Bộ Công Thương vừa đưa ra thống kê về hoạt động bán hàng đa cấp trong năm 2016. Trong một năm qua, số lượng doanh nghiệp bán hàng đa cấp đã giảm 45%, chỉ còn 37 doanh nghiệp.
Cụ thể, giai đoạn cuối 2015 đến đầu năm 2016, có 67 doanh nghiệp được cấp giấy chứng nhận đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp.
Đến cuối tháng 3/2017, số doanh nghiệp bán hàng đa cấp đã giảm xuống còn 37, giảm 45% so với cuối năm 2015. Trong đó, 15 doanh nghiệp bị thu hồi giấy chứng nhận, 12 DN chủ động chấm dứt hoạt động và 3 DN tạm ngừng hoạt động.
Tổng doanh thu bán hàng đa cấp năm 2016 đạt khoảng 7.800 tỷ đồng, giảm khoảng 200 tỷ đồng so với năm 2015 (giảm 2,5%).
Doanh thu bán hàng đa cấp chủ yếu đến từ thực phẩm chức năng (59%) và mỹ phẩm (24%). Doanh thu từ đồ gia dụng chiếm 6,6%, doanh thu từ quần áo thời trang chiếm 2%, doanh thu từ thiết bị chiếm 0,5%, còn lại 8,2% là các mặt hàng khác.
Tuy nhiên lợi nhuận sau thuế của ngành chỉ đạt 177 tỷ, tương ứng 2,2% doanh thu. Trong tổng số 37 doanh nghiệp thực hiện báo cáo, chỉ có 11 doanh nghiệp có lợi nhuận. Một số doanh nghiệp có doanh thu rất cao nhưng tỉ lệ lợi nhuận trước thuế rất thấp (chỉ đạt từ 0,5% đến 3,8%). Tổng số thuế đã nộp về ngân sách Nhà nước trong năm 2016 ước đạt 881 tỷ đồng.
Trong khi đó, tổng số hoa hồng và các lợi ích kinh tế mà các doanh nghiệp này đã chi trả cho người tham gia bán hàng đạt khoảng 2.400 tỷ đồng, chiếm khoảng 31% tổng doanh thu toàn ngành. Trong đó, giá trị khuyến mại quy đổi thành tiền đạt khoảng 44 tỷ đồng, chiếm khoảng 2% tổng giá trị hoa hồng, tiền thưởng và lợi ích kinh tế.
Con số này tuy lớn về giá trị tuyệt đối nhưng nếu chia đều cho gần 640.000 người tham gia hệ thống thì thu nhập bình quân của người tham gia bán hàng đa cấp là rất không đáng kể, chỉ khoảng 3,8 triệu đồng/người/năm.
Như vậy, hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp bán hàng đa cấp là rất thấp, lợi nhuận sau thuế đạt trung bình 2,2%, có trên 50% doanh nghiệp báo cáo lỗ. Đóng góp thực sự của các doanh nghiệp này cho ngân sách Nhà nước là không đáng kể, bởi chủ yếu đến từ thuế giá trị gia tăng do người tiêu dùng chi trả chứ không phải từ thuế thu nhập doanh nghiệp.
Đại diện Cục Quản lý cạnh tranh cũng lưu ý, hoạt động bán hàng đa cấp dựa chủ yếu vào thực phẩm chức năng và mỹ phẩm (chiếm 83% doanh thu, trong đó thực phẩm chức năng chiếm tới 59%).
Tuy các giao dịch đều được thực hiện trên nguyên tắc “thuận mua, vừa bán”, Nhà nước không thể can thiệp. Vì vậy, người tiêu dùng cần lưu ý, chủ động tìm hiểu giá trị thật của sản phẩm trước khi mua hàng.
Bình Nguyên/Zing
