Bên cạnh đà tăng của giá vàng thế giới, giá vàng trong nước đang được hỗ trợ bởi nhiều yếu tố như thiếu nguồn cung, tâm lý FOMO hay thiếu kênh đầu tư hấp dẫn. Tuy nhiên, các chuyên gia khuyến nghị nhà đầu tư nên cân nhắc kỹ lưỡng trước khi xuống tiền mua vàng ở thời điểm hiện tại.
Đằng sau đà tăng của giá vàng
Những ngày qua, giá vàng đã trở thành chủ đề nóng trên nhiều diễn đàn mạng xã hội. Với đà tăng phi mã, giá vàng nhẫn đang tiến đến mốc 100 triệu đồng/lượng gần hơn bao giờ hết.
Chỉ trong hai ngày đầu tuần, giá vàng nhẫn đã tăng tới 2,6 triệu đồng/lượng, từ 96,5 triệu đồng/lượng lên 99,1 triệu đồng/lượng. Giá vàng miếng SJC cũng tăng từ 96 triệu đồng/lượng lên 98,2 triệu đồng/lượng.
Còn nếu tính từ đầu tháng 3 đến nay, giá vàng nhẫn và vàng miếng SJC đã tăng lần lượt 8,6 triệu đồng/lượng và 7,7 triệu đồng/lượng.
Theo giới phân tích, có nhiều nguyên nhân dẫn đến đà tăng của giá vàng trong nước những ngày gần đây. Đầu tiên, giá vàng thế giới tăng vọt, chạm mốc cao kỷ lục 3.000 USD/ounce đã trở thành động lực thúc đẩy cho đà tăng của giá vàng trong nước.
Kể từ năm 2024, thị trường vàng trong nước rơi vào tình trạng khan hiếm nguồn cung sau khi Ngân hàng Nhà nước (NHNN) tăng cường thanh, kiểm tra hoạt động kinh doanh vàng. Nhiều thương hiệu lớn như SJC, PNJ hay Bảo Tín Minh Châu liên tục rơi vào cảnh “cháy hàng”, trong khi các cửa hàng nhỏ lẻ gặp khó khăn trong việc chứng minh nguồn gốc hàng tồn kho.
Theo báo cáo của SSI Research, việc Chính phủ kiểm soát chặt nguồn gốc vàng khiến nhiều doanh nghiệp nhỏ buộc phải thu hẹp hoạt động, càng làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt vàng trên thị trường nội địa. Đáng lo ngại, ngành kinh doanh trang sức vàng tại Việt Nam có nguy cơ thiếu nguồn cung nguyên liệu trong thời gian dài, và xu hướng này được dự báo sẽ tiếp tục kéo dài trong năm tới. Nguồn cung eo hẹp khiến vàng ngày càng trở thành mặt hàng “khan hiếm”, đẩy giá lên cao.
Một nguyên nhân khác khiến thị trường vàng trong nước “khát” nguồn cung là sự thiếu hấp dẫn của các kênh đầu tư thay thế. Đầu năm nay, lãi suất huy động tại một số ngân hàng được điều chỉnh tăng, nhưng xu hướng này nhanh chóng đảo chiều, khiến gửi tiết kiệm không còn là lựa chọn hấp dẫn. Trong khi đó, bất động sản – vốn đòi hỏi nguồn vốn lớn và thời gian đầu tư dài hạn – lại không phù hợp với phần lớn nhà đầu tư nhỏ lẻ. Trong bối cảnh đó, dòng tiền nhàn rỗi tiếp tục đổ mạnh vào vàng như một kênh trú ẩn an toàn, đẩy giá kim loại quý này lên mức cao chưa từng thấy.
Bên cạnh đó, khi giá vàng liên tục lập đỉnh mới, hiệu ứng FOMO ngày càng lan rộng trong giới đầu tư. Nỗi lo bỏ lỡ cơ hội mua vào với giá tốt hơn khiến nhiều nhà đầu tư vội vàng gom vàng, đẩy nhu cầu tăng mạnh. Chính tâm lý này đã tạo ra vòng xoáy mua đuổi, càng thúc đẩy giá vàng leo thang.
