Ngày 1/10, giá vàng thế giới tiếp tục lập đỉnh mọi thời đại, kéo dài mức tăng gần 400 USD/ounce trong tháng 9/2025. Đây là mức tăng mạnh nhất theo tháng trong hơn một thập kỷ, diễn ra trong bối cảnh chính phủ Mỹ bước vào tình trạng “shutdown” (tức đóng cửa chính phủ) và bất ổn địa chính trị toàn cầu lan rộng.
Giá vàng tiếp tục lập đỉnh mới
Trong phiên giao dịch 1/10, giá vàng có lúc tiệm cận mốc 3.900 USD/ounce trước khi điều chỉnh về 3.870 USD, duy trì mức tăng 1,1% so với phiên trước. Tính riêng trong tháng 9, kim loại quý này đã tăng tới 396 USD/ounce, tương đương 11,6%, mức tăng mạnh nhất kể từ tháng 1/2012.
Con số này cũng vượt qua các đợt tăng đáng chú ý trong lịch sử gần đây như tháng 7/2020 hay tháng 2/2016. Theo thống kê, kể từ khi cựu Tổng thống Mỹ Richard Nixon chấm dứt cơ chế neo vàng vào USD năm 1971, chỉ có 18 lần giá vàng tăng mạnh hơn tháng 9/2025, trong đó mới chỉ 2 lần diễn ra trong thế kỷ 21.
Tháng 9 vừa qua cũng ghi nhận mức biến động đặc biệt: trong 22 phiên giao dịch tại London, có tới 11 phiên vàng lập đỉnh mới, con số cao nhất kể từ tháng 11/2009 và chỉ kém kỷ lục 12 lần được thiết lập hồi tháng 10/1978.
Không chỉ vàng, các thị trường tài chính toàn cầu cũng phản ứng mạnh trước những biến động chính trị – kinh tế. Chỉ số MSCI World, đại diện cho nhóm cổ phiếu các nền kinh tế phát triển, đã tăng 3,1% trong tháng 9, quay trở lại mức kỷ lục ghi nhận hôm 29/9.
Trong khi đó, hợp đồng tương lai chỉ số S&P500 giảm 0,4% trước giờ mở cửa New York, đồng USD tiếp tục suy yếu, còn lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 2 năm lùi về mức 3,55%/năm, mức thấp nhất trong hai tuần.
Không chỉ dừng lại ở vàng, đà tăng còn được ghi nhận ở nhiều thị trường kim loại quý khác. Bạc bật tăng lên 47,5 USD/ounce, chỉ còn cách 5% so với mức đỉnh lịch sử từng ghi nhận vào tháng 4/2011 và tháng 1/1980. Trong tháng 9, bạc tăng tới 19%, mức tăng mạnh nhất kể từ tháng 12/2020.
Tương tự, bạch kim và palladium cũng phục hồi so với phiên lao dốc trước đó, giao dịch quanh 1.569 USD và 1.246 USD/ounce, gần như cân bằng so với đầu tuần.
Ở chiều ngược lại, dầu thô suy giảm mạnh. Tính từ đầu năm 2025, dầu đã mất 22,8% giá trị theo euro và 13,6% theo USD, rơi xuống đáy 4 tháng khi OPEC+ bàn thảo việc tăng sản lượng bất chấp lo ngại dư cung.
Ý nghĩa đằng sau “kênh trú ẩn số 1”
Theo nhận định của giới phân tích, sự leo thang của giá vàng không chỉ đơn thuần phản ánh cung – cầu thị trường, mà còn cho thấy tâm lý phòng thủ của nhà đầu tư trước bất ổn chính trị – kinh tế.
Theo đó, tình trạng đóng cửa chính phủ Mỹ đã làm dấy lên nhiều lo ngại. Tổng thống Donald Trump không chỉ yêu cầu các cơ quan sa thải nhân viên không thiết yếu thay vì cho nghỉ tạm thời, mà còn khiến khả năng công bố báo cáo việc làm tháng 9 bị đình trệ do Quốc hội chưa đạt được thỏa thuận ngân sách. Những động thái này làm gia tăng sự thiếu chắc chắn đối với nền kinh tế số một thế giới.
Tiếp đó, căng thẳng Nga – Ukraine và Trung Đông cũng tiếp tục phủ bóng lên thị trường. Chuyên gia Natalie Scott-Gray từ StoneX nhận xét: “Căng thẳng địa chính trị từ Trung Đông tới chiến sự Nga – Ukraine đã làm gia tăng nhu cầu tìm đến các tài sản trú ẩn an toàn, với tỷ lệ đồng – vàng hiện giảm xuống mức thấp kỷ lục”.
Các chuyên gia cũng đưa ra so sánh lịch sử cho thấy mức tăng của vàng trong tháng 9/2025 đã đưa kim loại quý này vào nhóm hiếm hoi những giai đoạn biến động mạnh nhất trong hơn 50 năm qua, sánh ngang với các cột mốc như đầu thập niên 1970, cú sốc năng lượng cuối thập niên 1970, hay cuộc khủng hoảng Brexit năm 2016.
Đáng chú ý, vàng không chỉ lập kỷ lục khi tính bằng USD, mà còn khi tính theo các đồng tiền chủ chốt khác. Trong tháng 9, giá vàng theo euro tăng 11,1%, mức cao nhất kể từ tháng 1/2015, trước khi vọt lên kỷ lục mới 3.318 euro/ounce.
Tại Anh, giá vàng tính theo bảng Anh cũng vượt mốc 2.891 bảng/ounce, tăng 11,8% trong tháng 9, mức tăng mạnh nhất kể từ tháng 6/2016, giai đoạn cú sốc Brexit từng đẩy vàng tăng gần 19%.
Diễn biến giá vàng trong tháng 9 và đầu tháng 10/2025 cho thấy kim loại quý này đang khẳng định vị thế “kênh trú ẩn số 1” của giới đầu tư toàn cầu. Trong bối cảnh kinh tế Mỹ bất ổn vì shutdown và căng thẳng địa chính trị kéo dài, dòng vốn an toàn đang tìm đến vàng mạnh mẽ hơn bao giờ hết.
Tuy vậy, việc chứng khoán toàn cầu vẫn duy trì đà tăng cũng cho thấy thị trường chưa rơi vào trạng thái hoảng loạn toàn diện. Thay vào đó, thế giới tài chính đang vận hành theo “hai nhịp”: một mặt, dòng tiền phòng thủ đổ vào vàng và bạc; mặt khác, kỳ vọng tăng trưởng vẫn giữ chân nhà đầu tư ở thị trường cổ phiếu.
