Hộ kinh doanh không bắt buộc ghi sổ tay, taxi vẫn phải lập hóa đơn

Sổ kế toán và hóa đơn điện tử có chức năng khác nhau

Theo phản ánh từ dư luận, nhiều hộ kinh doanh cho rằng việc vừa kê khai thuế trên môi trường điện tử, vừa phải ghi chép sổ mua, bán hàng bằng tay khiến thủ tục trở nên trùng lặp. Không ít ý kiến đề xuất bỏ quy định này vì dữ liệu mua bán đã được thể hiện trên hóa đơn điện tử hoặc phần mềm quản lý bán hàng.

Giải đáp nội dung này, Bộ Tài chính (Cục Thuế) cho biết, hộ kinh doanh thuộc đối tượng sử dụng hóa đơn điện tử phải lập hóa đơn điện tử khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ theo quy định tại Nghị định số 141/2026/NĐ-CP và Nghị định số 254/2026/NĐ-CP.

Hóa đơn điện tử là chứng từ hợp pháp phản ánh các giao dịch bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, đồng thời là căn cứ xác định nghĩa vụ thuế. Việc sử dụng hóa đơn điện tử cũng góp phần thúc đẩy chuyển đổi số trong hoạt động kinh doanh, nâng cao tính minh bạch và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng.

Bên cạnh đó, Cục Thuế nhấn mạnh việc sử dụng hóa đơn điện tử không thay thế chế độ kế toán. Hộ kinh doanh vẫn phải thực hiện chế độ kế toán theo quy định tại Thông tư số 152/2025/TT-BTC. Đây là quy định đã được ban hành theo pháp luật về kế toán, không phải thủ tục hành chính mới do cơ quan thuế đặt ra.

Việc ghi chép sổ kế toán nhằm tổng hợp và hệ thống hóa các nghiệp vụ kinh tế phát sinh, phục vụ công tác quản lý, xác định số liệu kê khai thuế, đồng thời là căn cứ để giải trình khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu.

Đáng chú ý, hộ kinh doanh được lựa chọn hình thức lưu trữ tài liệu kế toán như hóa đơn, chứng từ, sổ kế toán bằng phương tiện điện tử hoặc bản giấy. Quy định hiện hành không bắt buộc phải ghi chép thủ công trên sổ giấy.

Vì vậy, theo Cục Thuế, sổ kế toán và hóa đơn điện tử có chức năng khác nhau nhưng bổ trợ cho nhau trong công tác quản lý của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. Việc thực hiện đầy đủ cả hai quy định không chỉ bảo đảm tuân thủ pháp luật về thuế và kế toán mà còn giúp quản lý doanh thu, chi phí và hoạt động kinh doanh minh bạch, hiệu quả hơn.

Trong thời gian tới, cơ quan thuế cho biết sẽ tiếp tục hoàn thiện các giải pháp hỗ trợ người nộp thuế trong việc lập và sử dụng hóa đơn điện tử; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin; phối hợp với các đơn vị cung cấp giải pháp nhằm tạo thuận lợi cho hộ kinh doanh triển khai hóa đơn điện tử gắn với quản lý bán hàng, từng bước thay thế phương thức ghi chép thủ công, qua đó giảm chi phí tuân thủ và nâng cao hiệu quả quản lý.

Taxi chưa được áp dụng hóa đơn điện tử tổng

Ngoài nội dung liên quan đến hộ kinh doanh, dư luận cũng phản ánh việc doanh nghiệp taxi gặp khó khi phải lập hóa đơn điện tử cho từng chuyến xe.

Trong khi đó, Bộ Tài chính (Cục Thuế) cho biết khoản 5 Điều 26 Luật Quản lý thuế số 108/2026/QH15 quy định về nguyên tắc, quyền và trách nhiệm lập, quản lý, sử dụng hóa đơn điện tử.

Cùng với đó, khoản 4 Điều 9 và khoản 3 Điều 16 Nghị định số 254/2026/NĐ-CP ngày 30/6/2026 quy định chi tiết một số điều và biện pháp hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế số 108/2026/QH15 về hóa đơn điện tử, chứng từ điện tử, đã quy định thời điểm lập hóa đơn và trách nhiệm của người bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ sử dụng hóa đơn điện tử không có mã của cơ quan thuế.

Cụ thể, Nghị định số 254/2026/NĐ-CP không quy định việc lập hóa đơn tổng đối với hoạt động kinh doanh vận tải hành khách bằng xe taxi.

Đối với doanh nghiệp đáp ứng điều kiện có hệ thống phần mềm quản lý chi tiết từng giao dịch và có dữ liệu thu tiền được lưu trữ theo từng giao dịch, thời điểm lập hóa đơn được thực hiện theo từng trường hợp.

Đối với dịch vụ cung cấp cho khách hàng là doanh nghiệp, tổ chức, thời điểm lập hóa đơn là khi hoàn thành việc đối soát dữ liệu giữa các bên nhưng chậm nhất không quá ngày 7 của tháng sau tháng phát sinh việc cung cấp dịch vụ.

Đối với dịch vụ cung cấp cho cá nhân là người tiêu dùng không cung cấp thông tin, doanh nghiệp gửi cơ sở dữ liệu thông tin chi tiết giao dịch đến cơ quan thuế theo Bảng thông tin chi tiết giao dịch.

Đối với khách hàng yêu cầu lấy hóa đơn ngay sau khi sử dụng dịch vụ, bao gồm doanh nghiệp, tổ chức hoặc cá nhân, doanh nghiệp thực hiện lập hóa đơn điện tử cho khách hàng và đồng thời chuyển dữ liệu hóa đơn đến cơ quan thuế theo quy định.

“Quy định hiện hành không làm tăng chi phí tuân thủ đối với doanh nghiệp taxi và nội dung này đã được quy định tại Nghị định số 254/2026/NĐ-CP”-Cục Thuế khẳng định.

Anh Minh / Báo Chính Phủ