Giá vàng tăng trong khi nhu cầu cao khiến việc mua, bán vàng của người dân trở nên khó khăn hơn bao giờ hết. Ghi nhận tại nhiều nhà vàng, tình trạng người mua ròng rã xếp hàng chỉ để mua được một vài chỉ vàng nhẫn bắt đầu tái diễn. Nhiều nhà vàng cũng trong tình trạng “cháy hàng”, buộc phải bán ra với số lượng “nhỏ giọt”. Thậm chí, tại Bảo Tín Minh Châu sáng 18/3, mỗi khách hàng chỉ được mua nửa chỉ.
Có nên đu đỉnh?
Mặc dù giá vàng đang ở mức cao nhất từ trước đến nay song, nhiều chuyên gia nhận định nhà đầu tư cần cân nhắc kỹ lưỡng, tránh xuống tiền vì hiệu ứng FOMO.
Thực tế, mặc dù giá vàng tăng mạnh song lợi nhuận mà người mua vàng nhận về vẫn hạn chế do chênh lệch giữa chiều mua vào – bán ra đang ở mức cao. Ở thời điểm hiện tại, chênh lệch giữa mua vào – bán ra của giá vàng nhẫn đang ở mức 2,6 triệu đồng/lượng trong khi mức chênh này đối với vàng miếng là 2,2 triệu đồng/lượng.
Nếu mua vàng nhẫn với giá 99,1 triệu đồng/lượng, trong khi giá nhà vàng mua vào tại thời điểm đó là 96,5 triệu đồng/lượng, nhà đầu tư ngay lập tức chịu thiệt 2,6 triệu đồng/lượng. Trong trường hợp giá vàng nhẫn tăng lên 100 triệu đồng/lượng, nếu giá mua vào cũng tăng tương ứng lên 97,4 triệu đồng/lượng, thì lợi nhuận thực tế nhà đầu tư nhận được chỉ là 900 nghìn đồng/lượng.
Điều này cho thấy, nếu không tính toán kỹ lưỡng, nhà đầu tư có thể rơi vào tình huống giá vàng tăng nhưng lãi chẳng được bao nhiêu, nhất là đối với những nhà đầu tư “lướt sóng” ngắn hạn.
Trước đó, trong hội nghị nhà đầu tư hồi tháng 1/2025, quỹ Dragon Capital nhận định vàng là kênh đầu tư có hiệu suất kém so với cổ phiếu, bất động sản và trái phiếu doanh nghiệp khi hiệu suất chỉ đạt 2 – 2,5 điểm trên thang điểm tối đa là 5 điểm.
Theo các chuyên gia của Dragon Capital, biến động giá kim loại quý rất khó đoán và hiệu suất đầu tư thực tế không cao như nhiều người nghĩ. Bên cạnh đó xét về mặt đầu cơ, vàng bị hạn chế bởi sự giám sát chặt chẽ của Ngân hàng Nhà nước nhằm ổn định tỷ giá.
“Có những giai đoạn giá vàng tăng rất mạnh. Tuy nhiên, nếu xét trong dài hạn với khung thời gian 10, 20, 30 hay xa hơn là 50 năm, hiệu suất của vàng không vượt trội so với các kênh đầu tư khác”, ông Lê Anh Tuấn, Giám đốc Khối Đầu tư Dragon Capital, cho hay.
Dragon Capital từng công bố thống kê từ dữ liệu 2001 – 2022 cho thấy: vàng không phải kênh đầu tư sinh lời hấp dẫn như nhiều người vẫn nghĩ. Với tỷ suất lợi nhuận trung bình chỉ khoảng 9%/năm, vàng xếp thứ hai từ dưới lên, chỉ nhỉnh hơn ngoại tệ. Đáng chú ý, giá vàng trong nước không ít lần biến động mạnh, thậm chí đi ngược xu hướng thế giới, khiến nhà đầu tư đối mặt với nhiều rủi ro. Hơn nữa, vàng chỉ mang lại lợi nhuận từ chênh lệch giá mua – bán (capital gain), chứ không tạo ra dòng tiền lãi ổn định như các kênh đầu tư khác.
Trong khi đó, các chuyên gia FIDT dự báo tăng trưởng của vàng trong năm 2025 có thể sẽ chững lại, trừ khi xảy ra các sự kiện bất ngờ như khủng hoảng tài chính hoặc nhu cầu mua mạnh từ các ngân hàng trung ương. Đối với mọi kịch bản, FIDT khuyến nghị chỉ nên phân bổ 5% danh mục vào vàng, duy trì như một lớp tài sản đảm bảo an toàn.
Khánh Tú / Vietnamfinance.vn
