Bức tranh lợi nhuận quý II/2026 trên HOSE cho thấy sự phân hóa ngày càng rõ: 30 doanh nghiệp trong rổ VN30 đóng góp khoảng 165.000 tỷ đồng, tương đương 75% tổng lợi nhuận toàn sàn.
Quy mô lợi nhuận của các doanh nghiệp niêm yết trên HOSE tiếp tục tăng trong quý II/2026, nhưng thành quả không được phân bổ đồng đều. Phần lớn lợi nhuận vẫn tập trung vào nhóm doanh nghiệp vốn hóa lớn, trong khi khoảng cách với phần còn lại của thị trường ngày càng rõ nét.
Thống kê báo cáo tài chính quý II/2026 của 396 doanh nghiệp trên HOSE đã công bố kết quả kinh doanh cho thấy, 366 doanh nghiệp có lãi, trong khi 30 doanh nghiệp thua lỗ. Tổng lợi nhuận sau thuế của các doanh nghiệp này đạt khoảng 220.000 tỷ đồng.
Đáng chú ý, riêng 30 doanh nghiệp trong rổ VN30 đã đóng góp khoảng 165.000 tỷ đồng, tương đương 75% tổng lợi nhuận của toàn HOSE. Nói cách khác, chưa tới 8% số doanh nghiệp trên sàn đang tạo ra khoảng ba phần tư lợi nhuận.
Đây không phải hiện tượng nhất thời. Tỷ trọng lợi nhuận của VN30 trong quý II gần như tương đương quý I, ở mức 75,4%, nhưng đã cao hơn đáng kể so với mức 67% ghi nhận trong quý III/2025. Trong 12 quý gần đây, nhóm này luôn đóng góp khoảng 67-79% lợi nhuận toàn HOSE.
Tổng lợi nhuận của VN30 trong quý II tăng khoảng 25.000 tỷ đồng, tương đương 17,9% so với quý trước. Tuy nhiên, phía sau con số tăng trưởng này là sự đóng góp rất không đồng đều giữa các doanh nghiệp.
Vingroup (VIC) và Vietcombank (VCB) là hai động lực lớn nhất. Hai doanh nghiệp đóng góp hơn 14.200 tỷ đồng vào phần lợi nhuận tăng thêm của VN30, tương đương gần 57%.
Vingroup ghi nhận 14.764 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế trong quý II, tăng 2,6 lần so với quý trước. Đáng chú ý, kết quả này có sự hỗ trợ lớn từ khoản lãi gần 15.882 tỷ đồng liên quan đến thanh lý các khoản đầu tư tài chính và chuyển nhượng công ty con.
Tại Vietcombank, lợi nhuận sau thuế đạt 14.551 tỷ đồng, tăng 53,8% so với quý I. Thu nhập lãi thuần tăng khoảng 35%, lên gần 19.142 tỷ đồng, trong khi chi phí dự phòng rủi ro tín dụng giảm mạnh xuống khoảng 503 tỷ đồng.
Ở chiều ngược lại, Hòa Phát (HPG) ghi nhận lợi nhuận sau thuế 6.424 tỷ đồng, giảm 29% so với quý trước. Tuy nhiên, mức giảm này chủ yếu do quý I có khoản lợi nhuận bất thường khoảng 3.800 tỷ đồng từ chuyển nhượng một phần dự án bất động sản tại Phố Nối, Hưng Yên. Hoạt động thép cốt lõi của doanh nghiệp vẫn duy trì tăng trưởng sản lượng.
Nếu xét về quy mô lợi nhuận, Vinhomes (VHM) tiếp tục đứng đầu nhóm VN30 với 26.466 tỷ đồng trong quý II, gần gấp đôi Vingroup. Tuy nhiên, lợi nhuận của VHM chỉ tăng 3,3% so với quý trước.
Trong khi đó, GAS và Masan (MSN) là hai doanh nghiệp có mức tăng lợi nhuận nổi bật, với kết quả quý II khoảng gấp đôi quý trước. Ở chiều ngược lại, Vietjet (VJC) ghi nhận lợi nhuận giảm 65,9%, xuống còn 349 tỷ đồng.
Sự tập trung lợi nhuận vào nhóm vốn hóa lớn cũng cho thấy một điểm đáng chú ý về chất lượng tăng trưởng của thị trường: tăng trưởng lợi nhuận đang có sự phân hóa mạnh theo quy mô doanh nghiệp.
Ông Lê Anh Tuấn, Tổng giám đốc Dragon Capital, nhận định năm 2026 có thể là một trong những năm doanh nghiệp ghi nhận tốc độ tăng trưởng lợi nhuận tốt nhất trong khoảng một thập kỷ. Tuy nhiên, không phải doanh nghiệp nào cũng hưởng lợi ở mức tương đương.
Một trong những khác biệt nằm ở chi phí vốn. Với mỗi 100 đồng lợi nhuận trước lãi vay và thuế, doanh nghiệp vốn hóa lớn chỉ dành khoảng 10 đồng để trả lãi vay. Con số này ở nhóm vốn hóa nhỏ lên tới khoảng 30 đồng.
Theo ông Tuấn, doanh nghiệp nhỏ thường chịu sức ép kép khi vừa sử dụng đòn bẩy cao hơn, vừa phải vay vốn với chi phí lớn hơn. Vì vậy, trong cùng một chu kỳ tăng trưởng, lợi nhuận của nhóm doanh nghiệp này có thể cải thiện chậm hơn đáng kể so với các doanh nghiệp đầu ngành.
Hà Lê / Vietnamfinance.vn
