chi tiết từ thập niên 60. Bốn thập kỷ qua, báo cáo ngân sách quốc gia hàng năm của nước này chỉ tiết lộ vài con số về nguồn thu và chi tiêu. Từ đầu những năm 2000, Chính phủ nước này thậm chí bỏ hẳn số liệu chính xác về từng khoản, chỉ giữ lại phần trăm thay đổi của mỗi lĩnh vực qua từng năm.

Công nhân trong một nhà máy sợi ở Bình Nhưỡng (Triều Tiên). Ảnh: Reuters

Sự khan hiếm thông tin khiến các nhà kinh tế không còn lựa chọn nào khác ngoài việc kết hợp những gì được công bố với ước tính về sản lượng công nghiệp, nông nghiệp dựa trên ảnh chụp vệ tinh, ảnh nhiệt và cả hệ thống tình báo, Marcus Noland – một chuyên gia về Triều Tiên tại Viện Kinh tế Quốc tế Peterson cho biết.

Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc được coi là nguồn dữ liệu đáng tin cậy nhất về nước này. Họ sử dụng số liệu do Chính phủ cung cấp, kết hợp với cơ quan tình báo để đưa ra các con số ước tính. Lee Seog-Ki – nhà nghiên cứu cấp cao tại Viện Thương mại và Kinh tế Công nghiệp Hàn Quốc cho biết các thông tin này rất đa dạng, từ lưu lượng nước chảy qua đập, khói thải ra từ các ống khói đến diện tích ruộng lúa.

Dù vậy, kể cả khi các số liệu đã được tạo ra, chúng cũng rất khó so sánh. Có tổ chức ước tính GDP Triều Tiên theo nội tệ, cơ quan khác lại tính theo tỷ giá với đôla thời đó, hoặc điều chỉnh theo lạm phát. Dưới đây là tỷ lệ giữa GDP Hàn Quốc và Triều Tiên qua từng năm, theo tính toán của Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc, Liên hợp Quốc (UN), Maddison Project, Bộ Ngoại giao Mỹ và CIA.

Trong giai đoạn 26 năm này, Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc luôn ước tính kinh tế Triều Tiên lớn hơn 1,8 lần so với con số Liên hợp Quốc đưa ra. Các cơ quan này đều thừa nhận sự chênh lệch lớn là do có quá nhiều dữ liệu không chắc chắn. CIA cũng cho biết GDP ước tính theo ngang giá sức mua (PPP) của Triều Tiên – 40 tỷ USD – đã được làm tròn đáng kể.

Việc thiếu số liệu cũng khiến các nhà kinh tế học gần như không thể biết trung bình, một người Triều Tiên kiếm được bao nhiêu mỗi năm. Dưới đây là số liệu ước tính năm 2011 của Maddison Project, Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc, Bộ Ngoại giao Mỹ và Liên hợp Quốc (UN):

Các số liệu thương mại cũng không đáng tin cậy hơn là bao, dù các đối tác thương mại với Triều Tiên đều phải công bố kim ngạch xuất nhập khẩu. Có nhiều lý do cho việc này, như các Chính phủ thi thoảng vẫn xếp lẫn hai miền Triều Tiên khi ra báo cáo, hoặc họ muốn giấu để tránh vi phạm các lệnh trừng phạt quốc tế.

Dưới đây là tổng kim ngạch thương mại hàng hóa của Triều Tiên, theo số liệu ước tính của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Liên hợp Quốc (UN) và Trung tâm Xúc tiến Thương mại Hàn Quốc (KOTRA) qua các năm.

Hà Thu (theo Bloomberg)/VNE