Căng thẳng leo thang tại Trung Đông đã kích hoạt làn sóng mua mạnh trên thị trường năng lượng, đẩy giá dầu tăng gần 7% chỉ sau một phiên. Trong khi đó, áp lực chốt lời gia tăng trên thị trường nông sản đã kéo giá lúa mì đảo chiều suy yếu nhanh. Đóng cửa, MXV-Index tăng hơn 0,7% lên 2.650 điểm, nối dài chuỗi tăng sang phiên thứ ba liên tiếp.
Thị trường năng lượng nóng do lo ngại gián đoạn nguồn cung
Không nằm ngoài dự đoán, diễn biến căng thẳng tại Trung Đông đã thực sự làm nóng thị trường năng lượng toàn cầu. Kết thúc phiên giao dịch ngày hôm qua, giá dầu WTI tăng gần 6,3%, vượt mốc 71,2 USD/thùng; trong khi giá dầu Brent leo lên 77,8 USD/thùng, tương ứng mức tăng hơn 6,8%. Cả hai mặt hàng đều chạm mức cao nhất kể từ tháng 6/2025.
Theo ghi nhận từ Sở Giao dịch hàng hóa Việt Nam (MXV), phản ứng của thị trường chủ yếu xuất phát từ lo ngại rủi ro nguồn cung gia tăng sau các cuộc không kích giữa Israel và Iran. Đáng chú ý, phía Iran đã phát đi cảnh báo về khả năng gián đoạn hoạt động vận chuyển tại eo biển Hormuz – tuyến trung chuyển khoảng 20% sản lượng dầu toàn cầu.
Tuy nhiên, việc giá dầu chỉ tăng quanh mức 6-7% cho thấy thị trường vẫn giữ tâm lý thận trọng, phản ánh quan điểm rằng nguy cơ phong tỏa toàn diện eo biển Hormuz hiện chưa trở thành hiện thực. Bên cạnh đó, năng lực dự phòng từ các quốc gia sản xuất lớn và kỳ vọng can thiệp từ cộng đồng quốc tế cũng phần nào kìm hãm đà tăng quá nóng của giá dầu.
Sức nóng từ Trung Đông không chỉ lan rộng trên thị trường dầu thô mà còn ảnh hưởng tới các mặt hàng năng lượng khác. Trong phiên giao dịch đầu tháng 3 trên Sở Giao dịch hàng hóa New York (NYMEX), giá xăng và khí tự nhiên đồng loạt tăng hơn 3,5%. Đáng chú ý, giá dầu ít lưu huỳnh tăng vọt hơn 16,4%, chạm mức 865 USD/tấn, kéo theo giá dầu diesel lên mức cao nhất trong vòng hai năm.
Bên cạnh đó, căng thẳng khu vực cũng đang làm gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu. Nhiều tập đoàn vận tải biển lớn như Maersk, Hapag-Lloyd và CMA CGM đã phải điều chỉnh tuyến vận chuyển, tránh khu vực Biển Đỏ và kênh đào Suez, chuyển hướng qua Mũi Hảo Vọng. Việc kéo dài hải trình không chỉ làm tăng chi phí nhiên liệu mà còn gây áp lực lên giá vận tải và thời gian giao hàng.
Ở chiều ngược lại, yếu tố nguồn cung vẫn đóng vai trò lực cản nhất định đối với đà tăng của giá dầu. Trước khi căng thẳng leo thang, Tổ chức Các nước xuất khẩu dầu mỏ và đối tác (OPEC+) đã đạt được thỏa thuận tăng sản lượng thêm 206.000 thùng/ngày từ tháng 4. Tuy nhiên, trong bối cảnh địa chính trị phức tạp hiện nay, khả năng triển khai thực tế của thỏa thuận này đang bị đặt dấu hỏi, đặc biệt khi rủi ro gián đoạn nguồn cung tại khu vực Trung Đông vẫn hiện hữu.
Giá lúa mì điều chỉnh giảm sau giai đoạn tăng nóng
Ở chiều ngược lại, trên thị trường nông sản, giá lúa mì ghi nhận phiên điều chỉnh mạnh sau giai đoạn tăng nóng trước đó. Cụ thể, giá lúa mì Chicago kỳ hạn tháng 5 giảm 2,41% xuống 212,1 USD/tấn; trong khi giá lúa mì Kansas cùng kỳ hạn cũng giảm gần 1%, về mức 211,19 USD/tấn.
Diễn biến giá trong phiên phản ánh rõ nét sự giằng co giữa các dòng tiền trên thị trường. Trước đó, dữ liệu từ Báo cáo Cam kết của thương nhân (COT) cho thấy các quỹ đầu tư đã mạnh tay thu hẹp vị thế bán khống, với tổng khối lượng mua bù (short covering) lên tới 50.750 hợp đồng. Động thái này góp phần đẩy giá lúa mì tăng mạnh trong giai đoạn đầu phiên.
Tuy nhiên, khi giá chạm vùng cao nhất trong vòng 8 tháng, áp lực bán đã nhanh chóng quay trở lại. Lực bán này chủ yếu đến từ hoạt động chốt lời của phe mua (long liquidation) kết hợp với lực cung thực trên thị trường, khiến giá đảo chiều và xóa sạch mức tăng trước đó.
Bên cạnh đó, chỉ số Dollar Index (DXY) phục hồi lên mức 98,56, cũng tạo áp lực đáng kể lên giá lúa mì Mỹ. Đồng USD mạnh lên làm suy giảm sức cạnh tranh của hàng hóa Mỹ trên thị trường quốc tế, qua đó tác động tiêu cực đến giá kỳ hạn.
Về cung cầu, triển vọng mùa vụ tại Mỹ đang có dấu hiệu cải thiện nhờ điều kiện thời tiết thuận lợi hơn. Ngoài ra, số liệu xuất khẩu kém tích cực cũng gây sức ép lên giá. Theo Báo cáo Kiểm tra xuất khẩu của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), khối lượng lúa mì xuất khẩu trong tuần kết thúc ngày 26/2 đạt hơn 344.270 tấn, giảm mạnh so với tuần trước. Sự suy yếu trong ngắn hạn này đã làm giảm động lực hỗ trợ giá, bất chấp lũy kế niên vụ vẫn cao hơn cùng kỳ năm ngoái.
Đáng chú ý, rủi ro gián đoạn tại eo biển Hormuz cũng có thể tác động gián tiếp tới thị trường nông sản thông qua kênh chi phí đầu vào. Nếu giá năng lượng và phân bón tăng, chi phí sản xuất nông nghiệp sẽ bị đẩy lên, từ đó gây áp lực lên dòng tiền của nông dân. Trong bối cảnh đó, xu hướng bán mạnh hàng giao ngay để bảo đảm thanh khoản có thể gia tăng, khiến nguồn cung ngắn hạn dồi dào hơn và tiếp tục gây sức ép lên giá lúa mì kỳ hạn.
