Bộ Tài chính đề xuất tăng thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với một số mặt hàng có hại cho sức khỏe như rượu, bia, thuốc lá để hạn chế nhập khẩu, sản xuất, tiêu dùng. Đồng thời, cơ quan này còn đề xuất thu thuế tiêu thụ đặc biệt với nhiều mặt hàng mới như đồ uống có đường.
Bộ Tài chính đề xuất thu thuế tiêu thụ đặc biệt với đồ uống có đường
Bộ Tài chính đang lấy ý kiến về đề nghị xây dựng dự án Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi). Dự thảo này nhằm giải quyết bất cập phát sinh, khuyến khích chuyển đổi nhập khẩu, sản xuất, sử dụng sản phẩm thân thiện môi trường, hạn chế tiêu dùng hàng hóa có hại cho sức khỏe.
Bộ Tài chính cho biết, dù mặt hàng rượu, bia đã được tăng thuế tiêu thụ đặc biệt theo lộ trình từ năm 2016 đến năm 2018. Tuy nhiên trong thời gian qua, tình hình sử dụng rượu, bia ở Việt Nam vẫn ở mức cao và có xu hướng gia tăng nhanh.
Thuế rượu, bia ở Việt Nam theo tính toán của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) mới chiếm khoảng 30% giá bán lẻ, trong khi ở nhiều nước tỷ lệ thuế chiếm 40-85% giá bán lẻ.
Theo số liệu của Bộ Tài chính, Việt Nam là nước tiêu thụ bia cao nhất Đông Nam Á và thứ 3 châu Á sau Nhật Bản, Trung Quốc. Năm 2019, lượng bia tiêu thụ bình quân một người là 47,6 lít, bằng 1,2 lần năm 2015; rượu mạnh và rượu trắng là 3,4 lít, bằng 1,02 lần năm 2015.
Tại Việt Nam, rượu, bia xếp thứ 5 trong 15 yếu tố nguy cơ sức khỏe hàng đầu và gây nhiều hệ lụy nghiêm trọng như tai nạn giao thông, chấn thương, bạo lực gia đình… Do vậy, Bộ Tài chính cho rằng việc sử dụng rượu, bia cần được tiếp tục kiểm soát hơn nữa.
Đối với mặt hàng thuốc lá, WHO và Ngân hàng Thế giới (WB) khuyến nghị tỷ trọng thuế tiêu dùng nên chiếm 66-75% (từ 2/3 đến 3/4) trên giá bán lẻ thuốc lá. Theo đánh giá của WHO, WB, IMF và các đối tác phòng chống tác hại của thuốc lá thì giá bán thuốc lá của Việt Nam vẫn còn thấp do tỷ lệ thuế trên giá bán lẻ chỉ chiếm khoảng 38,85%.
Bộ Tài chính đánh giá, mặc dù đã được tăng thuế tiêu thụ đặc biệt theo lộ trình năm 2016-2019 nhưng tỷ lệ hút thuốc lá ở Việt Nam vẫn ở mức cao. Như vậy, việc sử dụng thuốc lá cần được tiếp tục kiểm soát hơn nữa.
Được biết, Việt Nam hiện đang áp dụng thuế tiêu thụ đặc biệt đối với thuốc lá là 75%, rượu 35-65%, bia là 65%.
Bên cạnh đó, cơ quan này đề xuất đánh thuế tiêu thụ đặc biệt đối với đồ uống có đường với mức thuế suất phù hợp để góp phần định hướng tiêu dùng.
Tổ chức Y tế thế giới khuyến cáo, đồ uống có đường là nguyên nhân chính gây nên tình trạng thừa cân và béo phì, là một trong những yêu tố gây bệnh tim mạch, đái tháo đường… Trong khi đó, tình hình tiêu thụ đồ uống có đường ở Việt Nam đã tăng mạnh, gấp 7 lần trong 15 năm từ mức trung bình 6,6 lít/người năm 2002 lên 50,7 lít/người năm 2018.
Tính đến năm 2021, có ít nhất 50 quốc gia trên thế giới thu thuế tiêu thụ đặc biệt đối với mặt hàng này. Tính riêng trong ASEAN, 6/10 nước đã thu thuế tiêu thụ đặc biệt đối với đồ uống có đường.
Ngoài ra, Bộ Tài chính đề xuất bổ sung sản phẩm thuốc lá mới và thiết bị, bộ phận, dung dịch của thuốc lá mới; kinh doanh dịch vụ trò chơi điện tử trên mạng vào đối tượng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt.
Cùng với đó, Bộ Tài chính đề xuất giảm thuế tiêu thụ đặc biệt với mặt hàng thân thiện môi trường như xe chạy xăng kết hợp năng lượng điện, xe điện, xe sử dụng khí thiên nhiên.
Hải Đăng / Vietnamfinance
